Qəhvəyi sinəli bambuk tiranı (Hemitriccus obsoletus) - "Tyrannidae" fəsiləsinə aid olan tiran-milçəkqapan quş növü. Taksonomiya və sistematika Qəhvəyi sinəli bambuk tiranının iki yarımnövü var: nominal "H. o. obsoletus" (Miranda-Ribeiro, 1905) və "H. o. zimmeri" (Traylor, 1979). Zimmeri yarımnövünün tam növ statusuna layiq olduğuna dair bəzi dəlillər var. 20-ci əsrin əvvəllərində bəzi müəlliflər qəhvəyi sinəli bambuk tiranını solğun sinəli bambuk tiranının (H. diops) yarımnövü hesab edirdilər, lakin ən azı 1966-cı ildən bəri əksər sistemlər onları ayrı növlər kimi tanıyır. Onlar və alovlu bambuk tiranı (H. flammulatus) bir supernöv təşkil edir. Təsvir Qəhvəyi sinəli bambuk tiranı təxminən 11 sm uzunluğunda və 9-11 qram çəkiyə malikdir. Cinslər eyni lələk quruluşuna malikdir. Nominal yarımnövün yetkin fərdlərinin başının üstü sadə qəhvəyi-zeytun rəngdədir. Göz ətrafında açıq buff ləkə və açıq buff göz halqası var. Arxa və sağrı hissələri sadə qəhvəyi-zeytun rəngdədir. Qanadları sadə qəhvəyi-zeytun, quyruğu isə tünd rəngdədir. Boğaz və sinə hissəsi çirkli buff rəngdədir və aralarında zəif buff aypara var. Qarın hissəsi buff-oxra rəngdədir və quyruqaltı hissəsi sarı çaları olan buff rəngdədir. H. o. zimmeri yarımnövünün başının üstü, arxa və sağrı hissələri nominal yarımnövdən daha yaşıl rəngdədir, sinə və yan hissələri bir qədər daha oxra rəngindədir, qarın və quyruqaltı hissələri isə daha güclü oxra rəngindədir. Hər iki yarımnövün gözləri qırmızı-qəhvəyi, üst çənəsi boz, alt çənəsi çəhrayı, ayaqları və dırnaqları isə açıq boz rəngdədir. Yayılması və yaşayış mühiti Qəhvəyi sinəli bambuk tiranının parça-parça yayılma sahəsi var. Nominal yarımnöv Braziliyanın cənub-şərqində Rio de Janeiro ştatının qərbində və Sao Paulo ştatının şərqində tapılır. H. o. zimmeri yarımnövü daha cənubda, Braziliyanın cənub-şərqində Paraná ştatından Braziliyanın şimal Rio Grande do Suluna və Argentina'nın şimal-şərqindəki Misiones əyalətinə qədər yayılmışdır. Rütubətli birincil meşələrin və yetkin ikincil meşələrin daxili və kənar hissələrində yaşayır, burada demək olar ki, yalnız bambuk dəstələrində rast gəlinir. Dəniz səviyyəsindən 500-2,300 metr yüksəkliyə qədər rast gəlinir, baxmayaraq ki, əsasən 1,200 metrdən yuxarı ərazilərdə tapılır. Hərəkət Qəhvəyi sinəli bambuk tiranı il boyu yaşayış yerində qalır. Qidalanma Qəhvəyi sinəli bambuk tiranı həşəratlarla qidalanır. Adətən tək-tək və ya cütlər halında qidalanır və qarışıq növlü qidalanma sürülərinə qoşulduğu məlum deyil. Əsasən yerdən 1-3 metr yüksəklikdəki alt bitki örtüyündə qidalanır, oturduğu yerdən yarpaqların alt tərəfinə qısa yuxarı zərbələr endirir. Çoxalma Qəhvəyi sinəli bambuk tiranının çoxalma mövsümü ətraflı təsvir edilməyib, lakin Braziliyanın cənub-şərqində noyabr və dekabr aylarını əhatə edir. Onun yuvası digər Hemitriccus milçəkqapanlarının yuvalarından fərqlidir. Bir yaxşı təsvir edilmiş yuva qübbəli damı və kiçik "vizoru" olan yan girişi olan qlobus idi. Qab hissəsi əsasən bambuk yarpaqları və bitki tüklərindən, qübbə isə yaşıl mamır, Tillandsia yarpaqları və göbələk rizomorfundan ibarət idi. Yer səviyyəsindən təxminən 0,5 metr yüksəklikdə Chusquea bambuk saplarına bərkidilmişdi. İki yumurta var idi. İnkubasiya müddəti, uçma müddəti və valideyn qayğısının detalları məlum deyil. Səslər Qəhvəyi sinəli bambuk tiranının mahnısı və ya çağırışı "dəyişkən yüksək 'tic' notları seriyası"dır. Həmçinin qanadları ilə "vızıltılı 'brrrrrr'" səsi çıxarır. Status "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) qəhvəyi sinəli bambuk tiranını "Ən Az Narahatlıq Doğuran" kimi qiymətləndirib. Populyasiya ölçüsü məlum deyil və azalma tendensiyası göstərir. Dərhal təhlükələr müəyyən edilməyib. Nadirdən kifayət qədər geniş yayılmış hesab edilir və bir neçə qorunan ərazidə rast gəlinir. Dağ meşələri bitişik aşağı ərazilərdən daha az məhv edilmişdir, lakin bu növün yayılma sahəsinin şimalındakı təcrid olunmuş ərazilər otlaq və əkin sahələrinin genişlənməsi səbəbindən demək olar ki, yox olmuşdur.
https://en.wikipedia.org/wiki/Brown-breasted_bamboo_tyrant
https://ebird.org/species/bnbpyt1
https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/brown-breasted-bamboo-tyrant-hemitriccus-obsoletus
https://animalia.bio/brown-breasted-bamboo-tyrant
https://xeno-canto.org/species/Hemitriccus-obsoletus
https://xeno-canto.org/species/Hemitriccus-obsoletus
https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=3B65A7031108BA70
https://app.birda.org/species-guide/17128/Brown-breasted_Bamboo_Tyrant
https://www.birdforum.net/opus/Brown-breasted_Pygmy_Tyrant
https://www.ecoregistros.org/sheet/Hemitriccus-obsoletus&idlugar=2499
Tarix : 17 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
