Julian Tuwim (1894–1953) — 20-ci əsrin ən məşhur və təsirli Polşa şairlərindən biri, həmçinin yazıçı, tərcüməçi və ictimai xadim. O, Polşa ədəbiyyatının "Skamander" qrupunun qurucu üzvlərindən biri kimi tanınır. Bu qrup, ənənəvi şeir formalarını qıraraq daha sərbəst və müasir üslublar yaratmaq istəyirdi. Tuwim yaradıcılığı ilə nəinki Polşa ədəbiyyatında, həm də mədəniyyətində dərin iz qoymuşdur. Həyatı Julian Tuwim 13 sentyabr 1894-cü ildə Polşanın Lodz şəhərində yəhudi ailəsində anadan olmuşdur. Varşava Universitetində hüquq və fəlsəfə təhsili almışdır. Tuwim həyatı boyu antisemitizm və siyasi çətinliklərlə üzləşmiş, lakin bu onun yaradıcılığına mənfi təsir göstərməmişdir. İkinci Dünya Müharibəsi zamanı o, Braziliyaya, daha sonra isə ABŞ-yə qaçmış, müharibədən sonra Polşaya qayıtmışdır. 27 dekabr 1953-cü ildə Varşavada vəfat etmişdir. Yaradıcılığı Tuwim yaradıcılığı çoxşaxəlidir və müxtəlif janrlarda əsərlər yazmışdır. Onun əsas xüsusiyyətlərindən biri dilə hakimiyyəti və söz oyunları ilə zəngin yaradıcılığıdır. Şeirləri Tuwim şeirlərində həm gündəlik həyatın sadə məqamlarını, həm də dərin fəlsəfi mövzuları işləyirdi. Onun şeirləri tez-tez yumor, ironiya və emosional dərinliklə zəngindir. Ən məşhur şeirlərindən biri "Do prostego człowieka" (Adi insana) adlı əsəridir ki, burada o, müharibənin absurdluğunu tənqid edir. Digər məşhur əsərləri: "Kwiaty polskie" (Polyak çiçəkləri), "Rzecz czarnoleska" (Çarnoleska hadisəsi). Uşaq ədəbiyyatı Tuwim uşaqlar üçün yazdığı şeirlərlə də məşhurdur. Bu şeirlər xəyali, rəngarəng və uşaqların dünyasını incə şəkildə əks etdirir. "Lokomotywa" (Lokomotiv) — uşaqlar arasında çox məşhur olan bu şeir, qatarların işləməsi haqqında zarafatlı və ritmik bir hekayədir. "Słoń Trąbalski" (Trąbalski fil) — unudulmaz bir filin komik macəralarını təsvir edir. Tərcümələr Tuwim rus, fransız və ingilis dillərindən tərcümələr etmişdir. O, Puşkin, Şekspir, Baudelaire kimi böyük yazıçıların əsərlərini polyak dilinə çevirmişdir. Tərcümələri ilə Polşa ədəbiyyatının xarici ədəbiyyatla zənginləşməsinə töhfə vermişdir. Sosial və siyasi mövzular Tuwim yaradıcılığında sosial ədalətsizlik, müharibə və insan hüquqları kimi mövzulara tez-tez toxunurdu. Yəhudi mənşəli olması səbəbilə antisemitizmə qarşı mübarizə aparmış, bu mövzu onun bir çox əsərlərində öz əksini tapmışdır. Əsas əsərləri: "Czyhanie na Boga" (1918) — ilk şeir toplusu. "Sokrates tańczący" (1920) — fəlsəfi mövzulara toxunan şeirlər. "Kwiaty polskie" (1949) — Polşanın tarixi və mədəniyyəti haqqında epik şeir. "Lokomotywa" (1938) — uşaqlar üçün şeir. İrsi Julian Tuwim Polşa ədəbiyyatının ən böyük simalarından biri kimi tanınır. Onun yaradıcılığı dilin zənginliyini, yumoru və emosional dərinliyi ilə seçilir. Tuwim həm böyüklər, həm də uşaqlar üçün yazdığı əsərlərlə Polşa mədəniyyətində əvəzolunmaz bir yer tutur. Onun şeirləri bu gün də məktəblərdə öyrədilir və geniş oxucu kütləsi tərəfindən sevilir. Tuwim həmçinin Polşanın yəhudi icmasının mədəni irsini qoruyub saxlayan və təqdim edən mühüm şəxslərdən biri kimi də qiymətləndirilir. Onun yaradıcılığı və fəaliyyəti Polşa və Avropa mədəniyyətinin inkişafına əhəmiyyətli töhfələr vermişdir.
https://www.britannica.com/biography/Julian-Tuwim
https://culture.pl/en/article/julian-tuwim-the-quirks-and-dark-secrets-of-a-polish-jewish-poet
https://encyclopedia.yivo.org/article/613
https://allpoetry.com/Julian-Tuwim
https://culture.pl/en/artist/julian-tuwim
http://www.zionistarchives.org.il/en/AttheCZA/AdditionalArticles/Pages/Tuvim.aspx
https://www.scottishpoetrylibrary.org.uk/poet/julian-tuwim/
Tarix : 7 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
