Hiram Bingem - (19 noyabr 1875 – 6 iyun 1956) Amerikalı akademik, kəşfiyyatçı, xəzinə ovçusu və siyasətçi. O, 1911-ci ildə Machu Picchu-nun qədim İnka şəhərini yenidən kəşf etməsi ilə tanınır. Bu şəhər əvvəlcə xarici dünyaya məlum deyildi. Bingem-ın Perudakı ekspedisiyaları və sonrakı işləri, onu 20-ci əsrin əvvəllərində arxeologiya sahəsində məşhur bir fiqur etmişdir, amma onun fəaliyyətləri həm də mübahisəli olmuşdur. Erkən həyat və təhsil Bingem Honoluluda, Havai adalarında xristian missiyoner ailəsində anadan olub. O, Yale Universitetində təhsil almış və Latın Amerikasının tarixi və mədəniyyəti üzrə mütəxəssis olmuşdur. Gənc yaşlarından kəşfiyyatla maraqlanmış, cənubi Amerikada bir neçə il səyahət etmiş və tarixçi kimi fəaliyyət göstərmişdir, sonra isə arxeologiyaya üz tutmuşdur. Machu picchu-nun kəşfi Bingem ən çox 1911-ci ildə Peruya etdiyi ekspedisiyaya görə tanınır, burada o, Machu Picchu-nu yenidən "kəşf etdi". Bu, İnka dövrünə aid çox mühüm bir şəhər idi və əvvəlcə yalnız yerli insanlar tərəfindən bilinir, lakin Bingem-ın ekspedisiyası onu beynəlxalq aləmə tanıtdı. Machu Picchu-da olduğu müddətdə o, həmçinin oradakı bir neçə əşyaları götürdü ki, bunlar sonradan Peruya geri qaytarıldı, amma bu əşyaların hələ də mübahisə mövzusu olması davam edir. Siyasi karyera Bingem, kəşfiyyatçı və arxeoloq kimi fəaliyyət göstərməkdən əlavə, 1924-1933-cü illərdə Konnektikut ştatından ABŞ Senatında xidmət etmişdir. Onun siyasi karyerası, ekspedisiyaları qədər məşhur olmasa da, onun irsində əhəmiyyətli bir yer tutmuşdur. Mübahisələr Bingemın Machu Picchu-nu kəşf etməsi mübahisə mövzusu olmuşdur. Bəziləri onu, bu mühüm arxeoloji sahəni beynəlxalq aləmə tanıtdığı üçün qəhrəman kimi qəbul edirlər, digərləri isə onun oradan əşyalar götürməsini və yerli xalqa və onların irsinə qarşı hörmətsizliyini tənqid edirlər. Onun əşyaları götürməsi və bir çoxunu Peruya geri qaytarması müzakirə edilir və Peru hökuməti həmin əşyaların çoxunun geri qaytarılmasını tələb etmişdir. İrs Hiram Bingem III, həm arxeologiya, həm də tarix sahəsində mübahisəli bir fiqur olaraq qalır. Machu Picchu-nu kəşf etməsi sahədə qalıcı təsir yaratmışdır, amma onun metodları və fəaliyyətlərinin etik məsələləri hələ də tarixçilər və arxeoloqlar arasında mübahisə mövzusudur.
https://www.britannica.com/biography/Hiram-Bingham-American-archaeologist-and-United-States-senator
https://connecticuthistory.org/hiram-bingham-iii-machu-picchu-explorer-and-politician/
https://connecticuthistory.org/from-the-state-historian-discovering-the-explorer-hiram-bingham-iii/
https://trexperienceperu.com/blog/true-story-hiram-bingham-and-mystery-machu-picchu
https://blog.bambatravel.com/who-discovered-machu-picchu-fast-facts-about-hiram-bingham-iii/
https://soflete.com/blogs/die-living/hiram-bingham-iii-an-og-of-the-die-living-lifestyle?srsltid=AfmBOopkloiWeGqMpRArz_DhtMI6wsFmPgp_i31BC3AfYP-PWuVceieO
https://en.wikipedia.org/wiki/Hiram_Bingham_III
Tarix : 5 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
