Real yaxınlığında yerləşən Mateus sarayı Vila Real — Portuqaliyanın şimalında, Norte regionunda yerləşən şəhər və Vila Real dairəsinin inzibati mərkəzidir. Şəhər tarixi Trás-os-Montes e Alto Douro bölgəsinin mühüm mərkəzlərindən biridir. Vila Real təxminən 427 metr yüksəklikdə, Corgo çayı ilə Cabril çayının suayrıcında yerləşir. Şəhərin ətrafı Alvão dağları, Marão dağları və Montemuro silsiləsinin mənzərələri ilə əhatə olunmuşdur. Vila Real tarixən Portuqaliyanın şimal-şərqində mühüm yol qovşaqlarından biri olmuşdur. Şəhər Porto–Braqansa və Vizeu–Şaves istiqamətlərində gedən tarixi yolların kəsişməsində yerləşdiyinə görə orta əsrlərdən etibarən regional əhəmiyyət qazanmışdır. Tarixi Vila Real ərazisində insan məskənlərinin izləri qədim dövrlərə gedib çıxır. Yaxınlıqdakı Panóias ərazisində Roma imperiyası dövrünə aid dini və arxeoloji abidələr aşkar edilmişdir. Roma dövründən sonra bölgə müxtəlif siyasi və hərbi dəyişikliklərə məruz qalmış, orta əsrlərin əvvəllərində isə əhalinin bir hissəsinin ərazidən köçməsi nəticəsində bəzi yaşayış məntəqələri zəifləmişdir. Vila Realın əsas şəhər kimi formalaşması Portuqaliya kralı I Dinisin hakimiyyəti dövrünə təsadüf edir. 1289-cu ildə kral I Dinis şəhərə foral vermiş və yaşayış məntəqəsinin hüquqi statusunu müəyyənləşdirmişdir. Şəhərin adı — Vila Real, yəni “Kral şəhəri” — onun birbaşa kral hakimiyyəti tərəfindən yaradılmasını əks etdirir. XVII əsrdən başlayaraq Vila Real zadəgan ailələrinin yaşadığı mühüm şəhərlərdən birinə çevrilmişdir. XVII, XVIII və XIX əsrlərdə şəhərdə çoxsaylı zadəgan malikanələri inşa edilmiş, bu binaların fasadlarında ailə gerblərindən geniş istifadə olunmuşdur. Bu səbəbdən şəhərin tarixi mərkəzində daş gerblərlə bəzədilmiş çoxsaylı tarixi binalara rast gəlmək mümkündür. XVIII əsrdə Vila Real ərazisində üzümçülük inkişaf etməyə başlamışdır. 1764-cü ildən etibarən burada üzüm bağlarının sahəsi genişlənmiş və qırmızı, ağ və roze şərablarının istehsalı region iqtisadiyyatının mühüm sahəsinə çevrilmişdir. 1922-ci ildə Vila Real Roma-Katolik kilsəsinin yeparxiya mərkəzinə çevrilmiş, 1925-ci ildə isə Portuqaliya Birinci Respublikası dövründə rəsmi olaraq şəhər statusu almışdır. Bu hadisə Vila Realın regional inzibati və dini mərkəz kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirmişdir. Coğrafiyası Vila Real şəhəri dağlıq relyefə malik ərazidə yerləşir. Şəhərin qərbində Alvão dağları və Marão dağları, cənub istiqamətində isə Montemuro dağları yerləşir. Corgo və Cabril çaylarının yaratdığı dərələr şəhərin təbii landşaftının əsas xüsusiyyətlərindəndir. Şəhərin yaxınlığında Alvão Təbiət Parkı yerləşir. Park dağlıq landşaftları, meşələri, çayları və şəlalələri ilə tanınır. Onun ən məşhur təbiət obyektlərindən biri Fisgas de Ermelo şəlaləsidir. Bu ərazilər Vila Realın təbiət turizmində mühüm rol oynayır. thumb|300px|Mateus sarayının fasadı. Memarlığı və görməli yerləri Vila Realın tarixi mərkəzi müxtəlif dövrlərə aid memarlıq nümunələri ilə seçilir. Şəhərdə daş gerblərlə bəzədilmiş zadəgan malikanələri, tarixi kilsələr, dar küçələr və ənənəvi yaşayış binaları qorunub saxlanılmışdır. Bu tikililər şəhərin orta əsrlərdən XIX əsrə qədər keçdiyi inkişaf mərhələlərini əks etdirir. Şəhərin mühüm dini abidələrindən biri Vila Real kafedralıdır. Əvvəllər São Domingos kilsəsi kimi tanınan bu tikili orta əsr memarlığının xüsusiyyətlərini qoruyur. Kafedral Vila Real yeparxiyasının yaradılmasından sonra şəhərin əsas dini mərkəzinə çevrilmişdir. thumb|300px|Mateus sarayının fəxri həyəti. Vila Realın ən məşhur tarixi abidəsi şəhərdən bir neçə kilometr məsafədə yerləşən Mateus sarayıdır. XVIII əsrdə inşa edilmiş saray Portuqaliya barokkosunun ən tanınmış dünyəvi memarlıq nümunələrindən biri hesab olunur. Sarayın layihələndirilməsi Nikolau Nasoni ilə əlaqələndirilir və kompleks malikanə, ibadətgah, şərabçılıq binaları və bağlardan ibarətdir. thumb|300px|Mateus sarayının bağları. Mateus sarayının bağları kompleksin ən diqqətçəkən hissələrindən biridir. Bağların müxtəlif hissələri XVIII əsrdən başlayaraq formalaşdırılmış, sonrakı əsrlərdə yenidən qurulmuş və genişləndirilmişdir. Sarayın qarşısındakı su hövzəsi binanın əksini göstərən dekorativ element kimi istifadə olunur. Mədəniyyəti və təhsili Vila Real regionun mühüm mədəniyyət və təhsil mərkəzlərindən biridir. Şəhərdə teatr, muzeylər, musiqi müəssisələri və digər mədəniyyət obyektləri fəaliyyət göstərir. Şəhərin tarixi mərkəzi, Vila Velha ərazisi və Corgo çayı ətrafındakı parklar yerli mədəni həyatın mühüm hissəsidir. Şəhərin inkişafında Trás-os-Montes və Alto Douro Universiteti xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Universitet 1986-cı ildə yaradılmış və onun əsasında 1973-cü ildə yaradılmış Vila Real Politexnik İnstitutu dayanmışdır. Universitetin fəaliyyəti şəhərin tələbə əhalisinin artmasına və Vila Realın elmi-təhsil mərkəzi kimi inkişafına təsir göstərmişdir. İqtisadiyyatı Vila Realın iqtisadiyyatında tarixən kənd təsərrüfatı, xüsusilə üzümçülük və şərab istehsalı mühüm rol oynamışdır. Şəhərin yerləşdiyi ərazi Douro şərab bölgəsinə yaxın olduğundan üzümçülük və şərabçılıq regional iqtisadiyyatın əsas ənənəvi sahələrindən biridir. Müasir dövrdə isə Vila Realda xidmət sektoru, təhsil, səhiyyə, ticarət və turizm daha böyük əhəmiyyət qazanmışdır. Şəhər həmçinin beynəlxalq avtomobil yarışları ilə tanınır. Vila Real küçələrində keçirilən Circuito Internacional de Vila Real yarışları şəhərin beynəlxalq tanınmasına kömək etmişdir. Həmçinin bax Portuqaliya şəhərləri İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Vila_Real
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Vila_Real¶ms=41_17_43_N_7_44_46_W_scale:100000_region:PT_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=41.29528,-7.74611&q=41.29528,-7.74611&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=-7.74611,41.29528&pt=-7.74611,41.29528&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=41.29528&mlon=-7.74611&zoom=12
https://www.visitportugal.com/en/NR/exeres/FDF9D861-8220-44BA-AEBB-D5BD8DCBFB7C
https://web.archive.org/web/20260908074655/https://en.wikipedia.org/wiki/Vila_Real
Tarix : 20 oktyabr 2026
