Tomar şəhərinin görünüşü və Nabao çayı. Tomar — Portuqaliyanın mərkəzində, Santaremdir dairəsində yerləşən şəhər və bələdiyyədir. Şəhər Médio Tejo subregionunun tərkibindədir və Nabao çayının sahilində yerləşir. Tomar xüsusilə Templar cəngavərləri və onların Portuqaliyadakı varisi olan Məsih Ordeni ilə bağlı tarixi ilə məşhurdur. Şəhərin əsas tarixi abidəsi olan Məsih monastırı və Tomar qalası UNESCO Dünya İrsi siyahısına daxildir. Tomar şəhəri Nabao çayının keçdiyi vadidə yerləşir. Şəhərin tarixi mərkəzinin qərbində, təpənin üzərində Tomar qalası və Məsih monastırı yerləşir. Şəhərin mövqeyi həm müdafiə, həm də kənd təsərrüfatı baxımından əlverişli olmuşdur. Tarixi Tomarın müasir şəhər kimi yaranması XII əsrə təsadüf edir. 1160-cı ildə Templar Ordeninin Portuqaliyadakı böyük magistri Gualdim Pais tərəfindən Tomar qalasının və yaşayış məntəqəsinin əsası qoyulmuşdur. Şəhər Templərlərin Portuqaliyadakı əsas mərkəzlərindən birinə çevrilmiş və onların müdafiə sistemində mühüm rol oynamışdır. Tomar qalası Nabao çayına hakim olan yüksəklikdə inşa edilmişdi. Qalanın daxilində Templarlara məxsus dairəvi kilsə yaradılmışdır. Bu kilsənin quruluşunda Qüdsdəki Müqəddəs Qəbir kilsəsinin rotundasından ilham alındığı qəbul edilir. Qala və monastırın tikintisi müxtəlif dövrlərdə davam etmiş və kompleksdə roman, qotika, manuelin, İntibah və barokko üslubları birləşmişdir. 1312-ci ildə Templər Ordeninin ləğvindən sonra Portuqaliyadakı Templar mülkləri yeni yaradılmış Məsih Ordeninə verildi. 1319-cu ildə yaradılan bu orden Tomarı öz əsas mərkəzlərindən birinə çevirdi. 1356-cı ildən Məsih Ordeninin baş qərargahı Tomarda yerləşirdi. XV əsrdə Tomarın əhəmiyyəti Portuqaliyanın dənizçilik və kəşflər dövrü ilə daha da artdı. Portuqaliya şahzadəsi Henri Dənizçi Məsih Ordeninin magistri idi və ordenin sərvətindən ölkənin dəniz ekspedisiyalarını dəstəkləmək üçün istifadə olunurdu. Bu dövrdə Tomar Portuqaliyanın xaricə yönəlmiş siyasi və iqtisadi inkişafı ilə əlaqəli mühüm mərkəzlərdən birinə çevrildi. Məsih monastırı Tomardakı Məsih monastırının həyətlərindən biri. Məsih monastırı Tomarın ən mühüm tarixi abidəsidir. Kompleks Tomar qalasının daxilində yerləşir və beş əsrdən artıq müddətdə müxtəlif hökmdarların və orden rəhbərlərinin təşəbbüsü ilə genişləndirilmişdir. Monastırın memarlığında roman, qotika, manuelin, İntibah, manierizm və barokko üslublarının xüsusiyyətləri müşahidə olunur. Monastırın ən məşhur hissəsi XII əsrdə tikilmiş dairəvi kilsədir. Onun mərkəzi quruluşu Templar memarlığının Avropada qorunub saxlanılmış ən mühüm nümunələrindən biri hesab olunur. XVI əsrdə monastırın bəzi hissələri manuelin üslubunda zəngin bəzəklərlə genişləndirilmişdir. 1983-cü ildə Məsih monastırı UNESCO tərəfindən Dünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir. UNESCO kompleksi Templar dövründən başlayaraq Portuqaliyanın İntibah və manuelin dövrünə qədər davam edən memarlıq inkişafının mühüm nümunəsi kimi qiymətləndirir. Mədəniyyəti Fayl:Festa dos Tabuleiros - Tomar.jpgTomarda keçirilən Tabuleiros festivalı. Tomarın ən məşhur ənənələrindən biri Festa dos Tabuleiros festivalıdır. Bu qədim mərasim adətən dörd ildən bir keçirilir. Festival zamanı qadınlar başlarının üzərində çörək, çiçəklər və digər bəzəklərlə hazırlanmış yüksək "tabuleiro" daşıyırlar. Tabuleiro ənənəvi olaraq 30 ədəd çörəkdən ibarət olur və üst hissəsində göyərçin və ya sferik armillyar kimi simvollar yerləşdirilir. Tomarda həmçinin Santa İriya bayramı, Nossa Senhora da Piedade mərasimi, canlı heykəllər festivalı və Templar mədəniyyəti ilə bağlı tədbirlər keçirilir. Şəhərin tarixi irsi və festivalları Tomarı Portuqaliyanın mühüm mədəni-turizm məkanlarından birinə çevirir. Görməli yerləri São João Baptista kilsəsi. Tomarın tarixi mərkəzində Məsih monastırı ilə yanaşı São João Baptista kilsəsi, Santa Maria dos Olivais kilsəsi, Nossa Senhora da Conceição kapellası, São Francisco monastırı və Santa İriya monastırı kimi tarixi tikililər yerləşir. Bu abidələr şəhərin orta əsrlərdən başlayaraq inkişaf edən dini və memarlıq irsini əks etdirir. São João Baptista kilsəsi Tomarın əsas meydanında yerləşən XV–XVI əsrlərə aid tarixi dini tikilidir. Kilsə manuelin memarlığının xüsusiyyətlərini daşıyır və portalı, qülləsi və daxili bəzəkləri ilə seçilir. Bina 1910-cu ildən Portuqaliyanın Milli abidəsi statusuna malikdir. Coğrafiyası Tomar Portuqaliyanın mərkəzi hissəsində yerləşir və Nabao çayı şəhərin içindən keçir. Bələdiyyənin ərazisi əsasən kənd təsərrüfatı landşaftından ibarətdir; burada zeytun, əncir, şam və evkalipt ağaclarına rast gəlinir. Şəhər Médio Tejo regionunun mühüm yaşayış məntəqələrindən biridir. İqtisadiyyatı Tomarın iqtisadiyyatında xidmət sektoru, turizm, kənd təsərrüfatı və kiçik sənaye müəssisələri mühüm rol oynayır. Şəhərin tarixi abidələri və UNESCO statusu turizmin yerli iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini artırmışdır. Həmçinin bax Portuqaliya Braqansa Kovilyan Qvarda Barselos Fiqeyra da Foz UNESCO İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Tomar
https://whc.unesco.org/en/list/265/
https://az.wikipedia.org/wiki/Tomar
https://az.wikipedia.org/wiki/Tomar
Tarix : 6 oktyabr 2026
