Sombor şəhər bələdiyyəsinin tarixi binası. Sombor — Serbiyanın şimal-qərbində, Voyevodina muxtar vilayətində yerləşən şəhər və bələdiyyədir. Şəhər Qərbi Baçka dairəsinin inzibati mərkəzidir və Dunay çayının yaxınlığında, Macarıstan və Xorvatiya sərhədlərinə yaxın ərazidə yerləşir. Sombor geniş küçələri, parkları, tarixi binaları və çoxsaylı ağac xiyabanlarına görə Serbiyanın ən yaşıl şəhərlərindən biri hesab olunur. Sombor tarixən Baçkanın mühüm inzibati, iqtisadi və mədəni mərkəzlərindən biri olmuşdur. Şəhər 1749-cu ildə Azad Kral Şəhəri statusu aldıqdan sonra sürətlə inkişaf etmişdir. Bu dövrdən etibarən Somborda barokko, neoklassik və eklektik üslublu çoxsaylı tikililər inşa edilmişdir. Adı Somborun adı orta əsrlərdə bölgədə torpaqları olan macar Cobor ailəsinin adı ilə əlaqələndirilir. XIV əsrin sonlarından etibarən yaşayış məntəqəsi yazılı mənbələrdə müxtəlif formalarda qeyd edilmişdir. Macar dilində şəhər uzun müddət Zombor və Zombor-Szent-Mihály adları ilə tanınmışdır. Şəhərin müasir serb dilindəki adı Sombordur. Tarix boyunca burada Serblər, Macarlar, Almanlar, Xorvatlar və digər xalqlar yaşamışdır. Bu çoxmillətli mühit şəhərin mədəniyyətinə, memarlığına və ictimai həyatına təsir göstərmişdir. Tarixi Sombor ərazisində insan məskənlərinin izləri qədim dövrlərə gedib çıxır. Şəhər muzeyində bölgədən tapılmış Neolit, Tunc dövrü, Dəmir dövrü, Roma və Orta əsrlər dövrlərinə aid arxeoloji materiallar qorunur. Müasir şəhərin formalaşmasının əsas mərhələsi orta əsrlərə təsadüf edir. Yaşayış məntəqəsi ilk dəfə 1360-cı ildə yazılı mənbədə qeyd edilmişdir. Həmin dövrdə ərazi macar Cobor ailəsinin mülklərinə daxil idi və yaşayış məntəqəsi tədricən inkişaf edirdi. 1478-ci ildə Osmanlı təhlükəsinin artması ilə əlaqədar burada qala inşa edilmişdir. Qala yaşayış məntəqəsinin müdafiəsində mühüm rol oynayırdı. XVI əsrdə Sombor Osmanlı imperiyasının hakimiyyəti altına keçmiş və təxminən 150 il Osmanlı idarəçiliyi altında qalmışdır. 1687-ci ildə şəhər Habsburq hakimiyyəti altına keçdi. XVIII əsrdə Somborun siyasi və iqtisadi əhəmiyyəti sürətlə artdı. 1749-cu ildə imperatriça Mariya Tereza şəhərə Azad Kral Şəhəri statusu verdi. Bu hadisə Somborun şəhər kimi sürətli inkişafının əsas mərhələlərindən biri oldu. Azad Kral şəhəri Somborun tarixi mərkəzi. 1749-cu ildə Somborun Azad Kral Şəhəri statusu alması şəhərin iqtisadi və inzibati həyatında mühüm dəyişiklik yaratdı. Yeni status şəhərə daha geniş özünüidarəetmə hüquqları verdi və ticarətin inkişafına şərait yaratdı. XVIII və XIX əsrlərdə şəhərdə yeni inzibati binalar, kilsələr, məktəblər və yaşayış evləri tikildi. Sombor tədricən Baçka bölgəsinin təhsil və mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevrildi. Şəhərin çoxmillətli əhalisi onun mədəni həyatının rəngarəngliyini artırdı. Baçka-Bodroq qraflıq binası Baçka-Bodroq qraflıq binası. Baçka-Bodroq qraflıq binası Somborun ən mühüm tarixi tikililərindən biridir. XIX əsrdə eklektizm üslubunda inşa edilmiş bina uzun müddət Baçka-Bodroq qraflığının inzibati mərkəzi olmuşdur. Binanın Böyük zalında macar rəssamı Ferens Ayzenhutun Senta döyüşü adlı monumental əsəri yerləşir. 1896-cı ildə tamamlanan bu nəhəng yağlı boya tablosu 1697-ci il Senta döyüşünü təsvir edir və Serbiyada kətan üzərində yaradılmış ən böyük yağlı boya əsəri kimi tanınır. Sombor şəhər zalı. Şəhər zalı Sombor şəhər zalı şəhərin əsas tarixi meydanlarından birində yerləşən mühüm memarlıq abidəsidir. Bina mədəni irs əhəmiyyətinə malik tikili kimi qorunur və şəhərin inzibati tarixində mühüm yer tutur. Şəhər zalının yerləşdiyi ərazi Somborun tarixi mərkəzinin əsas hissələrindən biridir. Ətrafda barokko, neoklassik və eklektik üslublu binalar, meydanlar və ağaclarla əhatə olunmuş küçələr yerləşir. Təhsil Sombor uzun müddət Voyvodinanın mühüm təhsil mərkəzlərindən biri olmuşdur. 1778-ci ildə şəhərdə müəllim hazırlığı məktəbi yaradılmışdır. Sonralar bu müəssisə Serbiyanın ilk müəllim hazırlığı məktəblərindən biri kimi inkişaf etmişdir. Tarixi Preparandija binası şəhərin təhsil irsinin əsas simvollarından biridir. Burada müxtəlif dövrlərdə müəllim hazırlığı aparılmış, şəhərin intellektual və mədəni həyatında mühüm rol oynayan şəxslər yetişmişdir. Sombor şəhər muzeyi Fayl:Sombor City Museum.jpgSombor şəhər muzeyi. Sombor şəhər muzeyi 1887-ci ildə yaradılmışdır. Muzeyin yaradılması Baçka-Bodroq qraflığının tarixinə və mədəni irsinə maraq göstərən ziyalıların fəaliyyəti ilə bağlı olmuşdur. Muzeydə təxminən 40 min eksponat saxlanılır. Kolleksiyalar arxeologiya, numizmatika, tarix, etnoqrafiya və incəsənət bölmələrinə ayrılır. Arxeoloji kolleksiyada Neolit dövründən Roma dövrünə qədər müxtəlif mədəniyyətlərə aid materiallar mövcuddur. Milan Konjoviç qalereyası Milan Konjoviç qalereyası Somborun incəsənət həyatının mühüm mərkəzlərindən biridir. Qalereya serb rəssamı Milan Konjoviçin yaradıcılığına həsr edilmişdir. Konjoviç Somborda doğulmuş və XX əsr Serb rəssamlığının ən tanınmış nümayəndələrindən biri olmuşdur. Qalereyada rəssamın müxtəlif yaradıcılıq dövrlərinə aid əsərləri nümayiş etdirilir. Konjoviçin əsərlərində Baçka düzənliyi, şəhər həyatı və insan obrazları mühüm yer tutur. Qalereya Somborun “incəsənət şəhəri” kimi tanınmasına töhfə verir. Laza Kostiç Sombor serb şairi Laza Kostiçin həyatı və yaradıcılığı ilə də sıx bağlıdır. Kostiç XIX əsr serb ədəbiyyatının mühüm nümayəndələrindən biri olmuş və həyatının son illərini Somborda keçirmişdir. Şəhərdə onun adı ilə bağlı tarixi məkanlar və mədəni tədbirlər mövcuddur. Somborun ədəbiyyat və incəsənətlə əlaqəsi şəhərin mədəni kimliyinin mühüm hissəsini təşkil edir. Şəhərin yaşıllığı Somborun ağaclarla əhatə olunmuş küçələrindən biri. Sombor Serbiyanın ən yaşıl şəhərlərindən biri kimi tanınır. Şəhərin küçələri və meydanları uzun ağac xiyabanları ilə əhatə olunmuşdur. Xüsusilə iri çinar ağacları Somborun şəhər mənzərəsinin əsas xüsusiyyətlərindən biridir. Şəhər daxilində dörd park və çoxsaylı yaşıllıq sahələri mövcuddur. Somborun ağac xiyabanlarının ümumi uzunluğunun 120 kilometrdən çox olduğu və şəhərdə 18 mindən artıq ağacın olduğu bildirilir. Böyük Baçka kanalı Böyük Baçka kanalı Sombor ətrafındakı mühüm su yollarından biridir. Kanal Dunay hövzəsinin su sisteminin bir hissəsidir və tarixən nəqliyyat, kənd təsərrüfatı və su təsərrüfatı üçün istifadə edilmişdir. Kanalın ətrafındakı yaşıllıq və su hövzələri şəhərin istirahət imkanlarını artırır. Burada qayıq gəzintiləri, balıqçılıq və velosiped marşrutları kimi fəaliyyətlər mümkündür. Gornye Podunavlye qoruğu Gornye Podunavlye xüsusi təbiət qoruğu. Sombor yaxınlığında yerləşən Gornye Podunavlye xüsusi təbiət qoruğu Dunay çayının daşqın düzənliyində yerləşən mühüm təbii ərazidir. Qoruq bataqlıqlar, kanallar, meşələr və çay qollarından ibarət mürəkkəb ekosistemə malikdir. Qoruq UNESCO-nun biosfer qoruğu şəbəkəsinə daxil olan Baçka-Dunay regionunun təbii irsinin bir hissəsidir. Ərazi xüsusilə quşlar və digər su-bataqlıq heyvanları üçün mühüm yaşayış məkanıdır. Təbiət turizmi, qayıq gəzintiləri və müşahidə marşrutları qoruğun əsas turizm imkanlarındandır. Mədəniyyəti Sombor tarixən müxtəlif etnik və dini icmaların yaşadığı şəhər olmuşdur. Şəhərin memarlığında pravoslav, katolik və digər dini ənənələrin izləri görünür. Bu müxtəliflik Somborun şəhər mədəniyyətinin əsas xüsusiyyətlərindən biridir. Şəhərdə il ərzində teatr, incəsənət, ədəbiyyat və folklor tədbirləri keçirilir. Sombor Teatr Marafonu şəhərin ən tanınmış mədəni tədbirlərindən biridir və müxtəlif teatr tamaşalarını bir araya gətirir. Müasir dövr Bu gün Sombor Qərbi Baçka dairəsinin inzibati və mədəni mərkəzidir. Şəhərin iqtisadi həyatında xidmət sektoru, kənd təsərrüfatı, ticarət və turizm mühüm yer tutur. Somborun yaxınlığında Dunay və onun qolları kənd təsərrüfatı və təbiət turizmi üçün əlverişli imkanlar yaradır. Somborun tarixi mərkəzi, muzeyləri, qalereyaları, dini tikililəri və yaşıl küçələri şəhəri Voyvodinanın mühüm turizm istiqamətlərindən birinə çevirir. Tarixi memarlıq ilə Dunay düzənliyinin təbii landşaftının birləşməsi şəhərin əsas turizm xüsusiyyətidir. Həmçinin bax Serbiya Voyevodina Baçka Dunay Osmanlı imperiyası Habsburq monarxiyası Mariya Tereza UNESCO İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Sombor
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Sombor¶ms=45_46_48_N_19_7_12_E_scale:100000_region:RS_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=45.78000,19.12000&q=45.78000,19.12000&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=19.12000,45.78000&pt=19.12000,45.78000&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=45.78000&mlon=19.12000&zoom=12
https://vojvodina.travel/en/destinations/sombor/
https://www.serbia.travel/en/sombor/
Tarix : 20 oktyabr 2026
