Ptuy şəhəri, Drava çayı və şəhər üzərində yerləşən Ptuy qalası. Ptuy — Sloveniyanın şimal-şərqində, Drava çayının sahilində yerləşən şəhər və bələdiyyə mərkəzidir. Şəhər ölkənin tarixi Aşağı Ştiriya bölgəsində və Drava statistik regionunda yerləşir. Ptuy Sloveniyanın ən qədim şəhəri hesab olunur və ərazidə yaşayışın izləri e.ə. III minilliyə qədər gedib çıxır. Şəhərin qədim tarixi, orta əsr memarlığı, Ptuy qalası və ənənəvi Kurentovanje karnavalı onu ölkənin mühüm mədəniyyət mərkəzlərindən birinə çevirir. Ptuy Drava çayının mühüm keçid məntəqəsində yerləşdiyi üçün qədim dövrlərdən ticarət yollarının kəsişmə nöqtəsi olmuşdur. Roma dövründə şəhər Poetovio adı ilə tanınmış və Pannoniya əyalətinin ən mühüm yaşayış və hərbi mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir. Bu gün şəhərin müxtəlif hissələrində Roma dövrünə aid arxeoloji abidələr qorunur. Tarixi Ptuy ərazisində ilk yaşayış məskənləri Neolit dövrünə qədər gedib çıxır. Şəhərin yerləşdiyi ərazi Drava çayının rahat keçid nöqtəsi olduğundan qədim dövrlərdə burada ticarət yolları birləşirdi. Sonralar ərazi Keltlər tərəfindən məskunlaşdırılmışdır. Roma hakimiyyəti dövründə Ptuy Poetovio adlandırılırdı. Şəhər mühüm Roma hərbi bazasına və ticarət mərkəzinə çevrilmişdi. Ətraf ərazi ilə birlikdə Poetovioda on minlərlə insanın yaşadığı ehtimal olunur. Şəhərin strateji mövqeyi Roma ordusunun Pannoniyadakı hərbi əməliyyatları üçün böyük əhəmiyyət daşıyırdı. V əsrdə bölgə hunların yürüşlərindən zərər çəkdi. Sonrakı əsrlərdə ərazi tədricən Slavlar tərəfindən məskunlaşdırıldı. VIII əsrin sonunda Ptuy Frank imperiyasının tərkibinə daxil oldu, IX əsrin sonunda isə şəhər Salzburg arxiyepiskopluğunun hakimiyyəti altına keçdi. Ptuyun tarixi mərkəzi və Drava çayı. Orta əsrlər XI əsrdə Ptuy yenidən mühüm ticarət mərkəzinə çevrilməyə başladı. Şəhəri idarə edən Ptuy lordları onun müdafiəsini gücləndirdilər və qədim istehkamın yerində yeni qala inşa etdilər. Uzun məsafəli ticarətin canlanması şəhərin iqtisadi inkişafına səbəb oldu. XIII əsrin birinci yarısında Ptuyun ən mühüm orta əsr tikililərinin bir qismi inşa edildi. Bunların arasında qala, Dominikan monastırı, Minorit monastırı və Müqəddəs Georgi kilsəsi xüsusi yer tutur. Şəhər XIII əsrin ortalarında şəhər hüquqları əldə etdi və müdafiə divarları ilə əhatə olundu. 1376-cı ildə Ptuy şəhərinin ilk şəhər nizamnaməsinin verilməsinin 650 illiyi 2026-cı ildə qeyd edilmişdir. Bu hadisə şəhərin orta əsrlərdə artıq inkişaf etmiş şəhər hüquq və idarəetmə sisteminə malik olduğunu göstərir. Roma Poetoviosu Roma dövrünə aid Orfey abidəsi. Roma dövründə Poetovio Pannoniyanın mühüm şəhərlərindən biri idi. Şəhər Roma ordusunun bazası olmaqla yanaşı, Adriatik dənizi ilə Mərkəzi Avropa arasında ticarət yollarının üzərində yerləşirdi. Poetovioda Roma dövrünə aid məbədlər, yaşayış məhəllələri, yollar və digər tikililər mövcud olmuşdur. Şəhərin ətrafında Mitra kultuna aid bir neçə müqəddəs məkan aşkar edilmişdir. Arxeoloji qazıntılar nəticəsində Poetovionun Roma dövründə dini baxımdan da mühüm mərkəz olduğu müəyyən edilmişdir. Bu abidələr bu gün Ptuyun əsas arxeoloji turizm məkanları sırasındadır. Ptuy qalası Ptuy qalası və tarixi şəhər. Ptuy qalası şəhərin üzərindəki təpədə yerləşən monumental istehkam kompleksidir. Qala təpəsi Neolit dövründən məskunlaşdırılmış, Roma dövründə də burada yaşayış və müdafiə qurğuları mövcud olmuşdur. Ən azı IX əsrdə təpədə istehkamın olduğu məlumdur. Mövcud orta əsr qalasının tikintisinə XII əsrin birinci yarısında Salzburg arxiyepiskopu Konradın hakimiyyəti dövründə başlanılmışdır. Sonrakı əsrlərdə qala bir neçə dəfə yenidən qurulmuş, XVII əsrdə isə hərbi istehkamdan daha çox zadəgan iqamətgahına çevrilmişdir. Bu gün qalada Ptuy-Ormoj Regional Muzeyinin kolleksiyaları yerləşir. Muzeydə musiqi alətləri, silahlar, qobelenlər, XVII əsrə aid türk motivli rəsmlər və ənənəvi karnaval maskaları nümayiş etdirilir. Qala həmçinin şəhərə və Drava vadisinə geniş mənzərəsi ilə tanınır. Orfey abidəsi Orfey abidəsi Ptuyun əsas Roma dövrü abidələrindən biridir. Təxminən 5 metr hündürlüyündə olan mərmər stel e. II əsrdə Poetovionun şəhər rəhbərlərindən biri olan Mark Valeri Verusun xatirəsinə məzar daşı kimi ucaldılmışdır. Abidənin mərkəzi relyefində Orfeyin lirasını çalaraq Evridika üçün kədərlənməsi təsvir edilir. Məhz bu təsvirə görə abidə sonradan “Orfey abidəsi” adlandırılmışdır. Orta əsrlərdə stel cəza dirəyi kimi istifadə edilmişdir. 2008-ci ildə Sloveniya hökuməti onu milli əhəmiyyətli mədəniyyət abidəsi elan etmişdir. Dominikan monastırı Ptuyun tarixi mərkəzi. Dominikan monastırı şəhərin mühüm orta əsr dini tikililərindən biridir. Monastır XIII əsrdə yaradılmış və Ptuyun dini və mədəni həyatında mühüm rol oynamışdır. Kompleks sonrakı əsrlərdə müxtəlif dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Ptuyun tarixi mərkəzində Dominikan və Minorit monastırları, Müqəddəs Georgi kilsəsi, şəhər qülləsi və digər orta əsr tikililəri bir-birinə yaxın yerləşir. Bu ansambl şəhərin orta əsr şəhər quruluşunun əsas xüsusiyyətlərini qoruyub saxlamışdır. Kurentovanje Fayl:Kurentovanje.jpgKurentovanje festivalında kurentlər. Kurentovanje Ptuyda hər il keçirilən ənənəvi karnaval festivalıdır. Festivalın əsas fiquru Kurent adlanan maskalı personajdır. Kurentlər qoyun dərisindən hazırlanmış geyim, iri maska, zənglər və rəngli lentlərdən istifadə edirlər. Kurentlərin əsas funksiyası ənənəvi inanclara görə qışı və pis qüvvələri qovaraq baharın gəlməsini təmin etməkdir. Kurentovanje 1960-cı ildən müasir festival şəklində keçirilir və adətən fevral ayında on gün davam edir. Festival Sloveniyanın ən məşhur karnaval tədbirlərindən biridir. Kurentlərin qapı-qapı gəzərək mərasimlər keçirməsi UNESCO-nun Qeyri-maddi mədəni irsin qorunması üzrə Reprezentativ siyahısına daxil edilmişdir. Bu ənənə Ptuyun mədəni kimliyinin ən mühüm elementlərindən biri hesab olunur. Şəhər qülləsi Ptuy şəhər qülləsi tarixi mərkəzin əsas memarlıq simvollarından biridir. Qüllə şəhərin mərkəzi meydanında, Orfey abidəsinin yaxınlığında yerləşir. Qüllənin ətrafında Roma dövrünə aid çoxsaylı daş abidələr də qorunmuşdur. Şəhər qülləsi və Orfey abidəsi birlikdə Ptuyun qədim və orta əsr tarixinin simvolik mənzərəsini yaradır. Qüllənin divarlarında Roma dövrünə aid daş kitabələr və məzar daşlarının istifadə edilməsi şəhərin arxeoloji irsinin zənginliyini nümayiş etdirir. Muzeylər Ptuy-Ormoj Regional Muzeyi şəhərin və ətraf bölgənin arxeoloji, tarixi və etnoqrafik irsinin qorunmasında əsas qurumlardan biridir. Muzeyin kolleksiyalarında Roma dövrünə aid arxeoloji materiallarla yanaşı, orta əsrlər və daha sonrakı dövrlərə aid eksponatlar da saxlanılır. Muzeyin musiqi alətləri kolleksiyası Sloveniyada ən böyük kolleksiyalardan biridir. Qala kompleksində həmçinin XVII əsrə aid “Turquerie” rəsmləri, qobelenlər, silahlar və ənənəvi karnaval geyimləri nümayiş etdirilir. Şərabçılıq Ptuy və ətrafındakı təpələr şərabçılıq ənənələri ilə də tanınır. Şəhərin tarixi mərkəzində qədim şərab zirzəmiləri yerləşir və şərab istehsalı bölgənin iqtisadi və mədəni həyatının mühüm hissəsini təşkil edir. Şəhərin ətrafındakı üzümçülük təpələri Drava vadisinin mənzərəsinin mühüm hissəsidir. Tarixi şəhər, qala, çay və üzüm bağlarının birlikdə yaratdığı mənzərə Ptuyun turizm baxımından əsas üstünlüklərindən biridir. Coğrafiyası Ptuy Drava çayının sahilində, Sloveniyanın şimal-şərqində yerləşir. Şəhər Aşağı Ştiriyanın tarixi bölgəsinə daxildir. Drava çayı şəhərin tarixi inkişafında mühüm rol oynamış və qədim dövrlərdən etibarən nəqliyyat və ticarət yollarının formalaşmasına təsir göstərmişdir. Şəhərin ətrafında üzümçülük üçün əlverişli təpəlik ərazilər yerləşir. Ptuyun tarixi mərkəzi isə əsasən Drava çayının yaxınlığında və qala təpəsinin ətrafında formalaşmışdır. Turizm Ptuy bu gün Sloveniyanın ən mühüm tarixi və mədəni turizm mərkəzlərindən biridir. Şəhərin əsas görməli yerləri arasında Ptuy qalası, Orfey abidəsi, şəhər qülləsi, Müqəddəs Georgi kilsəsi, Dominikan və Minorit monastırları, Mitra məbədləri və tarixi şəhər mərkəzi vardır. Şəhər xüsusilə Roma irsi və Kurentovanje festivalı ilə tanınır. 2026-cı ildə Ptuy Avropanın “Ən yaxşı mədəni irs şəhəri” seçilmiş və şəhərin ilk şəhər nizamnaməsinin 650 illiyi qeyd edilmişdir. Həmçinin bax Sloveniya Aşağı Ştiriya Drava Pannoniya Roma imperiyası Mitraizm UNESCO Orfey Orta əsrlər İstinadlar

İstinadlar

https://az.wikipedia.org/wiki/Ptuy

https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Ptuy&params=46_25_7_N_15_52_17_E_scale:100000_region:SI_type:city

https://maps.google.com/maps?ll=46.41861,15.87139&q=46.41861,15.87139&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az

https://yandex.ru/maps/?ll=15.87139,46.41861&pt=15.87139,46.41861&spn=0.1,0.1&l=sat,skl

https://www.openstreetmap.org/?mlat=46.41861&mlon=15.87139&zoom=12

https://visitptuj.eu/en/info-en/history/

https://www.slovenia.info/en/press-centre/news-of-the-tourism-press-agency/37582-ptuj-celebrates-650-years-of-its-first-city-statute

Tarix : 20 oktyabr 2026