Otjize istifadə edən himba qadını. Otjize — Namibiyada yaşayan Himba xalqının dəri və saç üçün istifadə etdiyi ənənəvi qarışıqdır. Əsasən süd yağı və qırmızı oxra piqmentindən hazırlanır. Qarışıq bəzən Commiphora multijuga bitkisinin aromatik qatranı ilə ətirləndirilir. Himba xalqı otjizedən gündəlik qulluq zamanı istifadə etməklə yanaşı, onu müxtəlif mədəni mərasimlərlə də əlaqələndirir. Otjize əsasən dəriyə və saçlara çəkilir. Himba qadınlarının uzun və hörülmüş saçlarına tətbiq edildikdə saçlara xarakterik qırmızı rəng verir. Bu görünüş Himba mədəniyyətində mühüm estetik və mədəni xüsusiyyətlərdən biri hesab olunur. Otjizedən istifadə həm qadınlarda, həm də kişilərdə sənədləşdirilmişdir. Lakin kişilər arasında istifadəsinin 1960-cı illərdən etibarən azaldığı qeyd olunur. Bu dəyişiklik regionda Cənubi Afrika Müdafiə Qüvvələrinin fəaliyyəti və bir çox kişilərin izləyici və əsgər kimi işləməsi ilə əlaqələndirilir. Otjizenin istifadəsi yalnız bəzək və görünüşlə məhdudlaşmır. Namibiyanın quraq bölgələrində su ehtiyatlarının məhdud olması səbəbindən qarışıq gigiyenik məqsədlərlə də istifadə olunur. Zaman keçdikcə otjize dəridən qopur və bununla birlikdə çirk və ölü dəri hissəciklərinin uzaqlaşdırılmasına kömək edir. Mənbələrdə otjizenin inisiasiya mərasimlərində və insan cəsədlərinin dəfninə hazırlıq zamanı da istifadə edildiyi göstərilir. Bundan başqa, onun ağcaqanadlara qarşı müəyyən qoruyucu təsir göstərə bildiyi araşdırılmışdır. tjize istifadə edən himba qadını və kişisi. 2022-ci ildə Cənubi Afrika və Fransadan olan alimlər otjizenin tərkibində istifadə edilən qırmızı oxranın fiziki və optik xüsusiyyətlərini araşdırmışlar. Tədqiqat nəticəsində oxranın ultrabənövşəyi şüaları əhəmiyyətli dərəcədə süzmək və infraqırmızı şüaları əks etdirmək xüsusiyyətinə malik olduğu müəyyən edilmişdir. Tədqiqatçılar bu xüsusiyyətlərin otjizenin güclü günəş radiasiyası şəraitində dəriyə qoruyucu təsirini izah edə biləcəyini bildirmişlər. Araşdırmada həmçinin oxra nümunələrinin bəzi antibakterial xüsusiyyətlər göstərdiyi müəyyən edilmişdir. Otjize müasir ədəbiyyatda da Himba mədəniyyətinin elementlərindən biri kimi təqdim edilir. Nnedi Okoraforun 2015-ci ildə nəşr olunan Binti povestində baş qəhrəmanın otjize hazırlaması onun doğma mədəniyyəti və mənsubiyyəti ilə əlaqəsini ifadə edən motivlərdən biri kimi istifadə olunur. Ədəbiyyatşünas Dustin Crowley otjize motivini mədəniyyət, təbiət və material dünya arasındakı əlaqələrlə əlaqələndirmişdir. S. R. Toliver isə əsərdə otjizenin ev, şəfa və mədəni yaddaşla bağlı simvolik məna daşıdığını qeyd etmişdir. ↑ Crandall, David P. "Himba Flora Taxonomy and Herbal Medicines". Anthropos. 99 (1). 2004: 200–207. ISSN 0257-9774. JSTOR 40466314. ↑ Havenga, D.; Akoba, R.; Menzi, L.; Azizi, S.; Sackey, J.; Swanepoel, N.; Gibaud, A.; Maaza, M. "From Himba indigenous knowledge to engineered Fe2O3 UV-blocking green nanocosmetics". Scientific Reports. 12 (1). 2022: 2259. doi:10.1038/s41598-021-04663-0. PMC 8831563 (#bad_pmc). PMID 35145113 (#bad_pmid). ↑ Barnett, Errol; Hume, Tim. "The Himba: Namibia's iconic red women". CNN. 11 may 2012. İstifadə tarixi: 17 sentyabr 2026. ↑ Rifkin, Riaan F. "Ethnographic and Experimental Perspectives on the Efficacy of Ochre as a Mosquito Repellent". The South African Archaeological Bulletin. 70 (201). 2015: 64–75. ISSN 0038-1969. JSTOR 24643609. ↑ Rifkin, Riaan F. "Ethnographic and Experimental Perspectives on the Efficacy of Ochre as a Mosquito Repellent". The South African Archaeological Bulletin. 70 (201). 2015: 64–75. ISSN 0038-1969. JSTOR 24643609. ↑ Havenga, D.; Akoba, R.; Menzi, L.; Azizi, S.; Sackey, J.; Swanepoel, N.; Gibaud, A.; Maaza, M. "From Himba indigenous knowledge to engineered Fe2O3 UV-blocking green nanocosmetics". Scientific Reports. 12 (1). 2022: 2259. doi:10.1038/s41598-021-04663-0. PMC 8831563 (#bad_pmc). PMID 35145113 (#bad_pmid). ↑ Crowley, Dustin. "Binti's R/evolutionary Cosmopolitan Ecologies". The Cambridge Journal of Postcolonial Literary Inquiry. 6 (2). 2019: 237–256. doi:10.1017/pli.2018.54. ISSN 2052-2614. ↑ Toliver, S. R. "Afrocarnival: Celebrating Black Bodies and Critiquing Oppressive Bodies in Afrofuturist Literature". Children's Literature in Education. 52 (1). 2021: 132–148. doi:10.1007/s10583-020-09403-y. ISSN 0045-6713.
https://az.wikipedia.org/wiki/Otjize
//www.worldcat.org/issn/0257-9774
//www.jstor.org/stable/40466314
//www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8831563
//doi.org/10.1038%2Fs41598-021-04663-0
//www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/35145113
https://www.cnn.com/2012/05/11/world/africa/himba-namibia-inside-africa/index.html
Tarix : 17 sentyabr 2026
