Bolqaristanda Nestinarstvo mərasimi Nestinarstvo (bolq. Нестинарство; yun. Αναστενάρια, Anastenariya) — əsasən Cənubi Bolqarıstanın və Şimali Yunanıstanın bəzi kəndlərində keçirilən, iştirakçıların ayaqyalın şəkildə qızmar köz üzərində yeridiyi və rəqslərlə müşayiət olunan ənənəvi dini mərasimdir. Mərasim pravoslav xristian ənənəsi ilə əlaqələndirilir və əsasən müqəddəs Konstantin və Yelenanın şərəfinə keçirilir.Ənənənin Yunanıstandakı icmalar arasında yayılması Şərqi Trakiyadan köçlərlə əlaqələndirilir. Balkan müharibələri və sonrakı əhali mübadilələri nəticəsində bu icmalar Şimali Yunanıstana köçmüş və Nestinarstvo ənənəsini burada davam etdirmişlər.Mərasimin əsas hissəsində müqəddəs ikonalarla keçirilən yürüşlər və ritual rəqslərdən sonra iştirakçılar qızmar közlərin üzərində ayaqyalın yeriyirlər. Bolqarıstanda ənənənin ən yaxşı qorunmuş formalarından biri Strandja dağlarındakı Bulgari kəndində keçirilir. Ritual dövrü Əsas bayram dövrü may ayında baş verir və bir neçə gün davam edir. Mərasimlərə yürüşlər, musiqi, rəqslər və bəzi icmalarda qurban mərasimi daxildir. Bayramın əsas hissəsi iştirakçıların müqəddəslərin ikonalarını daşıyaraq qızmar közlərin üzərində ayaqyalın rəqs etməsi ilə tamamlanır. Mərasimin mühüm məkanlarından biri konaki adlanan müqəddəs ziyarətgahdır. Burada müqəddəs ikonalar və digər dini əşyalar saxlanılır. Bayram ərəfəsində iştirakçılar burada musiqi sədaları altında rəqs edir və bəzi iştirakçıların müqəddəs Konstantinin təsiri altına düşərək trans vəziyyətinə keçdiyinə inanılır. Mayın 21-də keçirilən əsas mərasimdə müqəddəs su ilə xeyir-dua alınır, axşam isə açıq sahədə Od yandırılır və ritual rəqslərdən sonra iştirakçılar közlərin üzərində yeriyirlər. Nestinarstvo mərasimləri yanvar ayında müqəddəs Afanasi bayramı zamanı da keçirilir; bu halda od üzərində yerimə adətən qapalı məkanda həyata keçirilir. Loring Danforth bu mərasimləri yalnız od üzərində yerimə kimi deyil, həm də dini şəfa və icma həyatının mühüm elementi kimi araşdırmışdır. Mənşəyi Nestinarstvo ənənəsinin mənşəyi ilə bağlı müxtəlif izahlar mövcuddur. Bolqarıstan folklorunda yayılmış rəvayətə görə, ənənə Orta əsrlərdə Kosti kəndində Müqəddəs Konstantin kilsəsinin yanması və müqəddəslərin ikonalarını xilas edən kəndlilərin alovdan zərər görməməsi ilə əlaqələndirilir. Bəzi erkən etnoqraflar isə mərasimin qədim Dionis kultlarının izlərini daşıdığını irəli sürmüşlər; lakin bu yanaşma müasir tədqiqatlarda mübahisəli hesab olunur. Bolqarıstanda nestinar olmaq ənənəvi olaraq irsi xarakter daşıyırdı və baş nestinarın yerinə adətən onun övladlarından biri keçirdi. Baş nestinarın evində stolnina adlanan kiçik müqəddəs məkan yerləşir, burada müqəddəslərin ikonaları və mərasim zamanı istifadə olunan xüsusi nağara saxlanılırdı. Mədəni irs Nestinarstvo 2008-ci ildə Bolqarıstanın Qeyri-maddi Mədəni İrsinin Milli Reprezentativ Siyahısına daxil edilmişdir. 2009-cu ildə isə Bulgari kəndində keçirilən Nestinarstvo mərasimi UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-maddi mədəni irsinin Reprezentativ Siyahısına “Nestinarstvo, keçmişdən gələn mesajlar: Bulgari kəndində Müqəddəs Konstantin və Yelenanın Panagyri” adı ilə daxil edilmişdir. Turizm XX əsrdə Nestinarstvo müəyyən dərəcədə kommersiyalaşmış və Bolqarıstanın Qara dəniz sahilində turistlər üçün də nümayiş etdirilməyə başlamışdır. Bu nümayişlərin bir hissəsi ənənənin ilkin dini və icma xarakterindən uzaqlaşmışdır. Buna baxmayaraq, mərasimin ənənəvi forması Strandja bölgəsində, xüsusilə Bulgari kəndində, qorunub saxlanılmışdır. ↑ "Portrait de femme". Haro sur les féminicides. 28 mart 2019. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026. ↑ "Firewalking and Religious Healing | Princeton University Press". press.princeton.edu (ingilis). 21 noyabr 1989. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026. ↑ "Katerina Alexandrakis, Athens". Katerina Alexandrakis, Athens. 2011. doi:10.5040/9781350914391. ↑ "БЪЛГАРСКИТЕ ТРАДИЦИИ". traditions-bg.com. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026. ↑ "НЕМАТЕРИАЛНО КУЛТУРНО НАСЛЕДСТВО | INTANGIBLE CULTURAL HERITAGE". www.unesco-bg.org. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026. ↑ TQ TEAM C0130033: Vanya Diamandieva, Polina Petkova, Victoria Todorova. "Facets of the Complex - Popularity Regions". library.thinkquest.org. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026. ↑ "Antarctic Place Names". placenames.aq. İstifadə tarixi: 10 sentyabr 2026.
https://az.wikipedia.org/wiki/Nestinarstvo
https://susaufeminicides.blogspot.com/search/label/Doctorat
https://press.princeton.edu/books/paperback/9780691028538/firewalking-and-religious-healing
https://doi.org/10.5040/9781350914391
//doi.org/10.5040%2F9781350914391
https://traditions-bg.com/bg/sub_6.php
https://www.unesco-bg.org/culture/bul-ich/?language=us&article=documents§ion=ich&post=2
Tarix : 10 sentyabr 2026
