St Giles gecəqondusunun XIX əsrin ortalarına aid təsviri. London pivə daşqını — 17 oktyabr 1814-cü ildə İngiltərənin London şəhərində Meux & Co şirkətinə məxsus Horse Shoe pivə zavodunda baş vermiş sənaye qəzasıdır. Hadisə fermentasiya edilən porter pivəsinin saxlandığı böyük taxta çənlərdən birinin partlaması nəticəsində baş vermişdir. Güclü təzyiq qonşu çənin də zədələnməsinə səbəb olmuş və böyük həcmdə pivə zavoddan kənara yayılmışdır. Nəticədə zavodun arxa divarı dağıdılmış, yaxınlıqdakı yaşayış sahəsinə pivə dolmuş və səkkiz nəfər həlak olmuşdur. Arxa plan “St Gilesdə bir səhnə” – təxminən 1850-ci ildə St Giles gecəqondusunun görünüşü. XIX əsrin əvvəllərində Meux Brewery Londonun ən böyük iki pivə zavodundan biri idi. Zavod Tottenham Court Road ilə Oxford Street-in kəsişməsində yerləşən Horse Shoe Brewery-də fəaliyyət göstərirdi. Henry Meux burada böyük taxta çənlərdən istifadə edirdi. Çənlərdən biri təxminən 6,7 metr hündürlüyündə idi və minlərlə imperial barrel porter saxlaya bilirdi. Onun möhkəmləndirilməsi üçün çoxlu dəmir halqalardan istifadə olunurdu. Porter həmin dövrdə Londonda geniş istehlak edilən pivə növü idi və böyük çənlərdə aylarla yetişdirilirdi. Zavodun arxa hissəsində yerləşən New Street Londonun sıx məskunlaşmış və ağır yaşayış şəraiti ilə seçilən St Giles gecəqondusunun daxilində idi. Zavodun böyük çənlərinin yaşayış evlərinə yaxın yerləşməsi qəza zamanı yaranan təhlükəni artırmışdı. 17 oktyabr 1814 17 oktyabr 1814-cü ildə zavod işçisi George Crick böyük çəni əhatə edən dəmir halqalardan birinin yerindən çıxdığını gördü. Çən təxminən on aylıq porter ilə dolu idi. Crick problemi rəhbərliyə bildirsə də, halqaların əvvəllər də boşalması səbəbindən vəziyyət ciddi təhlükə kimi qiymətləndirilmədi. Ondan məsələni sonradan həll etmək üçün rəhbərliyə yazılı məlumat göndərməsi istəndi. Təxminən bir saat sonra çən qəfil partladı. Güclü təzyiq qonşu çənin kranını yerindən çıxardı və əlavə pivənin də axmasına səbəb oldu. Partlayış nəticəsində zavodun arxa divarı dağıldı və təxminən 4,6 metr hündürlüyündə pivə dalğası New Street istiqamətində yayıldı. İki ev dağıldı, daha iki ev ciddi zərər gördü. Ərazidə drenajın zəif olması səbəbindən pivə evlərin zirzəmilərinə doldu. 17-18 oktyabr Daşqın nəticəsində səkkiz nəfər həyatını itirdi. Ölənlər arasında dörd yaşlı Hannah Bamfield, 14 yaşlı Eleanor Cooper və iki yaşlı bir uşağın yas mərasimində iştirak edən şəxslər vardı. Yas mərasimi keçirilən evdə beş nəfərin həlak olduğu bildirilir. Zavodda işləyənlərin hamısı sağ qaldı, lakin bir neçə işçi dağıntılar altından xilas edildi. Hadisədən sonrakı günlərdə ərazidəki dağıntılara çoxlu sayda insan baxmağa gəlmişdi. Sonrakı dövrlərdə hadisədən sonra insanların küçələrdə pulsuz pivə topladığı və kütləvi sərxoşluq yaşandığı barədə məşhur hekayələr yayıldı. Lakin tarixçi Martyn Cornell dövrün qəzetlərində belə bir kütləvi davranışın təsvir edilmədiyini və hadisə yerindəki insanların əsasən sakit davrandığını qeyd etmişdir. Buna görə bu rəvayətlər tarixi fakt kimi ehtiyatla təqdim olunur. Koroner istintaqı 19 oktyabr 1814-cü ildə St Giles kilsəsinin iş evində hadisə ilə bağlı koroner istintaqı keçirildi. İstintaqa Middlesex bölgəsinin koroneri George Hodgson rəhbərlik edirdi. Şahidlər arasında hadisəni birbaşa görən George Crick də vardı. O, çənin dəmir halqalarının əvvəllər də bir neçə dəfə boşaldığını bildirdi. İstintaqın sonunda münsiflər səkkiz nəfərin ölümünün təsadüfi və bədbəxt hadisə nəticəsində baş verdiyi qənaətinə gəldilər. Bu qərar nəticəsində Meux & Co hadisəyə görə kompensasiya ödəməli olmadı. Sonrakı dövr Hadisə Meux & Co üçün böyük maliyyə itkisinə səbəb oldu. Zavodun zədələnməsi, itirilmiş pivə və çənin dəyişdirilməsi ümumilikdə təxminən 23 000 funt sterlinq xərc yaratmışdı. Şirkətin parlamentə müraciətindən sonra itirilmiş pivə ilə bağlı ödənilmiş aksiz vergisinin bir hissəsi geri qaytarıldı və bu, şirkətin iflasdan yayınmasına kömək etdi. Horse Shoe Brewery hadisədən sonra fəaliyyətini davam etdirdi. 1921-ci ildə Meux istehsalını Wandsworthdakı başqa zavoda köçürdü və Horse Shoe Brewery bağlandı. Növbəti il bina söküldü və sonralar həmin ərazidə Dominion Theatre inşa edildi. Meux & Co 1961-ci ildə ləğv olundu. Hadisədən sonra pivə sənayesində iri taxta çənlərin istifadəsi tədricən azaldı və onların yerini beton çənlər almağa başladı. Həmçinin bax Pivə ↑ "Dreadful Accident at H. Meux & Co's Brewhouse". The Times. 20 oktyabr 1814. səh. 3. ↑ "The London Beer Flood". The History Press. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2026. ↑ Henderson, W. O. Industrial Britain Under the Regency, 1814–18: The Diaries of Escher, Bodmer, May And De Gallois 1814–18. Routledge. 2005. səh. 148. ISBN 9780415382205. ↑ Hornsey, Ian S. A History of Beer and Brewing. Royal Society of Chemistry. 2007. səh. 450. ISBN 9781847550026. ↑ Kirkland, Richard. "Reading the Rookery: The Social Meaning of an Irish Slum in Nineteenth-Century London". New Hibernia Review. 16 (1). 2012: 16–30. doi:10.1353/nhr.2012.0000. JSTOR 23266637. ↑ "Accident at Meux's Brewhouse". Morning Chronicle. 20 oktyabr 1814. səh. 3. ↑ "Accident at Meux's Brewhouse". Morning Chronicle. 20 oktyabr 1814. səh. 3. ↑ Eschner, Kat. "This 1814 Beer Flood Killed Eight People". Smithsonian Magazine. 4 avqust 2017. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2026. ↑ Makepeace, Margaret. "The London Beer Flood 1814 – Untold lives blog". British Library. 17 oktyabr 2015. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2026. ↑ Tingle, Rory. "What really happened in the London Beer Flood 200 years ago?". The Independent. 17 oktyabr 2014. İstifadə tarixi: 18 sentyabr 2026. ↑ "Coroner's Inquest". Kentish Gazette. 25 oktyabr 1814. səh. 3. ↑ "Dreadful Accident at H. Meux & Co's Brewhouse". The Times. 20 oktyabr 1814. səh. 3. ↑ Hornsey, Ian S. A History of Beer and Brewing. Royal Society of Chemistry. 2007. səh. 450. ISBN 9781847550026. ↑ Richmond, Lesley; Turton, Alison. The Brewing Industry: A Guide to Historical Records. Manchester University Press. 1990. səh. 233. ISBN 9780719030321.
https://az.wikipedia.org/wiki/London_piv%C9%99_da%C5%9Fq%C4%B1n%C4%B1
https://www.thehistorypress.co.uk/articles/the-london-beer-flood/
//doi.org/10.1353%2Fnhr.2012.0000
//www.jstor.org/stable/23266637
https://www.smithsonianmag.com/smart-news/1814-beer-flood-killed-eight-people-180964256/
https://blogs.bl.uk/untoldlives/2015/10/the-london-beer-flood-1814.html
https://www.independent.co.uk/life-style/food-and-drink/features/what-really-happened-in-the-london-beer-flood-200-years-ago-9796096.html
Tarix : 18 sentyabr 2026
