Kell kitabının 34-cü vərəqində Chi-Rho monoqramı Kell kitabı (ing. Book of Kells) — təxminən 800-cü ildə yaradılmış, latın dilində yazılmış və dörd İncil mətnini özündə birləşdirən zəngin bəzədilmiş orta əsr əlyazmasıdır. O, erkən orta əsrlər İrlandiya və kelt kitab sənətinin ən mühüm nümunələrindən biri hesab olunur. Hazırda İrlandiyanın Dublin şəhərindəki Triniti Kollecinin kitabxanasında saxlanılır. Tarixi Kell kitabının mənşəyi haqqında alimlər arasında fikir ayrılığı mövcuddur. Əksər tədqiqatçılar onun hazırlanmasını Şotlandiyanın qərb sahillərində yerləşən Ayona adasındakı monastırla əlaqələndirirlər. Əlyazmanın təxminən VIII əsrin sonu və ya IX əsrin əvvəllərində yaradıldığı ehtimal edilir. 806-cı ildə vikinqlərin Ayona adasına hücumundan sonra rahiblərin bir hissəsi İrlandiyadakı Kell monastırına sığınmışdı. Əlyazmanın da bu hadisələr zamanı Kella gətirildiyi güman edilir. 1006-cı ildə Ulster salnamələrində əlyazmanın Keldəki kilsədən oğurlanması haqqında məlumat verilir. Bir neçə ay sonra tapılan kitabın qiymətli üzlüyünün itirildiyi bildirilir. Əlyazma XVII əsrin ortalarınadək Keldə qorunmuş, daha sonra təhlükəsizlik məqsədilə Dublinə aparılmışdır. 1661-ci ildə yepiskop Henri Cons onu Triniti Kollecinə təqdim etmişdir. Kitab XIX əsrdən etibarən ictimaiyyətə nümayiş etdirilir. Quruluşu və bədii xüsusiyyətləri Kell kitabı 340 perqament vərəqindən, yəni 680 səhifədən ibarətdir. Mətnlər heyvan dərisindən hazırlanmış perqament üzərində latın dilində yazılmışdır. Əlyazmada Matta, Mark, Luka və Yəhyanın İncilləri ilə yanaşı, mətnlərin müqayisəsinə kömək edən cədvəllər, girişlər və digər köməkçi hissələr də vardır. Əlyazmanın əsas xüsusiyyəti mürəkkəb ornamentləri, rəngarəng təsvirləri və incə xəttatlığıdır. Səhifələrdə kelt düyün naxışları, heyvan və insan fiqurları, eləcə də xristian simvolları yer alır. Ən məşhur səhifələrdən biri Matta İncilində Məsihin doğulması hekayəsindən əvvəl yerləşən Chi-Rho monoqramıdır. Bu bədii tərtibat əlyazmanı orta əsr kitab rəssamlığının seçilən nümunəsinə çevirmişdir. 1953-cü ildə qorunma məqsədilə əlyazma dörd cildə bölünmüşdür. Hazırda onun bir hissəsi Triniti Kollecinin Köhnə Kitabxanasında nümayiş etdirilir. Kell kitabı İrlandiyanın mühüm mədəni irs nümunələrindən biri olmaqla yanaşı, orta əsrlərdə dini mətnlərin köçürülməsi və bəzədilməsi ənənəsini öyrənmək üçün əhəmiyyətli tarixi mənbədir. Həmçinin bax Orta əsrlər İrlandiya Əlyazma Keltlər Xarici keçidlər Triniti Kollecinin rəqəmsal kolleksiyası İstinadlar ↑ "About the Book of Kells". Trinity College Dublin. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2026. ↑ "The Book of Kells". Library of Trinity College Dublin. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2026. ↑ "The Extraordinary Journey of the Book of Kells". Visit Trinity. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2026. ↑ "The Book of Kells". Library of Trinity College Dublin. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2026. ↑ "What is the Book of Kells?". Visit Trinity. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2026. ↑ "The Old Library and the Book of Kells". Trinity College Dublin. İstifadə tarixi: 9 oktyabr 2026.
https://az.wikipedia.org/wiki/Kell_kitab%C4%B1
https://www.tcd.ie/about/content/bookofkells_index.php
https://www.dublin-university.ie/library/research-collections/book-of-kells.php
https://www.visittrinity.ie/blog/the-extraordinary-journey-of-the-book-of-kells/
https://www.visittrinity.ie/what-is-the-book-of-kells/
https://www.tcd.ie/library/old-library/index.php
https://digitalcollections.tcd.ie/
Tarix : 9 oktyabr 2026
