Elachista utonella Elachista utonella — Elachistidae fəsiləsinə aid kiçik güvə növüdür. Növ ilk dəfə 1856-cı ildə alman entomoloqu Heinrich Frey tərəfindən təsvir edilmişdir. Ədəbiyyatda Biselachista utonella adı ilə də rast gəlinir. Növün digər elmi sinonimləri arasında Elachista paludum, Elachista caricis, Elachista palustrella və Elachista carinisella adları göstərilir. Elachista utonella Növ Avropanın geniş hissəsində yayılmışdır. Onun arealı Skandinaviya yarımadasından Pireney yarımadasına və İtaliyaya qədər uzanır. Şərq istiqamətində növə Rusiyanın Uzaq Şərqində və Yaponiyada da rast gəlinir. Böyük Britaniyada isə növ geniş yayılsa da, əsasən lokal populyasiyalar şəklində müşahidə edilir. Yetkin fərdlər çox kiçik ölçülüdür. Qanad açıqlığı təxminən 8–9 mm təşkil edir. Erkəklərin başı boz, dişilərin başı isə daha açıq, ağımtıl rəngdə olur. Ön qanadlar əsasən tünd boz-qonur və ya oxra-boz rəngdədir, üzərində açıq rəngli xallar və ləkələr yerləşir. Arxa qanadlar isə tünd boz rəngdə olur. Bu növ xarici görünüşünə görə yaxın qohum olan Elachista albidella və Elachista eleochariella ilə qarışdırıla bilər və dəqiq müəyyənləşdirmə üçün bəzən cinsiyyət orqanlarının anatomik müayinəsi tələb olunur. Elachista utonella Sürfələri bitkilərin yarpaqlarının daxilində mədənlər açaraq qidalanır. Əsas qida bitkiləri müxtəlif cilkimilərdir (Carex). Böyük Britaniyada sürfələrin xüsusilə Carex acutiformis, Carex paniculata və Carex vesicaria ilə qidalandığı məlumdur. Sürfənin yarpaq daxilində yaratdığı mina qısa olur və adətən yarpaq ayasının eninin təxminən yarısını tutur. Mina mart–may aylarında müşahidə edilə bilər. Elachista utonella sürfəsinin Carex flacca yarpağında yaratdığı mina Sürfə sarımtıl-yaşıl və ya boz rəngdə olur. Başı qəhvəyi və ya qara, döş hissəsində isə açıq qəhvəyi lövhə yerləşir. Pupalaşma yarpağın bucaq hissəsində baş verir və yetkin fərdlər əsasən may–avqust aylarında meydana çıxır. Böyük Britaniyanın cənub-qərbində növün ildə iki nəsil verməsi mümkündür. Elachista utonella Taksonomik baxımdan Elachista utonella növünün cins daxilindəki mövqeyi müəyyən dəyişikliklərə məruz qalmışdır. Bir sıra mənbələrdə növ Biselachista cinsinə daxil edilirdi. Lakin Elachistinae yarımfəsiləsinin sonrakı taksonomik araşdırmalarında Biselachista cinsinin ayrılması mübahisəli hesab edilmiş və Elachista adından istifadə yenidən qəbul edilmişdir. Növ əsasən bataqlıq, rütubətli çəmənlik və turşuluq yüksək olan çöl və meşə kənarı ərazilərlə əlaqəlidir. Sürfələrin yarpaq daxilində yaşaması səbəbindən növün müşahidəsi çox vaxt yetkin güvənin tapılmasından deyil, yarpaqlarda əmələ gətirdiyi minaların müəyyən edilməsindən başlayır. İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Elachista_utonella
//doi.org/10.11646%2Fzootaxa.4632.1.1
https://www.ukmoths.org.uk/species/elachista-utonella/
https://lepiforum.org/wiki/page/Elachista_Utonella
https://s1.lepiforum.org/d/schuetze/Schuetze_1931_Seite_8-222.pdf
Tarix : 30 sentyabr 2026
