Portuqaliyanın Podence kəndində Careto ənənəsinin iştirakçıları Careto — Portuqaliyanın Trás-os-Montes və Alto Douro bölgəsində, xüsusilə Podence kəndində qorunub saxlanılan maskalı xalq ənənəsidir. Bu ənənənin əsas iştirakçıları rəngarəng saçaqlı geyimlər, maskalar və səs çıxaran zınqırovlarla küçələrdə dolaşan maskalı şəxslərdir. Careto mərasimləri Portuqaliyada qış mərasimləri və karnaval ənənələri ilə əlaqələndirilir. 2019-cu ildə Podence karnavalının qış mərasimləri UNESCO-nun Bəşəriyyətin Qeyri-maddi Mədəni İrsinin Reprezentativ Siyahısına daxil edilmişdir. Mənşəyi Careto ənənəsinin dəqiq mənşəyi məlum deyil. Bəzi mənbələr onun Roma hakimiyyətindən əvvəlki dövrə gedib çıxan kelt kökləri ilə əlaqəli olduğunu düşünür və bu ənənəni Qalisiyadakı və Portuqaliyanın şimalındakı qədim Qallaeci və Bracari xalqları ilə bağlayırlar. Maskalı şəxslərin mərasimlərdəki rolu isə əcdad kultu, əkin sahələrinin məhsuldarlığı və insanlarla heyvanların bərəkəti ilə əlaqələndirilmişdir. Bununla belə, bu mənşə izahları qəti tarixi fakt kimi deyil, alimlərin irəli sürdüyü ehtimallar kimi təqdim olunur. Geyim Careto geyimi əsasən ev şəraitində hazırlanmış və çoxlu rəngli yun saçaqları ilə bəzədilmiş geyimdən ibarətdir. Ənənəvi kostyum kapüşonlu üst geyim və şalvardan təşkil olunur. Müasir geyimlərdə də parlaq və bir-birinə zidd rənglərdən, xüsusilə qırmızı, sarı və yaşıl çalarlardan geniş istifadə edilir. Maskalar dəri, mis və ya taxtadan hazırlana və parlaq rənglərə boyana bilər. Onların səciyyəvi xüsusiyyətlərindən biri irəli çıxan burundur. Bəzi bölgələrdə geyimə iri mal-qara zınqırovları da əlavə olunur. Bu zınqırovlar çiyindən asılır və hərəkət zamanı yüksək səs yaradır. Lazarimdə isə maskaların qızılağac ağacından hazırlanması və buynuz kimi əlavə elementlərlə bəzədilməsi qeyd olunur. Ənənə Podence karnavalında Careto-lar. Careto mərasimləri Portuqaliyada Entrudo, yəni karnaval dövrü ilə bağlı qış ənənələrinin bir hissəsidir. Trás-os-Montes bölgəsində mərasimlər Vinhais, Braganza, Macedo de Cavaleiros və Vimioso bələdiyyələrinin bir sıra kəndlərində keçirilir. Podence bu ənənənin ən tanınmış mərkəzlərindən biridir. Qış dövründə başlayan şənliklər karnavala qədər davam edir və küçə yürüşləri, musiqi, kollektiv yeməklər və digər icma fəaliyyətlərini əhatə edir. Careto-lar xüsusilə karnavalın son günlərində daha fəal olurlar. Maskalı qruplar küçələrdə qaçır, zınqırov səsləri yaradır, insanlarla qarşılıqlı əlaqəyə girir və müxtəlif oyunlar təşkil edirlər. Ənənəvi mərasimlərdə subay gənc qadınlar xüsusi diqqət mərkəzində olur və zınqırovların səsləndirilməsi bərəkət və məhsuldarlıqla bağlı simvolik mənalarla əlaqələndirilir. Facanito Facanito Careto geyimini geyinərək böyükləri təqlid edən uşağa verilən addır. Bu obraz uşaqların ənənədə iştirakı və mərasimin gələcək nəsillərə ötürülməsi ilə əlaqələndirilir. Beləliklə, Careto ənənəsi yalnız karnaval mərasimi deyil, həm də yerli mədəni irsin nəsildən-nəslə ötürülməsi vasitəsidir. İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Careto
https://ich.unesco.org/en/RL/winter-festivities-carnival-of-podence-01463
https://ich.unesco.org/en/state/portugal-PT
https://web.archive.org/web/20100529040327/http://www.azibo.org/eng/caretosorigemeng.html
Tarix : 22 sentyabr 2026
