Braqansa (port. Bragança) — Portuqaliyanın şimal-şərqində yerləşən şəhər və bələdiyyə, Braqansa dairəsinin inzibati mərkəzidir. Şəhər Norte regionunun Terras de Trás-os-Montes subregionunda, İspaniya sərhədinə yaxın ərazidə yerləşir. Braqansa 1187-ci ildə foral almış, 1464-cü ildə isə şəhər statusu əldə etmişdir. 2021-ci il siyahıyaalınmasına əsasən bələdiyyənin əhalisi 34 582 nəfər, şəhərin özünün əhalisi isə 24 041 nəfər olmuşdur. Braqansanın panoram görünüşü. Tarixi Braqansa ərazisində insanların məskunlaşması Paleolit dövrünə qədər gedib çıxır. Arxeoloji tədqiqatlar bölgədə Neolit dövründə əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olan yaşayış məskənlərinin mövcud olduğunu göstərir. Ərazidə keramika, kənd təsərrüfatı alətləri, ox ucluqları və digər arxeoloji materiallar aşkar edilmişdir. Tunc dövrünün sonlarında bölgədə müdafiə məqsədilə yüksəkliklərdə salınmış qala tipli yaşayış məskənləri inkişaf etmişdi. Roma dövründə bölgə Gallaecia əyalətinin tərkibinə daxil idi. Castro de Avelãs ərazisində aşkar edilmiş arxeoloji qalıqlar romalıların bölgədəki fəaliyyətini göstərir. Roma hakimiyyəti dövründə ərazi Astorqa ilə əlaqəli mühüm hərbi və ticarət yollarının üzərində yerləşirdi. Orta əsrlərdə Braqansa Asturiya və daha sonra León təsir dairəsində olmuşdur. Reconquista prosesindən sonra ərazi Portuqaliya hakimiyyətinə daxil edilmişdir. Braqansanın strateji mövqeyi onun Portuqaliyanın şimal-şərq sərhədinin müdafiəsində mühüm rol oynamasına səbəb olmuşdur. Portuqaliya kralı I Sanşu 1187-ci ilin iyununda Braqansaya foral verdi. Bu sənəd sonrakı hökmdarlar tərəfindən yeniləndi. III Afonso 1253-cü ildə şəhərin hüquqlarını yenidən təsdiqlədi, I Manuel isə 1514-cü ildə yeni foral verdi. Bu hüquqlar Braqansanın sərhəd şəhəri kimi inkişafını sürətləndirdi. XIV əsrdə Portuqaliya–Kastiliya müharibələri zamanı Braqansa dəfələrlə hərbi hücumlara məruz qalmışdır. 1381-ci ildə bölgədə müharibə, aclıq və epidemiyalar əhalinin ciddi azalmasına səbəb olmuşdu. 1387-ci ildə isə Babe müqaviləsi ilə Portuqaliya və Kastiliya arasındakı münasibətlərdə yeni mərhələ başlamışdır. Braqansa qalasında yerləşən Pelourinho. Coğrafiyası Braqansa Portuqaliyanın şimal-şərqində, İspaniya sərhədinin yaxınlığında yerləşir. Bələdiyyənin sahəsi 1 173,57 km², şəhərin orta hündürlüyü isə 674 metrdir. Şəhər Fervensa çayının yaxınlığında yerləşir; çay Nogueira dağlarından başlayaraq Sabor çayına tökülür. Bələdiyyənin ərazisinin mühüm hissəsi dağlıq və kənd landşaftlarından ibarətdir. Braqansanın şimalında və şərqində İspaniyanın Kastiliya və Leon bölgələri yerləşir. Bölgənin təbii ərazilərinin mühüm hissəsi Montesinyo Təbiət Parkı ilə əlaqəlidir. İqlimi Braqansada qışı soyuq və nisbətən rütubətli, yayı isə isti və quru keçən kontinental xarakterli iqlim üstünlük təşkil edir. Şəhərin yüksəkdə yerləşməsi qış aylarında temperaturun Portuqaliyanın sahil şəhərlərinə nisbətən daha aşağı olmasına səbəb olur. Qışda qar yağması da müşahidə edilir. Braqansadakı Domus Municipalis. Memarlıq və görməli yerlər Braqansanın tarixi mərkəzi orta əsrlərə aid qala divarları və tikililəri ilə seçilir. Şəhərin ən mühüm abidələrindən biri Braqansa qalasıdır. Qala şəhərin müdafiə sisteminin əsas hissəsini təşkil etmiş və sərhəd bölgəsinin qorunmasında mühüm rol oynamışdır. Şəhərin ən məşhur memarlıq abidələrindən biri Domus Municipalisdir. Roman üslubunda inşa edilmiş bu tikili orta əsr dünyəvi memarlığının mühüm nümunələrindən biri hesab olunur və Portuqaliyanın milli abidələri siyahısına daxil edilmişdir. Braqansa kafedralı şəhərin digər mühüm tarixi tikililərindəndir. Şəhərin köhnə hissəsində qorunmuş qala divarları, qüllələr, tarixi küçələr və dini tikililər Braqansanın orta əsr şəhər görünüşünü böyük ölçüdə saxlamasına imkan vermişdir. Təhsil Braqansa regionun mühüm təhsil mərkəzlərindən biridir. Şəhərdə Braqansa Politexnik İnstitutu fəaliyyət göstərir. İnstitut 1986-cı ildə yaradılmış və sonrakı dövrdə tələbə sayını əhəmiyyətli dərəcədə artırmışdır. Burada mühəndislik, kənd təsərrüfatı, idarəetmə, səhiyyə və digər sahələr üzrə təhsil proqramları mövcuddur. İqtisadiyyatı Braqansa və ətraf bölgənin iqtisadiyyatında xidmət sektoru, kənd təsərrüfatı, turizm, ticarət və təhsil mühüm rol oynayır. Şəhərin İspaniya sərhədinə yaxın yerləşməsi onun regional ticarət və nəqliyyat əlaqələrində əhəmiyyətini artırır. Braqansa həmçinin turizm baxımından əhəmiyyətli şəhərdir. Orta əsr qalası, tarixi şəhər mərkəzi, Domus Municipalis, dini abidələr və Montesinyo Təbiət Parkına yaxınlığı şəhəri turistlər üçün cəlbedici edir. İdman Şəhərdə 1943-cü ildə yaradılmış Grupo Desportivo de Bragança idman klubu fəaliyyət göstərir. Klubun futbol və atletika bölmələri vardır. Futbol komandası ev oyunlarını 5 000 tamaşaçı tutumuna malik Municipal de Bragança stadionunda keçirir. Həmçinin bax Portuqaliya Portuqaliya şəhərləri İstinadlar

İstinadlar

https://az.wikipedia.org/wiki/Braqansa

https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Braqansa&params=41_48_0_N_6_45_0_W_scale:100000_region:PT_type:city

https://maps.google.com/maps?ll=41.80000,-6.75000&q=41.80000,-6.75000&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az

https://yandex.ru/maps/?ll=-6.75000,41.80000&pt=-6.75000,41.80000&spn=0.1,0.1&l=sat,skl

https://www.openstreetmap.org/?mlat=41.80000&mlon=-6.75000&zoom=12

https://www.arcgis.com/

https://web.archive.org/web/20250115102346/https://arcgis.com/

Tarix : 20 oktyabr 2026