• Wikisun
Layihə çərçivəsində Wikipedia platformasına əlavə olunan məqalə sayı
4
5
6
8
ystad

Ystad

2015-ci ilin yayında marina Ystad (sv) — İsveçin Skoniya qraflığında yerləşən şəhər və Ystad bələdiyyəsinin inzibati mərkəzidir. 2010-cu ildə Ystadın əhalisi 18.350 nəfər idi. Yaşayış məntəqəsinin tarixi XI əsrə gedib çıxır və şəhər sonradan mühüm bərə limanına, yerli inzibati mərkəzə və turizm məkanına çevrilmişdir. Etimologiya 1285-ci ildə şəhərin adı Ystath formasında yazılmışdır. Adın ilkin mənası tam aydın deyil. y hərfinin qədim qaraçöhrə ağacı sözünə bağlı olduğu ehtimal edilir, stad isə “şəhər” və ya “məskən” mənasını verir və bununla da adın “qaraçöhrə ağaclarının bitdiyi yer” mənasını daşıması mümkündür. Tarix Təxminən 1850-ci ildə Ystadın küçə planı Roskild yepiskopu və Lund arxiyepiskopu Absalonun dövründən sonra XI əsrdə bölgədə sülh bərqərar oldu və siyənək balıqçılığı əsas ticarət mənbəyinə çevrildikcə balıqçı ailələri Vassa çayının mənsəbində məskunlaşdılar. Ystad haqqında sənədlərdə ilk dəfə 1244-cü ildə Danimarka kralı IV Erikin qardaşı Danimarka kralı Abel ilə birlikdə şəhərə səfərini təsvir edən qeyddə bəhs edilir. 1267-ci ildə fransiskan monastırı — Gråbrödraklostret — yaradıldı və Ystad XIV əsrdə Hanza ittifaqına qoşuldu. 1599-cu il şəhər nizamnaməsi Ystada ixrac üçün öküz göndərmək hüququ verdi. 1644-cü ildə Danimarka donanması Ystad limanında məğlub edildi. 1658-ci ildə Ystad bütün Skoniya ilə birlikdə Roskild müqaviləsinə əsasən Danimarkadan İsveçə verildi. 1866-cı ilə qədər Ystad dəmir yolu ilə əlaqələndirildi və 1890-cı illərdə qarnizon şəhərinə çevrildi. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Polşadakı Şvinouysçe şəhərinə və Danimarkanın Bornholm adasına bərə xidmətləri açıldı. Demoqrafiya 1658-ci ildə Ystadın əhalisi təxminən 1.600 nəfər idi və 1850-ci ildə bu rəqəm 5.000 nəfərə çatmışdı. 1890-cı illərdə dəmir yolunun və qarnizonun şəhərin əhəmiyyətini artırması nəticəsində əhalinin sayı 10.000 nəfəri keçdi. İnfrastruktur İqtisadiyyat Şəhərin əsas iqtisadi sahələri ticarət, sənətkarlıq və turizmdir. Buna şəhərin Skoniya əyalətində ən yaxşı qorunmuş orta əsr şəhərlərindən biri olması və detektiv romanlarındakı Uollander obrazı ilə əlaqələndirilməsi təsir göstərir. [mənbə göstərilməlidir] Nəqliyyat Bərə terminalı və onun arxasında Ystad dəmir yolu stansiyası Bərə limanından Danimarkanın Bornholm adasına, Almaniyanın Zasnits şəhərinə və Polşadakı Şvinouysçe şəhərinə reyslər həyata keçirilir. Sonuncu marşrut Malmödən cənuba doğru uzanan E65 avtomobil yolunun bir hissəsidir. Ystad dəmir yolu şəhərindən Ystad xətti və Österlen xətti keçir. Sərnişin qatarları Malmö ilə Simrishamn arasında hərəkət edir və Skoniya şəhərətrafı dəmir yolu tərəfindən idarə olunur. 2017-ci ilin dekabrına qədər Ystad ilə Kopenhagen arasında Öresund körpüsü vasitəsilə birbaşa qatar xidməti fəaliyyət göstərirdi və bu xidmət Danimarka Dövlət Dəmir Yolları tərəfindən idarə olunurdu. Media Hazırda Ystadda nəşr olunan yeganə qəzet qonşu Skurup, Tomelilla, Simrishamn və Sjöbo bələdiyyələrini də işıqlandıran Ystads Allehanda qəzetidir. Qəzet 1873-cü ildə yaradılmışdır. Görməli yerlər Qreyfrayars monastırı İsveç əsilli amerikalı aktrisa Anna Q. Nilssonun anadan olduğu ev, Ystadın mərkəzindəki Trädgårdsgatan (Bağ küçəsi) Ystaddan Tunc dövrünə aid mərasim arabası modeli İsveçin ən yaxşı qorunmuş orta əsr monastırlarından biri olan Qreyfrayars monastırı Ystadda yerləşir. Şəhərdə daha bir böyük orta əsr kilsəsi — Məryəm kilsəsi (Mariakyrkan) yerləşir. Hər iki tikilidə qotika Hanza memarlığının güclü təsiri görünür. Bu memarlıq üslubuna Baltik dənizi ətrafındakı kilsələrdə, o cümlədən Helsinborq, Malmö və Rostokda da rast gəlinir. Hər iki tikili İsveçdə kərpic qotikasının ən yaxşı nümunələri sırasındadır. Bundan əlavə, şəhərdə orta əsr şəhər memarlığının qorunub qalmış nümunələri, o cümlədən təxminən 1500-cü ildə tikilmiş latın məktəbi və bir neçə şəhər evi vardır. Şəhər həmçinin Avropa Kərpic Qotikası marşrutuna daxildir. Mədəniyyətdə Avqust Strindberq Cəhənnəm (1897) romanında Ystadı belə təsvir edir: İndi getdiyim kiçik şəhər İsveçin ən cənubunda, dəniz sahilində yerləşir. Bura qədim quldurların və qaçaqmalçıların məskənidir və müxtəlif səyyahların dünyanın hər yerindən gətirdiyi ekzotik izlər burada qalmışdır. Ystad İsveç kriminal dram serialı Uollanderin hadisələrinin cərəyan etdiyi məkandır. İstinadlar İstifadə olunan mənbələr Munthe, Arnold. Klas Fleming, Karl Gustaf Wrangel, Martin Thijsen Anckarhielm, danska kriget 1643–1645: Omfattande tiden juli–december 1644 [Klas Fleming, Karl Gustaf Wrangel, Martin Thijsen Anckarhielm, Danish War 1643—1645: Covering the period July—December 1644] (PDF). Svenska sjöhjältar (isveç). 5:2. Illustrated by J. Hägg. Stockholm: P. A. Norstedt & Söners Förlag. 1908. Xarici keçidlər Vikisəyahətdə Ystad haqqında səyahət məlumatları var. ystad.se — rəsmi saytı bələdiyyənin rəsmi saytı Ystads Allehanda qəzetinin saytı  Ystad // Britannika Ensiklopediyası (XI). 1911.


İstinadlar

Tarix : 8 oktyabr 2026