2018-ci ildə Vuvus zeytun ağacı Qədim Vuvus zeytun ağacının içi boş gövdəsinin yaxın plandan görünüşü Vuvus zeytun ağacı (yun. Ελιά Βουβών) Yunanıstanın Krit adasında, Xanya regional vahidinin, Kolimvari bələdiyyəsinin Ano Vuvus kəndində yerləşən zeytun ağacıdır. Dünyanın ən qədim zeytun ağaclarından biri olduğu ehtimal edilən ağac, bu gün də zeytun verir. Ağacın dəqiq yaşını müəyyən etmək mümkün deyil. Radioizotoplardan istifadə etmək mümkün deyil, çünki ağacın özək oduncağı əsrlər ərzində yox olub. Bununla belə, ağac halqalarının təhlili ağacın ən azı 2 000 yaşında olduğunu göstərib. Digər tərəfdən, Krit Universitetinin alimləri onun 4 000 yaşında olduğunu təxmin ediblər. Ağacın yaşına dair mümkün göstəricilərdən biri onun yaxınlığında aşkar edilmiş Həndəsi dövrə aid iki qəbiristanlıqdır. Hazırda Kritdə və xaricdə aparılan tədqiqatlar zeytun ağaclarının yaşı ilə bağlı əvvəlki təxminlərin dəqiqliyini mübahisələndirir. Zeytun ağaclarının yaşını müəyyən etmək üçün hələ hamı tərəfindən qəbul edilmiş elmi metod yoxdur. Vuvus zeytun ağacının əvvəlki təxminlərdən xeyli cavan, yaxud hətta Finiksdəki qədim ağacdan daha yaşlı olması mümkündür. Ağac bu gün də məhsuldardır və sort 'Tsounati' ilə calaqlanıb. Gövdəsinin çevrəsi 12.5 m (41 ft), diametri isə 4.6 m (15 ft)-dir. 1997-ci ildə ağac qorunan təbiət abidəsi elan edilib. 2009-cu ilin oktyabrında isə ağacın yaxınlığında, XIX əsrə aid evdə Vuvus Zeytun Ağacı Muzeyi açılıb. Muzeydə zeytun becərilməsində istifadə olunan ənənəvi alətlər və becərmə prosesi nümayiş etdirilir. Ağacın budaqlarından 2004-cü il Afina Olimpiya Oyunları və 2008-ci il Pekin Olimpiya Oyunları qalibləri üçün çempion çələnglərinin hazırlanmasında istifadə edilib. İstinadlar Xarici keçidlər Vuvus Zeytun Ağacı Muzeyi MNN.com — "Dünyanın yaşayan ən qədim 10 ağacı" Flickr-də fotoşəkil — "dünyanın ən qədim zeytun ağacının fotosu, Ano Vuvus"
https://az.wikipedia.org/wiki/Vuvus_zeytun_a%C4%9Fac%C4%B1
https://www.forbes.com/sites/scotttravers/2025/03/23/meet-the-4000-year-old-olive-tree-that-saw-the-rise-and-fall-of-alexander-the-greats-empire-a-biologist-explains/
http://www.kathimerini.gr/787195/article/epikairothta/ellada/h-ghraia-elia-twn-voyvwn-shmantiko-a3io8eato-toy-nomoy-xaniwn
http://cretewest.com/Templates/cretelore.html
http://www.olivemuseumvouves.com/default.aspx?lang=en
http://www.mnn.com/earth-matters/wilderness-resources/photos/the-worlds-10-oldest-living-trees/olive-tree-of-vouves
https://www.flickr.com/photos/nicnac/1923641205/
Tarix : 7 sentyabr 2026
