- Wikisun
Varberq — İsveçin Halland qraflığında yerləşən şəhər və Varberq bələdiyyəsinin inzibati mərkəzidir. 2019-cu ildə şəhərin əhalisi 35.782 nəfər olmuşdur. Varberq və ümumilikdə Halland özünəməxsus qərb sahili qumlu çimərlikləri ilə tanınır. Varberqdə sahil geniş qumlu çimərliklərdən qayalıq əraziyə keçir və bu ərazi şimala doğru Bohuslen arxipelaqına, daha sonra isə Şimal burnuna qədər uzanır. Varberq İsveçin ən gözəl şəhərlərindən biri hesab olunur. Coğrafiya Varberq İsveçin qərb sahilində yerləşir və həm İsveç, həm də Avropa üçün məşhur çimərlik və sörf məkanıdır. Şəhərin əsas görməli yerlərindən biri böyük Varberq qalası və istehkamıdır. Əsrlər boyu burada Danimarka ilə İsveç arasında çoxsaylı müharibələr aparılmışdır. 1658-ci ildə Cənubi İsveç, o cümlədən Varberq, Roskild müqaviləsi ilə həmişəlik İsveçin tərkibinə keçmişdir. Varberq kiçik şəhərdir və burada əsasən XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərinə aid memarlıq nümunələri üstünlük təşkil edir. Şəhərdə Societetsparken və English Park kimi bir neçə yaşıl park var. Lakin bu parklar həmişə mövcud olmayıb. XIX əsrdə şəhərdə demək olar ki, ağac və yaşıllıq yox idi; şəhərin görünüşünü əsasən çılpaq qayalar və qum müəyyən edirdi. İsveçli yazıçı və yepiskop Esaias Tegner 1826-cı ildə Varberqi İsveçin ən cəlbedici olmayan yeri kimi təsvir etmişdi. Sonralar bu ifadə Varberqin marketinqində istifadə olunmağa başladı. Bu gün vəziyyət dəyişib və şəhərin qumlu çimərlikləri məşhur istirahət məkanıdır. Varberqin digər əsas üstünlüklərindən biri təbii ətrafıdır. Daxili ərazilərdə mənzərə daha düz sahil ərazilərindən fərqli olaraq göllər və meşələrlə əhatə olunmuş təpəliklərdən ibarətdir. Tarix 1280-ci illərdə Varberq adlı istehkam o dövrdə Danimarka ərazisi olan sahildə hərbi tikililər silsiləsinin bir hissəsi kimi inşa edilmişdi. Həmin vaxt istehkamın adı Wardbergh kimi yazılırdı və “keşik təpəsi” mənasını verirdi. XIV əsrin ortalarında istehkamın təxminən 1 km şimalında yerləşən qədim Getakärr yaşayış məntəqəsi adını istehkamdan götürdü. Təxminən 1400-cü ildə şəhər 5 km şimala köçürüldü. 1611–1612-ci illərdə Kalmar müharibəsi zamanı şəhər dağıdıldı və istehkamın yaxınlığında yenidən salındı. 1645-ci ildə Halland Brömsebro müqaviləsi ilə 30 il müddətinə Danimarkadan İsveçə keçdi. Həmin dövrdə şəhərin təxminən 600 sakini var idi. 1658-ci ildə bu keçid Roskild müqaviləsi ilə daimi xarakter aldı. 1666-cı ildə baş verən yanğından sonra şəhər yenidən köçürüldü və indiki şəhər mərkəzinin yerləşdiyi ərazidə salındı. 1863-cü ildə şəhər böyük yanğın nəticəsində tamamilə dağıldı və sonradan daş və kərpicdən tikilmiş evlərlə yenidən quruldu. 1890-cı ildə əhalinin sayı 4.000 nəfəri keçmişdi. Sənayeləşmənin inkişafı nəticəsində 1930-cu ildə əhali 8.500 nəfərə çatdı. 1971-ci ildə həyata keçirilən yerli idarəetmə islahatı Varberqi daha böyük Varberq bələdiyyəsinin inzibati mərkəzinə çevirdi. Bələdiyyənin hazırda 56.000-ə yaxın əhalisi var. 1970-ci illərdə bir sıra evlər sökülsə də, şəhər mərkəzinin böyük hissəsi bu günədək qorunub saxlanılıb. Görməli yerlər Varberqdə Hasten təpəsi (1898), Nils Kreuger tərəfindən çəkilmiş rəsm Varberq qalası şəhərin ən mühüm tarixi tikilisidir. Qala ilk dəfə 1280-ci ildə tikilmiş və sonrakı dövrlərdə mərhələli şəkildə genişləndirilmişdir. Tikilinin əsas xüsusiyyəti onun böyük ölçüsü olsa da, müxtəlif dövrlərdə əlavə edilən hissələr səbəbindən vahid memarlıq üslubuna malik deyil. Varberqin yaxınlığında Qrimeton VLF ötürücüsü yerləşir. Bu, maraqlı radio-texniki qurğu olmaqla UNESCO tərəfindən Ümumdünya İrsi elan edilmişdir. Qurğunu yay aylarında ziyarət etmək mümkündür. Bexell Cottage də bu ərazidə yerləşir. Komedianten 2010–2012-ci illər arasında inşa edilmiş mədəniyyət və səhnə sənətləri mərkəzidir. Nəqliyyat Varberq hava limanı, ICAO kodu ESGV, şəhərin şimal-qərbində yerləşir. Avropa əməkdaşlığı Varberq Eurotowns şəbəkəsinin üzv şəhərlərindən biridir. İstinadlar Xarici keçidlər Varberq bələdiyyəsi — rəsmi sayt Halland qraflığı muzeyi Arxivləşdirilib 2010-02-11 at the Wayback Machine — rəsmi sayt
https://az.wikipedia.org/wiki/Varberq
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Varberq¶ms=57_5_50.255_N_12_16_23.992_E_scale:100000_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=57.09729306,12.27333111&q=57.09729306,12.27333111&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=12.27333111,57.09729306&pt=12.27333111,57.09729306&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=57.09729306&mlon=12.27333111&zoom=12
http://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0810__MI0810A/LandarealTatortN/
https://www.svt.se/nyheter/lokalt/halland/hjalp-oss-kora-hallands-vackraste-tatort
Tarix : 8 oktyabr 2026