• Wikisun
Layihə çərçivəsində Wikipedia platformasına əlavə olunan məqalə sayı
4
5
6
8
vanaheym

Vanaheym

German-skandinav mifologiyasında Doqquz Dünya. Vanaheym Vanların yaşadığı aləm kimi göstərilmişdir. Vanaheym (q.skan. "Vanirlərin evi") "Vanirlərin evi") — Skandinaviya kosmologiyasında, məhsuldarlıq, müdriklik və gələcəyi görmə qabiliyyəti ilə əlaqələndirilən tanrı qrupu olan Vanirlərlə bağlı bir yerdir. Vanaheym, XIII əsrdə daha qədim ənənəvi mənbələrdən tərtib edilmiş Poetik Eddada, həmçinin hər ikisi XIII əsrdə Snorri Sturluson tərəfindən yazılmış Kiçik Eddada və Heimskringlada təsdiqlənir. Poetik Eddada və Nəsr Eddada Vanaheym, tanrı Njördün böyüdüyü yer kimi təsvir olunur. Poetik Eddada Vanaheymdən Poetik Eddada yalnız bir dəfə — Vafþrúðnismál şeirinin bir bəndində — bəhs edilir. Vafþrúðnismálda Qaqnradr (qiyafə dəyişmiş tanrı Odin) jötun Vafþrúðnir ilə bir ağıl yarışına girir. Qaqnradr Vafþrúðnirdən, Van tanrısı Njördün haradan gəldiyini soruşur, çünki Njörd bir çox hof və hörgrə hökmranlıq etsə də, Asalar arasında böyüməmişdir. Vafþrúðnir cavab verir ki, Njörd Vanaheymdə "müdrik qüvvələr" tərəfindən yaradılmışdır, həmçinin Asar-Van müharibəsi zamanı Njördün girov kimi mübadilə edildiyini bildirir. Bundan əlavə, Vafþrúðnir qeyd edir ki, dünya sona çatdıqda (Raqnarök), Njörd "müdrik Vanirlərin" yanına qayıdacaqdır. Nəsr Eddada Nəsr Eddanın Gylfaginning kitabının 23-cü fəslində, taxtda oturan Uca, Uca-kimi-Uca və Üçüncü fiquru bildirir ki, Njörd Vanaheymdə böyümüş, lakin sonradan Asalara girov olaraq göndərilmişdir. German-skandinav mifologiyasında Doqquz Dünya və onların runik adları. Heimskringlada Heimskringlanın Ynglinqa saqa kitabının 1-ci fəslində "Van Evi, yaxud Vanirlərin Evi" Don çayı ətrafında yerləşən bir yer kimi təsvir edilir (Snorri bu çayın bir zamanlar "Tana Budağı" və ya "Vana Budağı" adlandırıldığını yazır). 4-cü fəsil Asar-Van müharibəsini təsvir edərək qeyd edir ki, girov mübadiləsi zamanı Asalar tanrı Höniri Vanaheymə göndərmiş və o, orada dərhal başçı təyin edilmişdir. 15-ci fəsildə qeyd olunur ki, kral Sveyqdir İsveçdə yerləşən "Vanaland"da Vana adlı bir qadınla evlənmişdir. İkisinin bir uşağı olmuş, ona Vanlandi adı verilmişdir (mənası "Vanirlərin torpağından olan adam"). Doqquz Aləm arasında yeri Doqquz Aləmin mövcudluğundan bəzi qədim skandinav mətnlərində bəhs edilir. Bu aləmlər heç bir yerdə konkret ardıcıllıqla sadalanmır, lakin ümumiyyətlə Vanaheymin də onlara daxil olduğu qəbul edilir. Henry Adams Bellows digər səkkiz aləmin Asqard, Elfheym, Midqard, Jötunheym, Svartalfaheym, Niflheym, Muspelheim və Helheym olduğunu hesab edir. Hilda Ellis Davidson qeyd edir ki, Vanaheymin Doqquz Aləm arasında dəqiq harada yerləşdiyi aydın deyil, çünki "baş tanrılar Freyr və Njörd, bir sıra başqaları ilə birgə, Asalarla bərabər Asqardda təmsil olunur, lakin ehtimal ki, bu, yeraltı dünyada olmuşdur". Davidson, Vanirlər ilə "təpələrdə, dağlarda və suda yaşayan torpaq ruhları" arasında bir əlaqə olduğunu qeyd edir. Rudolf Simek iddia edir ki, Snorri Vanaheym adını "şübhəsiz" Asqarda qarşılıq olaraq Vanirlər üçün özü icad etmişdir, lakin Vafþrúðnismáldakı istinadı qeyd etmir. Həmçinin baxın Midqard Njörd Asar-Van müharibəsi Niflheym Skandinaviya kosmologiyası İstinadlar


İstinadlar

Tarix : 23 iyul 2026