Sölvesborg — İsveçin Blekinge qraflığında yerləşən şəhər və Sölvesborg bələdiyyəsinin inzibati mərkəzidir. 2013-cü ildə əhalisi 10.024 nəfər olmuşdur. Əhalisinin az olmasına baxmayaraq, Sölvesborg tarixi səbəblərə görə hələ də şəhər adlandırılır. Lakin İsveç Statistika İdarəsi yalnız əhalisi 10.000 nəfərdən çox olan yaşayış məntəqələrini şəhər kimi təsnif edir. Tarixi Müqəddəs Nikolaya həsr olunmuş kərpic qotika üslublu kilsə şəhərin əsas kilsəsidir Baltik buzlaq gölünün suları çəkildikdən sonra müasir Sölvesborg ətrafındakı ərazilər indiki Danimarka ərazisindən gələn məskunlaşanlar üçün əlçatan olmuşdur. İlk məskunlaşanlar əsasən fermerlər idi. Onların yaşayış izləri Daş dövrünə qədər gedib çıxır və əsasən Gammalstorp, Siretorp və Istaby ətrafında aşkar edilmişdir. Karlshamn istiqamətində şəhərin şərq sərhədini müəyyən edən Ryssberget təpəsi buzlaqların hərəkəti nəticəsində yaranmışdır. Təpənin qərb tərəfində buzların müxtəlif dövrlərdə çəkilməsinin izləri aydın görünür. İndi qurudulmuş Vesan gölü də buz dövrünün nəticəsində yaranmışdır. Sölvesborg liman şəhərinin əsası XII əsrdə Ryssberget dağı ilə şərqdə yerləşən körfəz arasında qoyulmuşdur. Şəhər sonradan kilsə, monastır və qala ətrafında inkişaf etmişdir. Müqəddəs Nikolay kilsəsinin ən qədim hissəsi XII əsrə aiddir. XIV əsrdə kilsə Karmelitlərə məxsus monastır kompleksinin tərkibinə daxil idi. 1564-cü ildə Sölvesborg Elleholm şəhərinin şəhər hüquqlarını öz üzərinə götürmüşdür. Kilsənin tikildiyi dövrdə qala da formalaşmağa başlamışdı. Onun ən qədim hissələri kilsədən bir qədər sonrakı dövrə aiddir. Qalanın ilk dövrləri yaxşı sənədləşdirilməsə də, əvvəlcə yalnız istehkam olduğu güman edilir. Sonrakı illərdə qala həm hündürlüyünə, həm də tutduğu əraziyə görə genişləndirilmişdir. 1445-ci ildə şəhərə Kalmar ittifaqının kralı Bavariyalı Kristofer tərəfindən şəhər hüquqları verilmişdir. Sölvesborgun tarixi onun o dövrdə Danimarkaya məxsus Skone və Blekinge bölgələrini birləşdirən əsas yol üzərində yerləşməsi ilə sıx bağlıdır. Bu səbəbdən Sölvesborg qalası tikilmiş və şəhər Sölvesborg əyalətinin əsas şəhərinə çevrilmişdir. Orta əsrlərə aid Sölvesborg qalası Sölvesborg adının mənşəyi dəqiq məlum deyil. Adın qalanın banisi hesab edilən Sölfwitz və ya Sölvitz adından yarandığı güman edilir. Bu halda ad Sölfwitzin qalası mənasını verir. Digər mənbələr burada adı çəkilən Sölvenin qədim norveç vikinqlərinin kralı Sölve və ya Salve ola biləcəyini bildirir. Sølv sözü danimarka dilində gümüş mənasını verir. Orta əsrlərdə və XVI əsrin sonlarına qədər Sölvesborg qərbdə strateji əhəmiyyətli şəhər, şərqdə isə Kristianopel ilə birlikdə mühüm şəhərlərdən biri olmuşdur. Şəhərin çiçəklənmə dövründə Danimarka hakimlərinin bir çoxu şəhərə səfərləri zamanı burada qalırdı. Sölvesborg qalasını miras alan şəxslərdən biri Sören Norbi olmuşdur. O, İsveçdən ayrıldıqdan və İsveç kralı Qustav Vasa ilə münasibətləri pisləşdikdən sonra qalaya sahib olmuşdur. Danimarka kralı IV Kristianın dövründə vəziyyət dəyişmişdir. Sölvesborgun qərbində yerləşən qədim Vä şəhəri İsveçlə müharibələr zamanı yandırılmış və Kristian onu əvəz etmək üçün Kristianstad adlı yeni şəhər yaratmaq istəmişdir. Bu məqsədlə Vä və Sölvesborgun ticarət imtiyazları ləğv edilərək Kristianstada verilmişdir. Nəticədə Sölvesborg əhəmiyyətini itirmiş və tədricən geriləmişdir. 1773–1798-ci illərdə fəaliyyət göstərən fayans fabriki kimi bəzi kiçik istehsal müəssisələri şəhərin vəziyyətinə ciddi təsir göstərə bilməmişdir. 1637-ci ildə Knared döyüşündə danimarkalıların isveçlilər tərəfindən məğlub edilməsindən sonra qala tərk edilmişdir. İsveçlilərin qalanı ələ keçirməsinin qarşısını almaq üçün qala rəisi onun yandırılmasına qərar vermişdir. Bu gün qaladan yalnız xarabalıqlar qalmışdır. Eyni dövrə aid olan və oxşar quruluşa malik qədim qala Bäckaskogda yerləşir. Ləğv edilmiş şəhər hüquqları yalnız 1841-ci ildə İsveç kralı XIV Karl tərəfindən bərpa edilmişdir. Sənaye XVIII əsrdə baron Erik Qabriel Sparre tərəfindən 1773-cü ildə çini fabriki yaradılmışdır. Burada istehsal olunan çini fayans adlanırdı və istehsal İsveçin müxtəlif bölgələrinə yayılmışdı. Fabrik yalnız bir neçə onillik fəaliyyət göstərmiş və istehsal 1790-cı ildə dayandırılmışdır. 1901-ci ildə şüşə fabriki yaradılmışdır. Fabrikin qumla təmin olunması üçün şəxsi investisiyalar hesabına Olofström və Älmhulta dəmir yolu xətti çəkilmişdir. Şüşə fabriki 1982-ci ildə fəaliyyətini dayandırmışdır. 1892-ci ildə açılan yük limanı da 1982-ci ilə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Bu gün şəhərin ənənəvi sənaye müəssisələrinin çox az hissəsi qalmışdır. Sölvesborg iqtisadiyyatının əsasını işə gedib-gələnlər, kiçik sənaye müəssisələri və turizm təşkil edir. Şəhərdən kənarda yerləşən Djupekås, Hällevik və Nogersund liman şəhərlərində balıqçılıq sənayesi mühüm məşğulluq mənbəyidir. Norjedə toyuqçuluq mühüm yerli sənaye sahəsidir. Yaxınlıqdakı Mörrumdakı Södra Cell və Nymölladakı kağız fabrikləri də mühüm müəssisələrdir. Nəqliyyat Sölvesborg XIX əsrin sonlarında ilk dəmir yolu əlaqələrinə malik olmuşdur. Əvvəlcə Karlshamn və Kristianstadla, daha sonra isə şərqdə Karlskrona ilə dəmir yolu əlaqəsi yaradılmışdır. Bu gün qalan yeganə dəmir yolu xətti şərqdə Karlskronanı qərbdə Malmö və Kopenhagenlə birləşdirir. 1910-cu ildə dəmir yolu əlaqəsi Sölvesborg ətrafındakı kənd ərazisi olan Listerlandetə qədər genişləndirilmiş, şəhər qonşu Mjalbi bələdiyyəsi ilə birləşdirilmiş və xətt Hörvikdə başa çatmışdır. Bu dəmir yolu 1950-ci illərə qədər fəaliyyət göstərmişdir. Şəxsi investisiyalar hesabına Sölvesborg ilə Älmhult arasında yeni dəmir yolu xətti çəkilmişdir. Bu xətt Sölvesborg-Olofström-Elmhult-Järnväg adlanırdı. Marşrutun yaxınlığında Barnakälla ətrafında dövrünün ilk və ən uzun təbii tuneli, həmçinin Skonedəki yeganə dəmir yolu tuneli yerləşirdi. Bu gün dəmir yolunun yalnız yarısı qalmış və yalnız Olofström ilə Älmhult arasında sənaye daşımalarında istifadə olunur. Əsas avtomobil yolu E22-dir; 1994-cü ilə qədər bu yol E66 kimi tanınırdı. 1993–1999-cu illərdə Sölvesborg ilə Almaniyanın Wolgast şəhəri arasında yay aylarında, maydan avqusta qədər, hava yastıqlı qayıq nəqliyyatı fəaliyyət göstərmişdir. Sölvesborgdakı 1948-ci il Ask və Embla fəvvarəsi, Skandinav mifologiyasındakı iki obraz Alis Nordinin 1926-cı ildə yaratdığı Ariel abidəsi Sölvesborg digər İsveç şəhərlərindən fərqli olaraq mənzərəli küçə quruluşunu bu günə qədər qoruyub saxlamışdır. 1801-ci ildə baş vermiş və kilsədən başqa bütün şəhəri məhv etmiş böyük yanğından sonra da şəhərin küçə quruluşunun dəyişdirilməməsinə və düzbucaqlı şəhər planına uyğunlaşdırılmamasına qərar verilmişdir. Görməli yerlər Ryssberget dağı ilə yanaşı, Sölvesborg ətrafındakı kəndlər də mənzərəli yerləri ilə seçilir. İyul ayında Krokås kəndində ilanbalığı ovçuluğu günü (Ålafiskets dag) keçirilir. Sölvesborgun mərkəzində yerləşən Kanehall və Vitehall adlı iki təpə XVIII əsrə qədər möhtəşəm müşahidə məntəqələri olmuşdur. Bu təpələr Avropanın ən böyük bütöv fıstıq meşələrindən birində yerləşir. Ağacların hündür böyüməsi səbəbindən bu gün əvvəlki mənzərəni görmək üçün Ryssberget dağına daha yüksəyə qalxmaq lazımdır. Kanehall və Vitehalla çatmazdan əvvəl Norregatan küçəsindəki evlərin yanından keçmək mümkündür. Bu evlər şəhərin qədim hissəsini əks etdirir və tikildikləri dövrdə şəhərin kənarında yerləşən, Fattigstaden və ya Kasıblar şəhərciyi adlanan ərazinin bir hissəsi olmuşdur. Şəhər mərkəzi İsveç və Danimarka şəhərlərinin orta əsr şəhər planlaşdırmasının yaxşı nümunəsidir. Digər görməli yerlər arasında ən qədim hissəsi XII əsrə aid olan Nikolay kilsəsi və kilsənin daxilində və ətrafında yerləşən run daşları var. Ən yaxşı qorunmuş run daşı kilsənin daxilində yerləşir. Limanda köhnə anbarlarda yerləşən muzey və qalereya da ziyarət üçün əlverişli yerlərdir. Muzey şəhərin erkən məskunlaşma dövründən XX əsrin əvvəllərinə qədər olan tarixini əks etdirir. Qalereyada əsasən yerli rəssamların əsərləri nümayiş etdirilir. 1985-ci ildə SR International - Radio Sweden Sölvesborgda güclü orta dalğalı radio yayımı qurğusu yaratmışdır. Avropanın böyük bir hissəsinə beynəlxalq radio proqramları yayımlayan qurğunun şəhərdən təxminən 10 km məsafədə yerləşən iki anten qülləsi yerli ərazinin diqqətəlayiq nişanələrindən biridir. Yay aylarında şəhərin çoxsaylı çimərliklərindən birinə baş çəkmək mümkündür. Əsas çimərliklər arasında Sandviken, Tredenborg və Hällevik yerləşir. Sölvesborg Skåneleden yürüş marşrutunun SL1 hissəsinin başlanğıc nöqtəsi və bu marşrutun ən qədim hissəsidir. Marşrut şəhər mərkəzindən Ryssberget dağına qalxır və burada köhnə fıstıq meşələrindən və Listerlandet mənzərələrindən keçən yürüş imkanları yaradır. İstinadlar Ədəbiyyat I Sölvesborg på 1800-talet, Rut Liedgren (red.) Tidsbilder II, Jonte Göransson, Jan Lagerås və Bo Sandqvist (red.) Qeydlər Xarici keçidlər Sölvesborg bələdiyyəsi — rəsmi sayt
https://az.wikipedia.org/wiki/S%C3%B6lvesborq
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=S%C3%B6lvesborq¶ms=56_1_47.705_N_14_34_27.012_E_scale:100000_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=56.02991806,14.57417000&q=56.02991806,14.57417000&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=14.57417000,56.02991806&pt=14.57417000,56.02991806&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=56.02991806&mlon=14.57417000&zoom=12
http://www.solvesborg.se/2210?file_id=2
https://www.skaneleden.se/en/etapp/1-solvesborg-grundsjon
Tarix : 6 oktyabr 2026
