Şimali ağdöş kirpisi (Erinaceus roumanicus) - Avrasiyanın yerli kirpi növüdür. Yayılması Bu növün yayılma sahəsi qərbdə Polşa, Avstriya və keçmiş Yuqoslaviya, cənubda isə Yunanıstan və Adriatik dənizi adalarına qədər uzanır, o cümlədən Krit, Korfu və Rodos adalarında populyasiyalar mövcuddur. Şərqdə Rusiya və Ukrayna vasitəsilə Sibirin Ob çayına qədər tapılır. Bu ərazidə geniş yayılmışdır və əhəmiyyətli populyasiya azalması əlamətləri yoxdur. Taksonomiya Taksonomik olaraq bir müddət E. europaeus növünün yarımnövü, daha sonra isə E. concolor növünün yarımnövü kimi qəbul edilirdi. 1990-cı illərdən etibarən yeni genetik və morfoloji tədqiqatlar əsasında ayrı bir növ kimi tanınmışdır və beş yarımnövə ayrılır: E. roumanicus roumanicus, E. roumanicus bolkayi, E. roumanicus drozdovskii, E. roumanicus nesiotes və E. roumanicus pallidus. Dəyişkənlik Avropada şimali ağdöş kirpisinin (Erinaceus roumanicus) ölçüsü cənubi Avropada şimali Avropadakı ağdöş kirpisindən daha böyükdür. Şimali ağdöş kirpisinin ölçüsü temperatur və yağıntı ilə əlaqədardır: temperatur yüksək olduqda kirpilər daha böyük olur. Yağıntı, xüsusilə yay yağıntısı artdıqda isə kirpilər daha kiçik olur. (Kryštufek et al., 2009) Parazitlər Bu növ tez-tez insanlarla yaxın məskunlaşır və təkcə kirpi gənəsi (Ixodes hexagonus) deyil, həm də Avropanın ən geniş yayılmış gənə növü olan Ixodes ricinus daşıyır. Onlar həmçinin zoonoz Bartonellae növlərinin daşıyıcısıdır. Ağdöş kirpisi üzərində genişmiqyaslı molekulyar tədqiqatlar aparılmışdır, çünki bu növ coğrafi olaraq geniş yayılmış və şəhərləşmişdir. Bu geniş yayılma və şəhərləşmə, ağdöş kirpisinin xüsusilə Archaeopsylla erinacei gənələrini pişik və itlərə yaymaq imkanı verir, bu da insanlara yayıla bilər (Gilles et al. 2008). Tədqiqat zamanı bütün gənələrdə rickettsiya (Hornok et al., 2014) aşkar edilmişdir. Bu tədqiqatda 759 gənə araşdırılmış və Rickettsia helvetica (1,5%), Bartonella henselae (0,7%), hemofelis qrupuna aid hemoplazmalar (5,2%) və rickettsiya genotipləri (10%) aşkar edilmişdir (Hornok et al., 2014).
https://www.inaturalist.org/taxa/43048-Erinaceus-roumanicus
https://animalia.bio/northern-white-breasted-hedgehog
https://www.zootierliste.de/en/?klasse=1&ordnung=104&familie=10403&art=50905395
https://www.10000birds.com/northern-white-breasted-hedgehog-erinaceus-roumanicus.htm
https://www.spikesfood.co.uk/hedgehogs-of-the-world/northern-white-breasted/
https://www.inaturalist.org/guide_taxa/889024
https://en.wikipedia.org/wiki/Northern_white-breasted_hedgehog
Tarix : 24 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
