Sauda — Norveçin Roqaland əyalətində yerləşən Sauda bələdiyyəsinin şəhəridir. Şəhər həm də bələdiyyənin inzibati mərkəzidir və Sauda fyordunun şimal ucunda, çay vadisində yerləşir. Şəhər mərkəzindən təxminən 3 km qərbdə Saudasjöen adlı kiçik şəhərətrafı ərazi yerləşir. Sauda sənaye limanının böyük hissəsi vaxtilə fyordun suları altında olan ərazidə torpaq doldurulması yolu ilə salınıb. Saudaya 1998-ci ildə şəhər statusu verilib. Şəhərin sahəsi 4,07 km², əhalisi 2025-ci ildə 4.227 nəfər, əhalinin sıxlığı isə 1 km²-ə 1.039 nəfər təşkil edir. Sauda bələdiyyənin ən böyük yaşayış məntəqəsi və yeganə şəhər ərazisidir. Ryfylke qəzeti 1926-cı ildən Saudada nəşr olunur. Şəhərdə üç kilsə yerləşir: şəhər mərkəzində Sauda kilsəsi və Solbrekk kapellası, qərbdəki Saudasjöen şəhərətrafı ərazisində isə Saudasjöen kapellası. Hellandsbyq kapellası şəhərdən təxminən 15 km şimal-şərqdə, vadidə yerləşir. Şəhərdə, həmçinin orta məktəb və Rüfylke muzeyi (Ryfylkesmuseet) fəaliyyət göstərir. Tarixi Sauda əritmə zavodunun görünüşü Sauda ilkin olaraq, Norveçdəki bir çox şəhər kimi, qədim əkinçilik kəndi olub. Kənd Orta əsrlər boyu kənd təsərrüfatı və ağac sənayesi hesabına yaşayırdı. Yaxınlıqdakı çoxsaylı şəlalələrin olması səbəbilə sellüloz və kağız istehsalı üçün bir neçə dəyirman tikilmişdi. Zaman keçdikcə sənayeləşmənin başlaması ilə, xüsusilə də 1900-cü illərin əvvəllərindən etibarən Sauda böyüməyə başladı. 1800-cü illərin sonlarında yaxınlıqdakı Allmannayüvet mədənində aparılan sink hasilatı mədən gəmilərinin Saudaya gəlməyə başlaması ilə şəhər limanının inkişafına səbəb oldu. 1915-ci ildə ABŞ şirkəti Union Carbide Corporation Sauda şəhərinin mərkəzinə yaxın ərazidə Sauda əritmə zavodu adlı əritmə fabriki tikdi. Bu zavod bölgənin birbaşa və dolayı yolla böyük inkişafına səbəb oldu. Sauda qəfildən həm Roqaland əyalətindən, həm də ölkənin digər yerlərindən iş tapmaq üçün insanların köçdüyü bir yerə çevrildi. Bir neçə il ərzində əhalinin sayı üç dəfə artdı və təxminən 1960-cı ildə ən yüksək həddinə çatdı. Sonrakı sənaye müəssisələri və bir neçə enerji layihəsi şəhərin inkişafını davam etdirdi. Kənd 1998-ci ildə şəhər statusu aldı. İqlim Saudada rütubətli kontinental iqlim (Dfb) ilə mülayim okean iqlimi (Cfb) arasında keçid xüsusiyyətlərinə malik iqlim hökm sürür. İlin ən yağıntılı dövrü payız və qışın sonu, ən quraq dövrü isə yaz və yayın əvvəlləridir ki, bu da okean iqliminə xas yağıntı rejimini göstərir. Dekabrda yağıntının miqdarı may ayındakından demək olar ki, üç dəfə çoxdur. Sauda uzun və dar fyordun ən içəridə yerləşən hissəsində olduğundan, okeanın təsiri Stavangerdə olduğundan daha zəifdir, lakin qışları mülayimləşdirmək üçün kifayət qədər güclüdür. Atlantik okeanından gələn alçaq təzyiq sahələri qərbdən hərəkət edərək Saudanı əhatə edən dağlarla qarşılaşır və bunun nəticəsində şəhərdə çoxlu yağıntı düşür. Saudada meteoroloji stansiya 1928-ci ilin martından fəaliyyət göstərir. İndiyədək qeydə alınmış ən yüksək temperatur 2019-cu ilin iyulunda 34,6 °C, ən aşağı temperatur isə 2010-cu ilin yanvarında −17,2 °C olub; ekstremal göstəricilər 2003-cü ildən etibarən mövcuddur. Payızda gecə temperaturunun ilk dəfə 0 °C-dən aşağı düşdüyü orta tarix oktyabrın 15-dir (1981–2010-cu illərin ortalaması). Sauda (1991–2020, 5 m; ekstremal göstəricilər 2003–2024) Ay Yan Fev Mar Apr May İyun İyul Avq Sen Okt Noy Dek İl Rekord maksimum (°C) 10,4 11,4 17,1 20,9 31,3 30,9 34,6 31,6 30,5 22,9 17,4 13,8 Rekord minimum (°C) −17,2 −14,4 −14,3 −6,4 −0,9 1,9 5,5 5,4 0,9 −5,3 −10,7 −15,7 Orta maksimum (°C) 2,7 3,1 6,0 11,0 15,5 18,6 20,4 19,8 16,0 10,6 6,1 3,3 Orta temperatur (°C) −0,2 −0,2 2,3 6,3 10,3 13,5 15,6 15,1 12,0 7,2 3,2 0,4 Orta minimum (°C) −2,4 −2,7 −0,7 2,6 6,0 9,6 12,1 11,8 9,0 4,7 1,0 −1,8 Yağıntı (mm) 283,7 222,3 189,5 120,0 104,3 106,5 117,3 173,8 218,9 264,7 269,9 300,3 Yağıntılı günlər ≥1 mm 19 17 17 14 13 13 15 16 16 17 19 20 Mənbə: eklima/Norveç Meteorologiya İnstitutu; NOAA Həmçinin bax Norveç şəhərləri Esheym Honninqsvöq Holmestrand Kolverayd Kragerö Lanqesun Larvik Leknes Leyrvik Okrehamn Ondalsnes Vinstra Yerpelan İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Sauda
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Sauda¶ms=59_44_0_N_6_24_0_E_scale:100000_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=59.73333,6.40000&q=59.73333,6.40000&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=6.40000,59.73333&pt=6.40000,59.73333&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=59.73333&mlon=6.40000&zoom=12
https://stadnamn.kartverket.no/fakta/64783
https://snl.no/Sauda_-_tettstad
Tarix : 30 sentyabr 2026
