Rusiya filmlərinin boykotu kampaniyasının loqosu. Rusiya filmlərinin boykotu (ukraynaca: Бойкот російського кіно, translit. Boikot rosiiskoho kino) — Rusiya istehsalı olan filmlərin və televiziya seriallarının boykotunu dəstəkləyən Ukrayna vətəndaş təşəbbüsüdür. Kampaniya Ukraynanın Vidsiç ictimai hərəkatı tərəfindən başladılmış "Rusiya mallarını almayın!" adlı daha geniş boykot kampaniyasının tərkib hissəsidir. Səbəblər Kampaniya 2014-cü ildə Rusiya Federasiyasının Ukraynaya qarşı həyata keçirdiyi Krımın işğalı, hərbi əməliyyatlar və muzdluların fəaliyyətinə cavab olaraq yaranmışdır.Ukrayna televiziya məkanında Rusiya televiziya məhsullarının üstünlük təşkil etməsi, antiukrayna əhvali-ruhiyyəsinin və antiukrayna təbliğatının yayılması, həmçinin Rusiya təhlükəsizlik qüvvələrinin və xüsusi xidmət orqanlarının təriflənməsi Rusiya filmləri və televiziya proqramlarının boykotu hərəkatının formalaşmasına səbəb olmuşdur. Məqsəd Kampaniya iştirakçılarının əsas məqsədi Ukrayna televiziya kanallarında və ölkənin kinoteatrlarında nümayiş etdirilən Rusiya istehsalı audiovizual məzmunun həcmini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq idi. Yaranma tarixi 2014-cü ilin mart ayında çoxsaylı Rusiya incəsənət xadimlərinin, o cümlədən kino sənayesi nümayəndələrinin imzaladığı bəyanat yayımlandı. Həmin bəyanatda onlar Rusiya Prezidenti Vladimir Putinə, xüsusilə Krımın ilhaqına və Ukraynanın şərqində aparılan hərbi əməliyyatlara dəstək ifadə etmişdilər. Həmin ay "Rusiya mallarını almayın!" kampaniyasının yenidən başladılması ilə əlaqədar vətəndaş fəalları və bəzi siyasətçilər ictimaiyyətə müraciət edərək Rusiya televiziya seriallarının və ümumilikdə Rusiya televiziya məhsullarının boykot edilməsinə çağırdılar. Rusiya kinosunun boykotuna dair ilk diqqətçəkən hadisə 11 aprel 2014-cü ildə baş verdi. Həmin gün Kiyev, Lvov və Odessa şəhərlərində fəaliyyət göstərən bəzi kinoteatrlar Rusiya filmlərini artıq nümayiş etdirməyəcəklərini elan etdilər. Hadisələrin gedişi 2014-cü ilin avqust ayının sonlarında "Vidsiç" vətəndaş hərəkatının fəalları "Rusiya mallarını almayın!" kampaniyası çərçivəsində Rusiya filmləri və televiziya seriallarının boykotuna başladılar. İnternetdə kampaniyanın rəsmi səhifələri yaradıldı və istifadəçilər Rusiya filmlərinə baxmamağa çağıran məlumatları, şəkilləri və digər materialları geniş şəkildə paylaşmağa başladılar. 27 avqust 2014-cü ildə fəallar Ukraynanın ICTV televiziya kanalının qarşısında etiraz aksiyası keçirdilər. Etirazçıların əsas tələbi Rusiya televiziya seriallarının efirdən çıxarılması idi. 4 sentyabr 2014-cü ildə Kiyevdə Ukrayna Dövlət Kino Agentliyinin qarşısında "Evlərimizə vata buraxmayacağıq" adlı teatrlaşdırılmış etiraz aksiyası keçirildi. Burada vata termini Rusiya hökumətinin aqressiv siyasətini dəstəkləyən şəxsləri ifadə edən vatnik sözündən götürülmüşdür. Fəallar Ukrayna televiziyalarında Rusiya televiziya məhsullarının üstünlük təşkil etməsinə etiraz edərək Rusiya filmlərinin məzmununa ciddi nəzarətin tətbiq edilməsini və Ukraynanın milli maraqlarına zidd hesab etdikləri ekran əsərlərinin informasiya məkanından çıxarılmasını tələb etdilər. Onların fikrincə, Rusiya filmləri və seriallarında gizli antiukrayna təbliğatı aparılır, ukraynalılar alçaldılır, "Rus dünyası" (ukr. Російський світ, rus. Русский мир) ideyası, Rusiya Silahlı Qüvvələri və təhlükəsizlik strukturları təriflənirdi. Bundan əlavə, nümayiş hüquqlarının satışından əldə olunan gəlirlərin böyük hissəsinin Rusiyaya yönəldiyi vurğulanırdı. 2015-ci ilin yanvarında Kiyevdə Milli Televiziya və Radio Şurasının binası qarşısında keçirilən teatrlaşdırılmış etiraz aksiyasında zombi obrazında olan iştirakçılar. 2014-cü ilin sentyabr ayından etibarən, əsasən Kiyevdə, fəallar Ukrayna Televiziya və Radio Yayımı üzrə Milli Şurasının və televiziya kanallarının mərkəzi ofislərinin qarşısında Rusiya filmləri və seriallarının yayımına etiraz aksiyaları təşkil etməyə başladılar. Etirazlar həmçinin Rusiya seriallarının Ukrayna ərazisində çəkilişlərinə qarşı da yönəlmişdi. 3 dekabr 2014-cü ildə Kiyevdə Milli Televiziya və Radio Şurasının qarşısında "Vidsiç" hərəkatının fəalları teatrlaşdırılmış aksiya keçirərək Rusiya filmlərinin, seriallarının, şoularının və digər televiziya məhsullarının Ukrayna televiziyalarında qadağan edilməsinin zəruriliyini vurğuladılar. Onların sözlərinə görə, aksiyada iştirak edən "zombilər" Rusiya təbliğatının təsiri altına düşmüş adi tamaşaçıları və "Rus dünyası" ideyasının tərəfdarlarını simvolizə edirdi. 27 yanvar 2015-ci ildə "Vidsiç" hərəkatının fəalları Ukrayna Televiziya və Radio Yayımı üzrə Milli Şuranın binası qarşısında "Televiziya ekranları vata ilə doludur – Milli Şuranın vecinə deyil!" adlı etiraz aksiyası keçirdilər. Gənclər binanın fasadını tikinti pambığı (vata) ilə örtdülər və Şuraya ünvanlanmış iradlarını nümayiş etdirdilər. Fəallar qurumun sədri Yuriy Artemenkonun, onun müavini Olqa Herasimyukun və ümumilikdə Milli Şuranın fəaliyyətindən narazı olduqlarını bildirdilər. Onların fikrincə, "Inter" və digər televiziya kanallarının qanun pozuntularına, xüsusilə efirin ən azı 50%-nin Ukrayna məzmunundan ibarət olmasını tələb edən normanın pozulmasına qarşı heç bir tədbir görülmürdü. Bundan sonra Milli Şura 12 fevral tarixli iclasında televiziya və radio kanallarının kvota tələblərinə əməl etməsini müzakirə edəcəyini açıqladı. 2 mart 2015-ci ildə "Vidsiç" hərəkatının və digər ictimai təşkilatların fəalları Ali Radanın qarşısında "Hakimiyyət gecikdikcə, Ukrayna qanı axmağa davam edir" adlı aksiya keçirdilər. Onlar parlament sədri Volodımır Qroysmandan Ukraynanın televiziya və radio informasiya məkanının müdafiəsinə yönəlmiş və Rusiya televiziya məhsullarının yayımını əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırmalı olan №1317 qanun layihəsini imzalamağı tələb etdilər. Qanun layihəsi 5 fevral 2015-ci ildə ilk oxunuşda qəbul edilsə də, aksiya gününə qədər imzalanmamışdı. Bundan əvvəl fəallar Volodımır Qroysmana ünvanlanmış və çoxsaylı Ukrayna ictimai təşkilatları tərəfindən dəstəklənmiş petisiya dərc etmişdilər. 2015-ci ilin mart ayında Ukraynanın Kozak System rok qrupu "Нахуй маніфест" (azərb. "Rədd olun manifesti") adlı musiqi klipini təqdim etdi. Klipdə musiqiçilər Rusiya hərbi müdaxiləsinə münasibətlərini ifadə edir və özünəməxsus üslubda Rusiya mallarının boykotuna çağırırdılar. Mahnının mətnində Ukrayna və Rusiyanın televiziya auditoriyasına, antiukrayna mövqeyi ilə tanınan bəzi Rusiya incəsənət nümayəndələrinə, eləcə də bəzi Rusiya və Sovet filmləri və seriallarına qarşı tənqidi fikirlər yer almışdı. Klipdə həmçinin "Rusiya mallarını almayın!" kampaniyasının simvolundan istifadə olunmuşdu. 17 mart 2015-ci ildə Kiyevdə fəallar Ali Radanın qarşısında teatrlaşdırılmış aksiya keçirərək Volodımır Qroysmandan №1317 qanun layihəsini imzalamağı tələb etdilər. Onların fikrincə, parlament sədri qanunvericilikdə nəzərdə tutulan imzalama müddətini pozmuşdu. Aksiya zamanı zombi obrazına girən iştirakçılar Qroysmandan qanunu imzalamamağı "tələb edən" səhnəcik nümayiş etdirdilər.Ertəsi gün Ali Rada qanun layihəsinin rədd edilməsini nəzərdə tutan qərarı dəstəkləmədi və bundan sonra Volodımır Qroysman qanun layihəsini imzaladı. Araşdırmalar Məzmunun mənşəyi 2014-cü ilin sentyabr ayının ilk həftəsində kampaniya fəalları Ukraynanın aparıcı televiziya kanallarının monitorinqini apardılar. Onların məlumatına görə, "Ukrayna", ICTV, NTN, Novıy Kanal, Inter, STB, 2+2, TET, K1 və 1+1 kanallarında həmin həftə ərzində ümumilikdə 71 Rusiya istehsalı film və televiziya serialı nümayiş etdirilmişdi. Fəallar belə nəticəyə gəldilər ki, Rusiya istehsalı ekran məhsulları Ukrayna televiziya məkanında üstünlük təşkil edir.Onların fikrincə, nümayiş etdirilən proqramların əksəriyyəti aşağı keyfiyyətli olmaqla yanaşı, çox vaxt Rusiya təbliğatını da ehtiva edirdi. 2014-cü ilin sentyabr ayının ikinci həftəsində aparılan növbəti monitorinq zamanı müəyyən edildi ki, bəzi Ukrayna televiziya kanallarının efir vaxtının yarıdan çoxunu Rusiya istehsalı proqramlar təşkil edir. Orta hesabla hər televiziya kanalı gündə 7,5 saatdan çox Rusiya məzmunu yayımlayırdı. 27 sentyabr 2014-cü ildə keçirilən növbəti monitorinqin nəticələrinə əsasən, Ukrayna televiziya kanallarında yayımlanan məzmunun təxminən 40%-i Rusiya mənşəli idi. Fəallar əvvəlki monitorinqlə müqayisədə bu göstəricinin artdığını bildirdilər. Ən yüksək göstərici "Ukrayna" kanalında qeydə alınmışdı — efirin 87%-i Rusiya məzmunundan ibarət idi. Sonrakı yerlərdə NTN (71%), Inter (67%), ICTV (43%) və 2+2 (42%) kanalları qərarlaşırdı. Bundan başqa, monitorinq zamanı Rusiya və Sovet ordusunun, eləcə də xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşlarını qəhrəman kimi təqdim edən serialların üstünlük təşkil etdiyi qeyd edilmişdi. 27 oktyabr – 2 noyabr 2014-cü il tarixləri arasında aparılan monitorinq zamanı Ukraynanın on aparıcı televiziya kanalının proqramında Sovet istehsalı filmlər, Rusiya şouları və cizgi filmləri nəzərə alınmadan ümumilikdə 68 Rusiya istehsalı film və serial müəyyən edilmişdi. 1–7 dekabr 2014-cü il tarixlərində keçirilən növbəti monitorinq göstərdi ki, sentyabrın 8–14-də aparılmış müşahidələrlə müqayisədə Rusiya məzmununun həcmi daha da artmışdır. Ən yüksək göstəricilər yenə də "Ukrayna" kanalında qeydə alınmışdı; burada gündəlik Rusiya məzmununun həcmi 12 saat 45 dəqiqədən 15 saat 15 dəqiqəyədək artmış, bəzi günlərdə isə 20 saatı keçmişdi. Inter kanalında bu göstərici 11 saat 15 dəqiqədən 13 saat 15 dəqiqəyə yüksəlmişdi. Üçüncü yerdə isə gündə 12 saatdan artıq Rusiya məzmunu yayımlayan NTN kanalı qərarlaşmışdı. 5–11 dekabr 2015-ci il tarixlərində "Rusiya filmlərinin boykotu" kampaniyası çərçivəsində keçirilən monitorinqin nəticələrinə görə, "Ukrayna" və Inter televiziya kanalları Ukraynanın "Televiziya və radio yayımı haqqında" Qanununun 9-cu maddəsində nəzərdə tutulan efirin ən azı 50%-nin milli məzmundan ibarət olması tələbinə əməl etmirdilər. Araşdırmaya əsasən, "Ukrayna" kanalında Ukrayna mənşəli məzmunun payı 16%, Inter kanalında isə 17% təşkil edirdi. Məzmunun dili 2014-cü il oktyabrın 1-də fəallar sentyabrın 27-də toplanmış məlumatlar əsasında Ukrayna televiziya kanallarında yayımlanan məzmunun dil tərkibinə dair monitorinq nəticələrini açıqladılar. Nəticələrə görə, efirin yalnız 29%-i ukrayna dilində idi. Tamamilə rus dilində yayımlanan məzmun 39,3%, rus dilində olub ukraynaca altyazılarla təqdim edilən proqramlar 23,5%, həm ukrayna, həm də rus dillərində yayımlanan məzmun isə 8,2% təşkil edirdi. Tamaşaçılar və ictimai rəy 2014-cü ilin dekabrında Telekrytyka nəşri Kiyev Beynəlxalq Sosiologiya İnstitutunun dəstəyi ilə aparılmış sosioloji tədqiqatın nəticələrini dərc etdi. Araşdırmaya əsasən, Ukrayna sakinlərinin 60,9%-i son dövrdə Rusiya televiziya seriallarına baxmadığını bildirmişdi. Tədqiqat müəllifləri qeyd edirdilər ki, Ukrayna cəmiyyətində dövlətin informasiya siyasətinin gücləndirilməsinə ehtiyac olduğu barədə fikir geniş yayılmışdır. Respondentlərin əksəriyyəti, xüsusilə Rusiya televiziya kanallarının yayımının məhdudlaşdırılması yolu ilə Ukraynanın informasiya təhlükəsizliyini gücləndirəcək tədbirləri dəstəkləməyə hazır olduqlarını ifadə etmişdilər. Bununla yanaşı, ölkənin bütün bölgələrində, həm kişilər, həm qadınlar, həmçinin müxtəlif yaş və təhsil qrupları arasında Rusiya televiziya seriallarını dəstəkləyən tamaşaçıların da mövcud olduğu qeyd olunurdu. Ukraynada dövlət orqanlarının mövqeyi Ali Rada 2014-cü il oktyabrın 20-də Ukrayna Ali Radasına deputat Mykola Tomenko tərəfindən dövlət maraqlarının qorunması məqsədilə "Televiziya və radio yayımı haqqında" Qanuna dəyişiklikləri nəzərdə tutan №5036 qanun layihəsi təqdim olundu. Layihəyə əsasən, əsas qəhrəmanları Rusiya Federasiyasının, SSRİ-nin və ya Rusiya imperiyasının hüquq-mühafizə orqanlarının, silahlı qüvvələrinin və xüsusi xidmət orqanlarının əməkdaşları olan audiovizual əsərlərin (1991-ci ilin avqust ayınadək istehsal edilmiş Sovet filmləri istisna olmaqla), eləcə də "Ukraynanın işğalçılarını tərifləyən" filmlərin televiziya yayımı qadağan edilməli idi. Lakin qanun layihəsi qəbul olunması üçün tələb olunan səs çoxluğunu toplaya bilmədi. 9 dekabr 2014-cü ildə deputatlar Mykola Knyajitski və Vadım Denisenko tərəfindən Ukraynanın televiziya və radio informasiya məkanının qorunmasına dair bəzi qanunlara dəyişiklikləri nəzərdə tutan №1317 qanun layihəsi qeydiyyata alındı.Layihə "Kinematoqrafiya haqqında" və "Televiziya və radio yayımı haqqında" qanunlara dəyişiklik edilməsini təklif edirdi. Layihəyə əlavə olunmuş 15-1-ci maddəyə əsasən, işğalçı dövlətin hakimiyyət orqanlarını, silahlı qüvvələrini, hüquq-mühafizə və təhlükəsizlik strukturlarını təbliğ edən və ya populyarlaşdıran filmlərin Ukraynada yayılması və nümayişi qadağan edilirdi. 13 yanvar 2015-ci ildə Ali Rada qanun layihəsini birinci oxunuşda 240 səslə qəbul etdi. Birinci oxunuşdan sonra deputatlar Andriy Levus və Viktoriya Syumar tərəfindən də oxşar qanun layihələri təqdim olundu. Bundan əlavə, Ali Radanın №1317 layihəsini birinci oxunuşda qəbul etməsindən sonra alternativ və əlaqəli qanun layihələri – №1768 (Andriy Levus, Serhiy Vısotski və Mykola Veliçkoviç tərəfindən), №1824 və №1889 (xüsusilə Viktoriya Syumar tərəfindən)qeydiyyata alındı. 5 fevral 2015-ci ildə Ali Rada №1317 qanun layihəsini ikinci oxunuşda 259 səslə qəbul etdi. Səsvermə zamanı Radikal Partiyanın təklifi ilə edilmiş düzəliş də qəbul edildi. Həmin düzəlişə əsasən, 1 avqust 1991-ci ildən sonra Rusiya Federasiyasında istehsal edilmiş bütün filmlərin və serialların qadağan olunması nəzərdə tutulurdu.Lakin səsvermədən sonra qəbul edilmiş düzəlişin qanunun yekun mətninə daxil edilib-edilməməsi barədə müxtəlif şərhlər meydana çıxdı. 6 fevral 2015-ci ildə "Müxalifət Bloku" fraksiyasının deputatları Yuri Boyko və Mixaylo Papiyev №1317-P qərar layihəsini təqdim etdilər. Bu layihə №1317 qanununun ləğv edilməsini nəzərdə tuturdu. Koalisiya nümayəndələri bunun qanunun yekun təsdiqini gecikdirmək məqsədi daşıdığını bildirdilər. 18 mart 2015-ci ildə №1317-P qərar layihəsi rədd edildi. Bundan sonra Ali Radanın sədri Volodımır Qroysman qanun layihəsini imzaladı. 19 mart 2015-ci ildə Telekrytyka nəşri Volodımır Qroysmanın imzaladığı bildirilən №1317 qanununun mətnini dərc etdi. Mətn parlamentin Mədəniyyət və Mənəviyyat Komitəsinin sədri, qanun layihəsinin həmmüəllifi Mykola Knyajitski tərəfindən jurnalistlərə təqdim edilmişdi. Dərc olunmuş mətnə əsasən, 1 avqust 1991-ci ildən sonra Rusiyada istehsal olunmuş bütün filmlərin qadağan edilməsini nəzərdə tutan düzəliş qanunun yekun variantına daxil edilməmişdi. 2 aprel 2015-ci ildə Ukrayna Prezidenti Petro Poroşenko №1317 qanununu imzaladı.Qanun 6 aprel tarixində Ali Radanın rəsmi saytında 5 aprel 2015-ci il tarixli №159-VIII Qanun kimi dərc olundu və 4 iyun 2015-ci ildə qüvvəyə mindi. Ukrayna Dövlət Kino Agentliyi 2014-cü ilin oktyabrında Ukrayna Dövlət Kino Agentliyi (Derjkino) Rusiya təhlükəsizlik orqanlarını tərifləyən Rusiya seriallarının nümayişini qadağan etdi. Agentliyin rəhbəri Pylyp İlyenkonun sözlərinə görə, qərar Ukraynada baş verən hadisələrlə əlaqədar qəbul edilmişdi və "Rusiya güc strukturlarını təbliğ edən filmlərin Ukrayna televiziyalarında nümayiş etdirilməsi qeyri-insani olardı". Sonradan yaranmış ictimai narazılıq və etirazlardan sonra agentlik Mixail Poreçenkovun rol aldığı filmlərin nümayişini də qadağan etdi, həmçinin televiziya rəhbərlərinə Poreçenkov, İosif Kobzon, İvan Oxlobıstin, Mixail Zadornov və antiukrayna bəyanatları ilə tanınan digər Rusiya incəsənət nümayəndələrinin efirdə görünməsinin məhdudlaşdırılmasını tövsiyə etdi. 9 dekabr 2014-cü ildə Derjkino İvan Oxlobıstinin iştirak etdiyi 71-ci film və serialın nümayişini qadağan etdi. Həmin ilin dekabr ayında agentlik Rusiya məzmununu boykot edən televiziya kanallarına dəstək verəcəyini açıqladı və daha dörd Rusiya filminin nümayişini qadağan etdi. 5 fevral 2015-ci ildə isə əlavə olaraq 20 Rusiya filmi və serialının yayımına qadağa qoyuldu. Televiziya və Radio üzrə Milli Şura Milli Televiziya və Radio Şurasının sədri Yuriy Artemenko ictimai etirazlardan sonra bildirdi ki, televiziya kanalları Poreçenkov və Oxlobıstinin rol aldığı filmləri öz təşəbbüsləri ilə efirdən çıxarmalıdırlar. Onun sözlərinə görə, bu hadisələr kanalları yalnız müəyyən Rusiya seriallarına deyil, ümumilikdə mübahisəli Rusiya televiziya məhsullarına münasibətdə yeni siyasət formalaşdırmağa sövq edə bilər. 2014-cü ilin dekabrında Milli Şuranın sədrinin birinci müavini Olha Herasimyuk bəyan etdi ki, bəzi Rusiya filmləri təbliğat vasitəsi kimi istifadə olunduğundan onların nümayişi qadağan edilməlidir. O, həmçinin Ukrayna televiziya kanallarının əvvəlki illərlə müqayisədə daha az Rusiya serialı almağı planlaşdırdıqlarını, lakin alışların yenə də böyük həcmdə qalacağını bildirdi. Kampaniyanın adı Fəallar kampaniyanın rəsmi "Rusiya filmlərinin boykotu" (ukr. Бойкот російського кіно) adını əvvəlcə Facebook-dakı rəsmi səhifədə istifadə etmişdilər. Sonradan bu ad kütləvi informasiya vasitələrində də geniş yayılmışdır. İngilis dilinə tərcümə edilərkən ad öz mənasının bir hissəsini itirir, çünki ukrayna dilində кіно sözü yalnız filmləri deyil, ümumilikdə kino sənayesini, ekran əsərlərini və bəzi hallarda televiziya məhsullarını da ifadə edə bilir. İstinadlar Həmçinin bax Rusiya-Ukrayna müharibəsi Narıncı inqilab Avromeydan Boykot
https://az.wikipedia.org/wiki/Rus_kinosunun_boykotu
https://zaxid.net/v_ukrayini_ogolosheno_boykot_rosiyskogo_kino_n1323286
http://rupaper.com/post/22682
http://vesti-ua.net/novosti/obschestvo/9886-aktivisty-nashli-predateley-sredi-ukrainskih-telekanalov.html
https://www.depo.ua/ukr/politics/pod-goskino-trebovali-ubrat-s-ekranov-rossiyskuyu-propagandu-04092014162700
https://lb.ua/society/2014/11/06/285133_aktivisti_trebuyut_prekratit.html
http://nr2.com.ua/News/culture_and_science/A-ty-podaril-russkomu-soldatu-pulyu-pod-elku-na-Novyy-God-87597.html
Tarix : 18 iyul 2026
