• Wikisun
Layihə çərçivəsində Wikipedia platformasına əlavə olunan məqalə sayı
4
5
6
8
ronneby

Ronneby

Ronneby — İsveçin Blekinge qraflığında yerləşən şəhər və Ronneby bələdiyyəsinin inzibati mərkəzidir. 2023-cü ildə şəhərin əhalisi 12.636 nəfər olmuşdur. Ronneby İsveçin "Bağçasının" ürəyi hesab olunur və 2005-ci ildə şəhərdə yerləşən Brunnsparken parkı İsveçin ən gözəl parkı seçilmişdir. 2006-cı ildə isə park Avropanın ən gözəl dördüncü parkı seçilmişdir. Heliga Kors kyrka kilsəsi XII əsrdə inşa edilmiş, XV əsrə qədər dəyişdirilərək genişləndirilmiş və XVI əsrdə Yeddiillik Şimal müharibəsi zamanı ciddi zərər görmüşdür. Tarix Şəhərin günümüzə qədər gəlib çatmış ən qədim şəhər hüquqları 1387-ci ilə aiddir. Adın ilk qeydə alınmış yazılı forması təxminən 1300-cü ilə aid Rotnæby olmuşdur. Bu ad çayın gurultulu axını üzərində yerləşən kənd mənasını verir və həmin ərazidəki çay axınları ilə əlaqədardır. Orta əsrlərdə Ronneby mühüm ticarət və gəmiçilik şəhəri idi. 1564-cü ildə Ronneby Yeddiillik Şimal müharibəsi zamanı İsveç və Danimarka orduları arasında baş vermiş qanlı döyüşün məkanı olmuşdur. Kral XIV Erik başçılıq etdiyi İsveç qoşunları şəhəri mühasirəyə almış, çoxlu sayda sakini öldürmüş (Ronneby qətliamı) və şəhəri yandıraraq tamamilə dağıtmışdır. Erik daha sonra "Su danimarkalıların qanından qırmızı olmuşdu" demişdir. Qurbanların sayı müxtəlif təbliğat məqsədləri ilə hər iki tərəf tərəfindən ciddi şəkildə şişirdilmişdir. 1658-ci ildə imzalanmış Roskild müqaviləsinə əsasən Blekinge və İsveçin digər cənub əyalətləri İsveçin tərkibinə daxil oldu. Bundan sonra Ronnebiyə şərqdə yerləşən Karlskronada hərbi-dəniz bazası yaradıldı və şəhərə şəhər hüquqları verildi, Ronnebiyə verilmiş şəhər hüquqları isə ləğv edildi. Bununla belə, Ronneby XVIII əsrdə müəyyən sənaye sahələrini cəlb etdi. Sənaye ilə yanaşı, burada müalicəvi xüsusiyyətlərə malik olduğuna inanılan suları ilə tanınan Ronneby kurortu da fəaliyyət göstərirdi. Kurortun ətrafındakı park bu gün də ziyarət edilə bilər. Dəmir tərkibli suyun ilk mənbəyi 1705-ci ilin mayında aşkar edilmişdir. Lakin kurortun çiçəklənmə dövrü XIX əsrə təsadüf etmişdir. 1864-cü ildə baş vermiş yanğından sonra Ronneby dama taxtası formasında küçə planına uyğun olaraq yenidən quruldu və bu plan şəhərin müasir görünüşünün əsasını təşkil edir. Ronneby nəhayət 1882-ci ildə şəhər statusunu bərpa etdi. 1971-ci ildən etibarən şəhər daha böyük Ronneby bələdiyyəsinin inzibati mərkəzinə çevrildi. 1970-ci illərdə Ronnebidə fəaliyyət göstərən yerli dalğıc klubu şəhərin sahillərində bir gəmi qəzası aşkar etdi. Arxeoloqlar sonradan bunun XV əsrə aid Danimarka hərbi gəmisi olan Gribshunden olduğunu müəyyənləşdirdilər. Gəmi qəzası əhəmiyyətlidir, çünki bu, son orta əsrlər dövrünə aid ən yaxşı qorunmuş və bəlkə də məlum olan yeganə karvel tipli hərbi gəmi qalıqlarıdır. Bundan əlavə, gəmi Kral Hansın hakimiyyətinin ilk onilliyində onun dənizdəki səyyar qalası kimi xidmət etmiş, kralın öz hakimiyyəti daxilində və ondan kənarda sərt və yumşaq güc tətbiq etməsinə imkan vermişdir. 2013-cü ilin dekabrında Ronnebinin bələdiyyə su təchizatının "əbədi kimyəvi maddələr" kimi tanınan PFAS ilə ciddi şəkildə çirkləndiyi açıqlanmışdır. Aparılan analizlər bələdiyyə içməli suyunda həmin vaxta qədər qeydə alınmış ən yüksək PFAS səviyyəsini göstərmişdir. Gerb Ronneby ən azı 1542-ci ildən etibarən ulduz və aypara arasında yerləşdirilmiş R hərfindən ibarət gerbdən istifadə etmişdir. 1882-ci ildə gerb yenidən işlənmiş və R hərfi Ronnebyån çayı ilə əvəz edilmişdir. Eyni gerbdən bu gün də bələdiyyə istifadə edir. Təhsil Knut Hahn Secondary School — əsasən yuxarı yaş qruplarından olan şagirdlər üçün nəzərdə tutulmuş məktəbdir. Məktəb 2004-cü ildə 100 milyon İsveç kronundan çox vəsait hesabına tamamilə yenidən qurulmuşdur. Məktəb Ronneby bələdiyyəsi tərəfindən maliyyələşdirilir və idarə olunur. Burada incəsənət, təbiət elmləri, sənaye və iqtisadiyyat da daxil olmaqla bir çox sahə üzrə milli proqramların əksəriyyəti tədris olunur. Məktəbdə təxminən 700 şagird təhsil alır. Blekinge Texnologiya İnstitutu — 2010-cu ilin avqustunda Karlskrona şəhərinə köçürülmüşdür. Ronnebidə daha aşağı yaş qrupları üçün də çoxsaylı məktəblər fəaliyyət göstərir. Bunların hamısı bələdiyyə tərəfindən idarə olunur; yalnız bir orta məktəb Skolalliansen adlı şirkət tərəfindən idarə edilir. İstinadlar


İstinadlar

Tarix : 6 oktyabr 2026