Qollarını çarpazlamış qadın (fr. Femme aux Bras Croisés) — Pablo Pikasso tərəfindən 1901–1902-ci illərdə, Mavi dövrü zamanı çəkilmiş kətan üzərində yağlı boya əsəridir. Rəsmdə təsvir olunan qadının kimliyi məlum deyil, lakin onun Parisdəki Sen-Lazar xəstəxana-həbsxanasının məhbuslarından biri olduğu hesab edilir. Əsər 8 noyabr 2000-ci ildə Christie's hərracında 55 milyon ABŞ dollarına satıldıqdan sonra ən bahalı rəsm əsərlərindən biri kimi tanınır. Tarixi Bu rəsm Pikassonun Mavi dövrünə aid mühüm əsərlərdən biri hesab olunur. Bu dövr 1901-ci ildə başlamış və 1904-cü ildə Çəhrayı dövrün başlaması ilə başa çatmışdır. Mavi dövr Pikassonun əvvəlki yaradıcılığı ilə müqayisədə üslub və mövzu baxımından yanaşmasında mühüm dəyişikliklə səciyyələnir. O, şəhər həyatının populyar istirahət səhnələrini təsvir etmək əvəzinə, monoxrom rənglərdən istifadə etməyə və yoxsulluq, tənhalıq və ölüm kimi melanxolik mövzulara diqqət yetirməyə başladı. Bu dövrdə onun əsərlərində mavi rəngin müxtəlif çalarları üstünlük təşkil edir, yoxsul, xəstə insanlar və fahişələrin portretləri geniş yer tuturdu. Pikassonun dostu Pyer Daks bunu Pikassonun "...cəhənnəmə enişi...tənhalığın və ümidsizliyin dərinliklərinə" kimi qiymətləndirmişdi. Bu yeni üsluba 1901-ci ildə intihar edən Pikassonun yaxın dostu Karlos Kasaqemasın ölümü güclü təsir göstərmişdi. Təsvir Qollarını çarpazlamış qadın əsərində həbsxana kamerasında oturan qadın təsvir edilmişdir. Rəsm qadının bədəninin vəziyyəti və onu əhatə edən sərt mühit vasitəsilə səfalət və əzab atmosferi yaradır. Onun çarpazlanmış qolları və ifadəsiz baxışları təcrid olunmasını göstərir, fiziki və emosional uzaqlaşması isə cəmiyyətdən təcridini əks etdirir. Hesab edilir ki, rəsm 1901-ci ilin ikinci yarısında Fransada işlənməyə başlanmış, daha sonra İspaniyaya aparılmış və Pikasso orada kompozisiyaya dəyişikliklər etmişdir. Bu, rentgen müayinəsi ilə təsdiqlənmişdir. Müayinə Pikassonun qadının saçlarını əvvəlki baş örtüyünün üzərinə yenidən çəkdiyini göstərmişdir. Antonina Vallentin 1957-ci ildə nəşr olunan Pablo Picasso kitabında bu əsərin təsirli və narahatedici xüsusiyyətlərindən bəhs edir. O, rəsmdəki şəxsin yaxınlarda intihara cəhd etmiş və 1900-cü illərin əvvəllərində Sen-Lazar xəstəxana-həbsxanasında olan bədbəxt insanların ifadəsiz, lakin təhdidedici baxışlarını daşıyan bir məhbus olduğunu düşünür. Pikasso 1901-ci ilin ikinci yarısında rəsmləri üçün model tapmaq məqsədilə Parisdəki Sen-Lazar xəstəxana-həbsxanasına tez-tez gedirdi. Con Riçardson qeyd edirdi ki, "Sen-Lazar qadınları, heç kimin inkar etməyəcəyi kimi, cəmiyyətin qurbanları idilər, lakin müəyyən dərəcədə onlar həm də Pikassonun qurbanları idilər. Onların təsvirində erotizm, hətta sadizm çaları var... İllər sonra Pikasso qadınları müəyyən həvəslə 'əzab çəkən maşınlar' adlandıracaqdı. Təəccüblü deyil ki, Mavi dövrün əsərlərində sosial tənqiddən daha çox romantik iztirab var". Pikasso rəsmlərində təcrid və ümidsizlik hissini gücləndirmək üçün monoxrom rənglərdən istifadə edirdi. Mavi çalarların üstünlük təşkil etməsi xüsusilə əhəmiyyətlidir. Xuan-Eduardo Sirlot qeyd edirdi ki, "Bu, bizə gecəni düşündürən mavidir, lakin o, qaranlıq və düşmən qüvvədən daha çox, təvazökar insanların əzablarını sakitləşdirən ana himayəsinin, istirahətin və unudulmuş xəyalların rəmzidir. Pikasso həmişə dərin humanist olub... [və] insan əzablarına həssas yanaşıb və görünür, bu əzabları rənglər vasitəsilə ifadə etməyə güclü meyl göstərib". Əhəmiyyəti və irsi Christie's Pikassonun Mavi dövr əsərlərinin əhəmiyyətini belə təsvir edir: "Mavi dövrün rəsmləri Pikassonun insan duyğularını ən yığcam və təsirli şəkildə təsvir etdiyi əsərləri sırasındadır. Hər şeydən əvvəl, Pikasso insan bədəninin ifadə imkanlarına diqqət yetirirdi; bunun bariz nümunələrindən biri Qollarını çarpazlamış qadın əsəridir". Mülkiyyət tarixi Gertruda Steyn əsəri əvvəlcə Pikassodan satın almışdı. 1936-cı ildən etibarən əsər Çonsi Makkormik ailəsinin kolleksiyasında olmuş və ailə onu Çikaqo İncəsənət İnstitutuna vermişdi. 8 noyabr 2000-ci ildə əsər Christie's tərəfindən Nyu-Yorkda keçirilən hərracda 55 milyon ABŞ dollarına satılmışdır. Həmçinin bax Ən bahalı rəsm əsərlərinin siyahısı Xarici keçidlər Femme aux bras croisés — Christie's saytında İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Qollar%C4%B1n%C4%B1_%C3%A7arpazlam%C4%B1%C5%9F_qad%C4%B1n
https://www.christies.com/en/lot/lot-1917887
https://web.archive.org/web/20231210180359/https://www.christies.com/en/lot/lot-1917887
https://archive.org/details/picassobirthofge0000juan
https://archive.org/details/picassobirthofge0000juan/page/132
https://www.nytimes.com/2000/11/09/nyregion/picasso-auction-record-55-million.html
https://web.archive.org/web/20180811200553/https://www.nytimes.com/2000/11/09/nyregion/picasso-auction-record-55-million.html
Tarix : 10 sentyabr 2026
