Heinrix Şlittin qnom təsviri (1923-cü il). Qnomlar (ing. Gnome) — Avropa folklorunda, orta əsr əsatirlərində və intibah dövrü sehrbazlığında yer altında yaşayan, qiymətli xəzinələri, mədənləri qoruyan mifik cırtdan varlıqlar və yer (torpaq) ruhları. Mənşəyi və terminologiya "Qnom" sözünün kökü qədim yunan dilindəki "gnosis" (elm, bilik) və ya latın dilindəki "gnomus" (yer sakini, gizli xəzinələrin yerini bilən) sözlərinə dayanır. Termin ilk dəfə XVI əsrdə məşhur İsveçrəli həkim və əlkimyaçı Parasels (Paracelsus) tərəfindən elmi və fəlsəfi əsərlərdə istifadə olunmuşdur. Parasels qnomları torpaq elementini təmsil edən və bərk süxurların daxilində, balıqların suda üzdüyü kimi rahat hərəkət edə bilən varlıqlar kimi təsvir etmişdir. Mifoloji xüsusiyyətləri Əfsanələrə görə, qnomlar yaşlı, qədim, bəzən beli bükülmüş, uzun saqqallı və əsasən parlaq rəngli (xüsusilə qırmızı) şiş uclu papaqlar geyinən kiçik humanoidlərdir. Onların əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır: Xəzinə keşikçiləri: Onlar yerin altındakı qızıl, gümüş və qiymətli daş-qaş mədənlərini insanlardan qoruyurlar. Sənətkarlıq: Alman mədənçi əfsanələrində qnomlar sehrli silahlar, zirehlər və zərgərlik məmulatları hazırlayan inanılmaz dərəcədə bacarıqlı dəmirçi və sənətkarlar kimi təsvir olunur. Günəş qorxusu: Bəzi Avropa inanclarına görə, gecə aktiv olan qnomlar günəş şüalarına məruz qaldıqda dərhal daşa çevrilirlər. Bağ qnomları XVIII əsrin sonlarından etibarən İsveçrə və Almaniyada evləri və bağları bədbəxtlikdən, pis ruhlardan qorumaq məqsədilə gildən və ağacdan kiçik qnom heykəlləri hazırlanmağa başlandı. Bu gün bütün dünyada məşhur olan "bağ qnomları" (ing. garden gnomes) həmin bu qədim Avropa mifologiyasının müasir mədəniyyətdəki qalığıdır. Populyar mədəniyyətdə Qnomlar müasir fentezi ədəbiyyatının (məsələn, C. R. R. Tolkinin əsərləri), rol oyunlarının (Dungeons & Dragons, World of Warcraft) və cizgi filmlərinin əsas xarakterlərindən biridir. İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Qnom
https://www.britannica.com/art/gnome
https://ozhanozturk.com/2018/03/15/gnome/
https://www.ldoceonline.com/Folklore-topic/gnome
https://salisburygreenhouse.com/the-mysterious-mythology-of-garden-gnomes-2/
https://tolkiengateway.net/wiki/Gnomes
Tarix : 17 iyul 2026
