Qarmr və Hel — Johannes Gehrts təsviri Qarmr (q.skan. Garmr, [ˈɡɑrmz̠]) — German-skandinav mifologiyasında Hel və Raqnarök ilə əlaqələndirilən canavar və ya itdir. O, Helin qapısını qoruyan, qana bulaşmış keşikçi kimi təsvir olunur. Adı Qarmr adının etimologiyası dəqiq müəyyən edilməmişdir. Bruce Lincoln Qarmrı yunan mifologiyasındakı Kerber (Cerberus) ilə əlaqələndirərək hər iki adın proto-hind-avropa dillərindəki *ger- («nərildəmək», «hürmək») kökündən yarandığını irəli sürmüşdür. Bununla belə, Daniel Ogden qeyd edir ki, bu izah əslində Kerber və Qarmr adlarının iki fərqli proto-hind-avropa kökündən (*ger- və *gher-) törədiyini tələb edir və buna görə də onların adları arasında etimoloji əlaqə yaratmır. Qarmr (Hel köpəyi) — Lorenz Frølich tərəfindən təsvir Qarmr Aşağı Sakson folklorunda da helhond və ya kardoes adı ilə tanınır. Şərqi Niderlandın Tvente bölgəsində o, Tamfana (və ya Tanfana) ilahəsinin yoldaşı hesab olunur və Hell/Nertusun çoxsaylı adlarından biri ilə əlaqələndirilir. Rəvayətə görə, onun qırmızı parlayan gözləri Oldenzaal yaxınlığındakı Tankenberq ətrafında görünmüş, ulartısının isə xəstəlik və ölümün yaxınlaşmasını xəbər verdiyi söylənmişdir. Bu motiv ümumgerman folklorunda qış ortasında çalınan mirreweenterhorn («ortaqış buynuzu») və ya lur adlanan qədim ənənə ilə əlaqələndirilir. İnanclara görə, əcdadların ruhları ilə əlaqə yaratmaq üçün çalınan bu buynuzun vahiməli səsinə ətrafdakı canavarlar cavab verərdi. Buna görə də həmin səs qış, xəstəlik, ölüm və dirilərlə ölülər aləmi arasındakı sərhədin incəlməsi ilə əlaqələndirilmişdir. Lur və ya ortaqış buynuzu animistik mərasim aləti hesab olunurdu. O, digər aləmlə əlaqə yaratmaq, əcdadlara təşəkkür etmək, yaxud ailə və icma üzvlərinin ruhunu yola salmaq məqsədilə çalınırdı. Mənbələrdə Poetik Edda Qarmr Poetik Eddanın Grímnismál poemasında xatırlanır: Ağacların ən yaxşısı İqqdrasildir, Gəmilərin ən yaxşısı Skíðblaðnirdir; Tanrıların ən ulusu Odindir, Atların ən yaxşısı Sleypnirdir; Körpülərin ən yaxşısı Bifröstdür, Skaldların ən yaxşısı Braqidir, Şahinlərin ən yaxşısı Hábrókdur, İtlərin ən yaxşısı isə Qarmrdır. Völuspá poemasında təkrarlanan nəqarətlərdən biri Qarmrın ulartısını Raqnarökün yaxınlaşmasının əlaməti kimi təqdim edir: İndi Qarmr Qnipahellirin önündə bərkdən ulayır, Zəncirlər qırılacaq, canavar azadlığa çıxacaq; Mən çox şey bilirəm və daha çoxunu görürəm – Döyüşçü tanrıların taleyini. Bu nəqarətin ilk dəfə səslənməsindən sonra Fimbulvetr təsvir edilir. İkinci dəfə ondan sonra jötnarın tanrılar aləminə hücumu, sonuncu dəfə isə yeni və daha yaxşı dünyanın yaranması nəql olunur. Baldrs draumar poemasında Odin Helə etdiyi səfər zamanı bir itlə qarşılaşır: Sonra qoca sehrbaz Odin ayağa qalxdı, Sleypnirin belinə yəhər qoydu; Oradan dərin Niflhelə endi, Və cəhənnəmdən gələn iti gördü. Sinəsi qana bulaşmışdı, Sehrlərin atasına uzaqdan ulayırdı; Odin irəli sürdü, Nəhayət Helin uca sarayına çatdı. Həmçinin bax Raqnarök Fenrir Odin Niflheym İqqdrasil Kiçik Edda Baldr Kerber (mifologiya) German-skandinav mifologiyası İstinadlar Mənbələr Bellows, Henry Adams (trans.). 1923. The Poetic Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation. Brodeur, Arthur Gilchrist (trans.). 1916. Snorri Sturluson: The Prose Edda. New York: The American-Scandinavian Foundation. Lincoln, Bruce (1991). Death, War, and Sacrifice: Studies in Ideology & Practice. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-48199-9. Ogden, Daniel (2013). Drakon: Dragon Myth and Serpent Cult in the Greek and Roman Worlds. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0199557325. Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 978-0-304-34520-5. Simek, Rudolf (1996). Dictionary of Northern Mythology. D. S. Brewer. ISBN 978-0-85991-513-7.
https://az.wikipedia.org/wiki/Qarmr
https://berloga-workshop.com/blog/242-garmr.html
https://az.wikipedia.org/wiki/Qarmr
https://az.wikipedia.org/wiki/Qarmr
Tarix : 23 iyul 2026
