Qara başlıqlı qarışqayeyən ("Thamnophilus bridgesi")-"Thamnophilidae" fəsiləsinin "Thamnophilinae" yarımfəsiləsinə aid bir quş növü. Bu növ Kosta Rika və Panamada tapılır. Taksonomiya və sistematika Qara başlıqlı qarışqayeyən 1856-cı ildə ingilis zooloqu Filip Sklater tərəfindən təsvir edilmiş və ona "Thamnophilus bridgesi" binominal adı verilmişdir. Növün xüsusi epiteti, holotipi toplayan cənab Bridgesin şərəfinə adlandırılmışdır. (Sklater Bridgesin adını dərc etməmişdir.) Qara başlıqlı qarışqayeyən monotipik bir növdür. Təsvir Qara başlıqlı qarışqayeyən 15-17 sm uzunluğunda və 26-27 qram ağırlığındadır. "Thamnophilus" cinsinə aid fərdlər qarışqaquşu fəsiləsinin iri nümayəndələridir; hamısının çəngəlşəkilli dimdiyi var. Bu növ cinsi dimorfizm nümayiş etdirir. Yetkin erkəklər əsasən qara rəngdədir. Onların skapulaları arasında ağ ləkə, qanad örtüklərində kiçik ağ nöqtələr və tünd boz qarın və quyruqaltı örtükləri var. Yetkin dişilərin alın, baş və üz hissəsi qaralı-boz olub, dar ağ zolaqlara malikdir. Üst hissələri və qanadları çox tünd boz-qəhvəyi rəngdədir, skapulaları ağ kənarlı və qanad örtükləri ağ nöqtəlidir. Quyruqları qaralı-qəhvəyi olub, xarici lələklərində ağ nöqtələr var. Alt hissələri zeytun rəngindədir, üst hissədə daha tünd olur və boğaz, sinə və qarın hissələrində ağ zolaqlar var. Cavan fərdlər yetkinlərə bənzəyir, lakin daha qəhvəyi rəngdədir və qanad örtüklərində daha böyük ağ nöqtələr var. Yarım yetkin erkəklər yetkinlərə bənzəyir, lakin daha qəhvəyi rəngdədir və sinələrində ağ zolaqlar var. Yayılması və yaşayış mühiti Qara başlıqlı qarışqayeyən Kosta Rikanın cənubundakı Guanakaste əyalətindən başlayaraq Panamanın qərb sahili boyunca Los Santos əyalətinə qədər yayılıb. O, aşağı düzənlikdəki həmişəyaşıl meşələrin kənarlarında, yarım-dekiduasiya meşələrində, qalereya meşələrində, daha hündür ikinci dərəcəli meşələrdə və manqrovlarda yaşayır. Adətən alt mərtəbədən orta mərtəbəyə qədər olan sıx kolluqları və sarmaşıq dəstələrini üstün tutur. Qalereya meşələrinin daxilində də rast gəlinir. Kosta Rikada əsasən 1000 metrdən aşağı yüksəklikdə tapılır, lakin bəzi yerlərdə 1200 metrə qədər qalxa bilir. Hərəkət Qara başlıqlı qarışqayeyən bütün arealı boyunca il boyu yaşayan bir quş hesab edilir. Qidalanma Qara başlıqlı qarışqayeyənin qidası ətraflı məlum deyil, lakin müxtəlif həşəratlar və hörümçəklər kimi digər buğumayaqlıları əhatə edir. Adətən tək və ya cüt olaraq qidalanır və tez-tez qarışıq növlərdən ibarət qidalanma sürülərinə qoşulur. Sıx bitkililikdə yerdən təxminən 15 metr yüksəklikdə tənbəl şəkildə qidalanır. Budaqlar arasında tullanaraq yarpaqlardan, gövdələrdən, budaqlardan və ağac gövdələrindən tez hərəkətlərlə ovunu tutur. Daha quru ərazilərdə tez-tez yerdə qidalanır, yarpaq tullantılarını qarışdıraraq ovunu axtarır. Bəzən ordulu qarışqa sürülərini izləyərək qaçan ovlarını tutur. Çoxalma Qara başlıqlı qarışqayeyən Kosta Rikada fevraldan sentyabra qədər çoxalır; Panamada çoxalma mövsümü müəyyən edilməmişdir. Yuva incə kök və digər liflərdən hazırlanmış kifayət qədər böyük bir fincan şəklindədir və xarici tərəfdə yaşıl mamırla örtülə bilər. Adətən kəndir vasitəsilə budaq çəngəlində, yerdən 0,6-3,6 metr yüksəklikdə yarpaqlar arasında bərkidilir. Yuva iki yumurta ilə qoyulur. İnkubasiya müddəti 14-15 gündür; uçma müddəti məlum deyil. Hər iki valideyn gündüz vaxtı yumurtaları qoruyur, gecələr isə yalnız dişi qoruyur. Hər iki valideyn də balalara qulluq edir. Səs və çağırışlar Qara başlıqlı qarışqayeyənin mahnısı "sürətlənən stakkato notlar seriyası və daha uzun, aşağı tonlu bir notla bitən" səs kimi təsvir edilir. Onun çağırışı "2-3 dəfə təkrarlanan uzun, şikayətli bir səs"dir. Status "IUCN" qara başlıqlı qarışqayeyəni "ən az narahat edici" statusuna aid edib. Geniş yayılma arealı və ən azı 50.000 yetkin fərddən ibarət populyasiyası var; populyasiyanın azalmaqda olduğu güman edilir. Dərhal təhlükələr müəyyən edilməmişdir. Kosta Rikanın şimal hissəsində nadir, cənub hissəsində isə geniş yayılmışdır. Pozulmuş yaşayış mühitlərində davam etmək qabiliyyətinə baxmayaraq, Panamada əvvəllər meşəlik olan ərazilərdən tədricən yox olmuşdur. Kosta Rikada bir neçə qorunan ərazidə rast gəlinir ki, bu da növün adekvat populyasiyasını dəstəkləməlidir.
https://ebird.org/species/blhant2
https://en.wikipedia.org/wiki/Black-hooded_antshrike
https://birdsoftheworld.org/bow/species/blhant2/cur/introduction
https://www.oiseaux.net/birds/black-hooded.antshrike.html
https://www.inaturalist.org/taxa/15768-Thamnophilus-bridgesi
https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-hooded-antshrike-thamnophilus-bridgesi
https://animalia.bio/black-hooded-antshrike
https://dibird.com/species/black-hooded-antshrike/
https://observation.org/species/74288/
https://www.ecoregistros.org/sheet/Thamnophilus-bridgesi&idusuario=71&idlugar=82669
Tarix : 12 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
