Yunanıstanın Pella şəhərindəki “Helenin qaçırılması evi” mozaikasının detalı. Əsərin tarixləndirilməsi bəzi tədqiqatçıların təsvir olunan itin Peritas olduğuna inanmasına səbəb olmuşdur. Peritas Makedoniyalı İsgəndərin sevimli iti idi və hərbi yürüşləri zamanı onu müşayiət edirdi. Tarixi Adını daşıyan şəhər Tarixi Peritas haqqında onun şərəfinə adlandırılmış bir şəhər istisna olmaqla çox məlumat yoxdur. Makedoniyalı İsgəndərin atı Busefal kimi, Peritasın da şərəfinə bir şəhər salınmış və onun mərkəzi meydanında Peritasın şərəfinə abidə ucaldılmışdı. Plutarx Busefalın hekayəsini xatırlatdıqdan sonra yazır: “Deyilənə görə, o, özünün böyüdüb sevdiyi Peritas adlı itini də itirəndə onun adını verdiyi bir şəhər salmışdı.” Şəhər, ehtimal ki, Pakistan ərazisində, bəlkə də Busefalın adını daşıyan şəhərdən çox uzaqda olmayıb. Çünki hər iki şəhər, Kral Poru Hidasp döyüşündə məğlub etdikdən sonra İsgəndərin müharibə qəniməti olmuş ərazidə salınmış ola bilərdi. İtin cinsi Əfsanəvi Peritasın hansı it cinsindən olduğunu müəyyənləşdirmək çətindir və bu, naməlum olaraq qalır. Peritas bəzən moloss və ya buldoq kimi göstərilir. Buna səbəb onun haqqında bəzi hekayələrdə təsvir olunan vəhşi təbiəti ola bilər. Peritas lakon iti də ola bilərdi. Bu, “Maral ovu” mozaikasında təsvir olunan qədim yunan ov iti idi. Peritas haqqında hekayələr Böyük Plininin yazdığına görə, Qafqaz Albaniyası kralı İsgəndərə şirə və filə hücum edib onları məğlub etmiş bir it hədiyyə etməklə onu sevindirmişdi. Həmçinin İsgəndərin Sofit adlı, ehtimal ki, Pəncabdakı Jech Doab ətrafındakı əraziyə hakim olan hökmdarla görüşməsi barədə hekayə var. Sofit İsgəndərə qorxunc gücü və cəsarəti ilə tanınan yüz əlli it vermişdi. Güclərini sınamaq istəyən Sofit ən zəif iki iti bir şirlə döyüşdürdü. İlk iki itin çətin vəziyyətdə qaldığını görəndə onlara kömək etmək üçün daha iki it buraxdı. Dörd it şirə qarşı üstünlük əldə edərkən Sofit bir adama qılıncla itlərdən birinin ayağını kəsməyi əmr etdi. İsgəndər buna sərt etiraz etdi və mühafizəçilər qılınclı adamı oradan uzaqlaşdırdılar. Bundan sonra Sofit İsgəndərə həmin itin müqabilində üç it təklif etdi. İt isə sakitcə taleyini qəbul etdi və heç bir səs çıxarmadan şirin qan itkisi nəticəsində ölməsinə qədər onun ayağından möhkəm yapışmaqda davam etdi. Lakin bu hekayələrin heç birinin Peritas haqqında olması ehtimal edilmir. Populyar mədəniyyətdə Peritas ölümündən sonra Scoob! filmində personaj kimi görünür. O, Böyük Danua kimi təsvir edilir və Skubi-Dunun əcdadıdır. Onun İsgəndərlə olan bağlılığı Kerberin qaçmasının qarşısını almaq üçün yeraltı dünyaya gedən qapıları möhürləmişdi. İt Meri Renoltun "The Persian Boy" romanının ilk yarısında yer alır. İstinadlar

İstinadlar

https://az.wikipedia.org/wiki/Peritas

https://books.google.com/books?id=g9Bj-kyDi9AC&pg=PA5

https://books.google.com/books?id=Aao9AAAAIAAJ&pg=PA34

https://books.google.com/books?id=MVqCH009Jw4C&pg=PA16

https://archive.org/details/worksxenophon00biblgoog/page/n154

https://books.google.com/books?id=Brg7MFO-1SQC&q=sopeithes&pg=PA16

https://web.archive.org/web/20201111215809/http://perseus.uchicago.edu/perseus-cgi/citequery3.pl?dbname=GreekTexts

Tarix : 15 sentyabr 2026