Paul Mattick — Alman-Amerikalı Marksist iqtisadçı, fəlsəfəçi və sosial nəzəriyyəçidir. O, kapitalist iqtisadiyyatının tənqidçisi və həm əsasən, həm də Marksist iqtisadiyyat nəzəriyyələrinin məhdudiyyətlərinin tənqidçisi kimi tanınır. Mattick, dəyər nəzəriyyəsi, Keynsizm tənqidi və Marksın "Kapital" əsərinin təfsiri sahəsindəki işləri ilə tanınır. Erkən dövrü və təhsili Paul Mattick 1904-cü ildə Almaniyada anadan olub və sosial və siyasi çevrilişlərin yaşandığı bir dövrdə böyümüşdür. O, Berlində iqtisadiyyat təhsili almış və xüsusilə Karl Marksın və Erkən Frankfurt Məktəbinin işləri ilə güclü təsirə məruz qalmışdır. 1930-cu illərdə Almaniyadakı Milli Sosializmin yüksəlişindən qaçaraq ABŞ-a köç etmişdir. Karyera Mattickin işi əsasən kapitalist sistemin tənqidinə və həm klassik, həm də müasir iqtisadi nəzəriyyələrin çatışmazlıqlarına yönəlmişdir. O, xüsusilə Keynsizm iqtisadiyyatı ilə tənqidlər irəli sürmüşdür, çünki bunu kapitalizmi islah etməyə çalışan, amma onun daxili çelişkilərini nəzərə almayan bir yanaşma kimi görmüşdür. Mattickin ən tanınmış işi, Marksın nəzəriyyələrinin təhlili, xüsusilə onun dəyər və artıq dəyər nəzəriyyəsinin təfsiridir. Mattick, malların dəyərinin onlara qoyulmuş əməkdən deyil, ümumilikdə kapitalist istehsal sistemi içindəki yerindən asılı olduğunu irəli sürmüşdür. Həmçinin, kapitalist iqtisadiyyatların dövlət müdaxiləsi ilə tənzimlənə biləcəyini irəli sürən fikirləri tənqid etmiş, belə müdaxilənin kapitalist sistemi gücləndirəcəyini və əslində onu dəyişdirməyəcəyini müdafiə etmişdir. İrs və təsir Mattickin işi Marksist nəzəriyyə və tənqidi iqtisadiyyat sahəsində uzunmüddətli təsirə malik olmuşdur. Onun Keynsizm tənqidi və Marksın dəyər nəzəriyyəsinin təfsiri sonrakı Marksist iqtisadi düşüncəyə təsir göstərmişdir. O, müasir akademik dairələrdə geniş tanınmasa da, soldan və kapitalizmə qarşı intellektual hərəkatlar arasında təsirli olmuşdur. Şəxsi həyatı Paul Mattick, həyatının sonuna qədər sadiq bir Marksist olmuşdur. O, kapitalist iqtisadiyyata qarşı tənqidlərini yazmağa və nəşr etməyə davam etmişdir. 1981-ci ildə vəfat etmişdir.
https://www.historicalmaterialism.org/figure/paul-mattick-sr/
https://libcom.org/article/mattick-paul-1904-1981
https://www.marxists.org/archive/mattick-paul/index.htm
https://www.marcuse.org/herbert/scholars-activists/paul-mattick.html
https://libcom.org/article/precious-legacy-paul-mattick
https://press.uchicago.edu/ucp/books/author/M/P/au11436087.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Mattick
Tarix : 13 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
