Pagai adası makakı (Macaca pagensis) - Həmçinin Pagai makakı və ya Bokkoi kimi tanınan, Sumatra adasının qərb sahilində yerləşən Mentavi adalarına endemik olan bir Köhnə Dünya meymunu. Davamlı şəkildə azalan yaşayış mühiti səbəbində IUCN Qırmızı Siyahısında "kritik təhlükə altında" olaraq qeyd edilmişdir. Macaca pagensis əvvəllər daha tünd rəngli Siberut makakını yarımnöv kimi əhatə edirdi, lakin bu təsnifat polifiletik olduğu üçün iki növ ayrıca təsnif edilmişdir. Hər ikisi əvvəllər cənub donuzquyruq makakının yarımnövləri hesab edilirdi. Təsvir Pagai adası makaklarında erkəklər ümumiyyətlə dişilərdən daha böyükdür. Erkəklərin bədən uzunluğu 45–55 sm (18–22 düym), dişilərin bədən uzunluğu isə 40–45 sm (16–18 düym) arasındadır. Quyruq uzunluğu erkəklərdə 13–16 sm (5,1–6,3 düym), dişilərdə isə 10–13 sm (3,9–5,1 düym) arasındadır. Erkəklər həmçinin daha ağırdır, çəkisi 6–9 kq (13–20 funt), dişilərin çəkisi isə 4,5–6 kq (9,9–13,2 funt) arasındadır. Onların arxa tərəfi tünd qəhvəyi rəngdədir, boyunun yanları, çiyinlərin ön tərəfi və alt hissələri isə şabalıdı rəngdən açıq oxra rənginə qədər dəyişir. Ayaqları qəhvəyi, qolları isə qırmızımtıl-qəhvəyi rəngdədir. Mentavi makaklarının üzləri tüksüz və qara dərili olub, qəhvəyi gözlərə malikdir. Qida toplayarkən daşımaq üçün yanaq kisələri var. Yaşayış yeri və ekologiya Makakların təbii yaşayış yeri yağış meşələridir, lakin onları çay kənarı və sahil bataqlıq meşələrində də tapmaq olar. Onlar meşə zəminindən yüksəkdə, meşə örtüyündə yaşayır, 24–36 metr (79–118 fut) hündürlükdə qidalanır və 45 metr (148 fut) hündürlükdə yatırlar. Növün əsas qidası əncirdir. Qida axtararkən və yatarkən kiçik qruplara bölünə bilərlər. Mentavi lanqurları ilə birlikdə qidalanırlar. M. pagensis qrupları təxminən 5–25 fərddən ibarətdir. Adətən, bir qrup bir erkək, yetkin dişilər və onların balalarından ibarətdir. Erkək hara getməyi qərarlaşdırır və bunu qrupun qalan hissəsinə yüksək səslə bildirir. Sərbəst gəzən tək Pagai adası makakları lider erkəkə meydan oxuya bilər, bu da aqressiv döyüşlərə səbəb olur. Növün təbii yırtıcıları kəkilli ilan qartalı və şəbəkəli pitondur. Bu yırtıcılar göründükdə makaklar qısa və kobud səslə qrupun qalan hissəsini xəbərdar edir. Çoxalma Dişilər şişmiş və qızarmış cinsiyyət orqanlarını göstərərək məhsuldarlıq və cütləşməyə hazırlıq nümayiş etdirirlər. Dişilər cütləşməni başlatmaq üçün əyilirlər. Boğazlıq müddəti 5–6 ay arasındadır. Gecə vaxtı bir bala doğulur. Ana plasentani yeyir və səhərə qədər körpəni təmizləyir. Ana və körpə yetkinlik yaşına qədər yaxın əlaqə saxlayır. Populyasiya və təhlükələr Növün əsas yaşayış yeri Sumatra adasının qərb sahilindən 150 km (93 mil) məsafədə yerləşən Mentavi adalarıdır. Onlar adalar zəncirinin dörd əsas adasından üçündə (Şimal Pagai, Cənub Pagai və Sipura) yaşayır. İndoneziya materikindən gələn immiqrantlar tərəfindən meşələrin qırılması səbəbindən növ indi IUCN Qırmızı Siyahısında "kritik təhlükə altında" olaraq qeyd edilmişdir.
https://www.bioexplorer.net/animals/mammals/monkeys/pagai-island-macaque/
https://www.ecologyasia.com/verts/mammals/pagai-macaque.htm
https://www.threads.net/@neprimateconsrv/post/DCrE6OFxJKr
https://www.earthsendangered.com/profile.asp?gr=M&view=&ID=&sp=2306
https://www.biolib.cz/en/taxon/id302482/
https://www.naturepl.com/stock-photo-pagai-island-macaque-macaca-pagensis-portrait-taman-safari-west-java-nature-image01734629.html?srsltid=AfmBOoo7NBpCPEpoEH-0o2A06Gv0p7Ctk7cITqJAQhAR5Yr3HZouo3dr
https://en.wikipedia.org/wiki/Pagai_Island_macaque
Tarix : 19 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
