MSX MSX** — 1980-ci illərdə Yaponiyada yaradılmış və müxtəlif istehsalçılar tərəfindən istifadə edilmiş ev kompüterləri üçün standartdır. MSX layihəsi 1983-cü ildə təqdim edilmiş və əsas məqsədi müxtəlif şirkətlərin istehsal etdiyi kompüterlərin vahid aparat və proqram təminatı standartından istifadə etməsini təmin etmək olmuşdur. MSX kompüterləri əsasən Yaponiya və Asiya bazarlarında geniş yayılmış, həmçinin Avropa və Cənubi Amerikada istifadə edilmişdir. Standartın müxtəlif versiyaları mövcud olmuş və zaman keçdikcə aparat imkanları genişləndirilmişdir. Tarixi MSX standartı **Microsoft** və Yaponiyanın **ASCII Corporation** şirkətinin əməkdaşlığı nəticəsində hazırlanmışdır. Standartın yaradılmasında Kazuhiko Nişi mühüm rol oynamışdır. MSX adı haqqında müxtəlif izahlar mövcuddur. Standartın yaradıcılarından Kazuhiko Nişinin verdiyi açıqlamalara görə, adın mənası istehsalçılar arasında dəyişən bir konsepsiya ilə əlaqələndirilmişdir. İlk MSX kompüterləri 1983-cü ildə satışa çıxarılmışdır. Standart müxtəlif istehsalçıların kompüterləri üçün texniki tələblər müəyyənləşdirirdi. Buna görə də fərqli şirkətlərin istehsal etdiyi MSX kompüterləri bir-birinə uyğun proqramlardan istifadə edə bilirdi. MSX standartının xüsusiyyətləri MSX kompüterlərinin texniki quruluşu müəyyən standartlara əsaslanırdı. İlk MSX modellərində əsas prosessor kimi **Zilog Z80** istifadə olunurdu. Kompüterlərdə həmçinin Texas Instruments tərəfindən hazırlanmış **TMS9918** ailəsinə aid qrafik prosessorlarından istifadə edilirdi. MSX sistemlərinin digər xüsusiyyətlərindən biri proqram və oyunların müxtəlif istehsalçıların kompüterlərində işləyə bilməsi idi. Bu xüsusiyyət MSX-i ənənəvi fərdi kompüterlərdən fərqləndirən əsas cəhətlərdən biri olmuşdur. MSX2 MSX2** standartın ikinci əsas versiyası idi və 1980-ci illərin ortalarında təqdim edilmişdir. MSX2 əvvəlki versiya ilə müqayisədə daha geniş qrafik imkanlarına malik idi. MSX2 sistemlərində daha yüksək ekran təsvir imkanları və daha çox rəng dəstəyi təqdim edilmişdir. Bu xüsusiyyətlər platformanın xüsusilə videooyunlar üçün istifadəsini genişləndirmişdir. MSX2-də buraxılmış tanınmış oyunlardan biri Hideo Kojimanın hazırladığı **Metal Gear** olmuşdur. Oyun 1987-ci ildə Konami tərəfindən MSX2 üçün buraxılmışdır. Videooyunlar MSX və MSX2 platformaları 1980-ci illərdə Yaponiyada videooyunların inkişafında mühüm rol oynamışdır. Konami, Hudson Soft və digər şirkətlər platforma üçün çoxsaylı oyunlar hazırlamışdır. MSX platformasında buraxılmış tanınmış oyun seriyalarına *Metal Gear*, *Gradius*, *Parodius* və *Penguin Adventure* kimi layihələr daxildir. Hideo Kojimanın videooyun sənayesindəki fəaliyyəti də MSX platforması ilə əlaqəlidir. Onun ilk böyük layihələrindən biri olan *Metal Gear* MSX2 üçün hazırlanmışdır. MSX2+ və MSX turboR MSX standartının sonrakı versiyaları arasında **MSX2+** və **MSX turboR** yer alırdı. MSX2+ 1980-ci illərin sonlarında təqdim edilmiş və əvvəlki MSX2 sistemlərinin qrafik imkanlarını genişləndirmişdir. MSX turboR** isə standartın son əsas aparat versiyası olmuşdur. TurboR sistemlərində daha sürətli prosessor və digər texniki təkmilləşdirmələrdən istifadə edilmişdir. Bu kompüterlər əsasən Yaponiyada satışa çıxarılmışdır. Yayılması MSX kompüterləri Yaponiyada xüsusilə geniş yayılmışdı. Bundan əlavə, standart Avropa, Cənubi Amerika və Asiyanın bəzi ölkələrində də istifadə edilmişdir. Müxtəlif şirkətlər MSX standartına uyğun kompüterlər istehsal etmişdir. Bu şirkətlər arasında Sony, Panasonic, Philips, Yamaha, Sanyo və Toshiba kimi istehsalçılar olmuşdur. MSX-in istehsalçıdan asılı olmayan standart kimi yaradılması müxtəlif şirkətlərin eyni proqram təminatı ilə uyğun kompüterlər hazırlamasına imkan verirdi. MSX və Metal Gear MSX platformasının videooyun tarixində ən tanınmış layihələrindən biri **Metal Gear** olmuşdur. Hideo Kojima tərəfindən hazırlanan *Metal Gear* 1987-ci ildə MSX2 üçün buraxılmışdır. Oyunda gizlilik əsas oyun mexanikası kimi istifadə edilmiş və oyunçu düşmənlər tərəfindən aşkarlanmadan missiyaları yerinə yetirməyə çalışmışdır. Metal Gear* sonradan genişlənərək videooyun sənayesinin tanınmış seriyalarından birinə çevrilmişdir. İstinadlar Xarici keçidlər MSX Resource Center Metal Gear — Konami
https://az.wikipedia.org/wiki/MSX
https://www.msx.org/
https://www.konami.com/games/metalgear/
https://msx.com/en
Tarix : 17 avqust 2026
