- Wikisun
Məqsədlər üçün tərəfdaşlıq davamlı inkişafın təmin olunması üçün dövlətlər, beynəlxalq təşkilatlar, özəl sektor, vətəndaş cəmiyyəti və digər maraqlı tərəflər arasında əməkdaşlığın gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Bu anlayış Birləşmiş Millətlər Təşkilatının 2015-ci ildə qəbul etdiyi 2030-cu ilədək Dayanıqlı İnkişaf Gündəliyinin 17-ci məqsədini təşkil edir. 17-ci məqsədin əsas istiqaməti davamlı inkişaf üçün qlobal tərəfdaşlığın canlandırılması və inkişaf etməkdə olan ölkələrin öz milli inkişaf məqsədlərinə çatmaq imkanlarının artırılmasıdır. Bu çərçivədə maliyyə, texnologiya, bilik, ticarət və institusional imkanların səfərbər edilməsi mühüm yer tutur. Əsas istiqamətləri Məqsədlər üçün tərəfdaşlıq bir neçə əsas istiqaməti əhatə edir. Bunlardan biri inkişaf etməkdə olan ölkələrin maliyyə resurslarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsidir. İnkişaf layihələrinin həyata keçirilməsi üçün beynəlxalq maliyyə institutlarının, donor ölkələrin və digər tərəfdaşların dəstəyi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Digər mühüm istiqamət elmi və texnoloji əməkdaşlıqdır. Yeni texnologiyaların paylaşılması, elmi biliklərə çıxışın genişləndirilməsi və innovasiyaların inkişaf etdirilməsi ölkələrin sosial və iqtisadi problemlərin həllində istifadə edə biləcəyi imkanları artırır. Tərəfdaşlığın mühüm sahələrindən biri də beynəlxalq ticarətdir. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin dünya ticarət sisteminə daha geniş inteqrasiyası onların iqtisadi inkişafına və yeni iş imkanlarının yaranmasına kömək edə bilər. Maliyyə resurslarının səfərbər edilməsi Dayanıqlı inkişaf məqsədlərinin həyata keçirilməsi üçün kifayət qədər maliyyə vəsaitinin olması əsas şərtlərdən biridir. İnkişaf etməkdə olan ölkələrdə infrastruktur, səhiyyə, təhsil, enerji və ətraf mühit layihələrinin maliyyələşdirilməsi üçün həm daxili, həm də beynəlxalq resurslardan istifadə edilir. Beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivəsində inkişaf yardımları, güzəştli maliyyələşdirmə, investisiyalar və digər maliyyə mexanizmləri tətbiq olunur. Eyni zamanda, ölkələrin vergi gəlirlərinin artırılması və maliyyə idarəçiliyinin təkmilləşdirilməsi də davamlı inkişafın maliyyələşdirilməsində əhəmiyyətli hesab edilir. Elm, texnologiya və innovasiya Texnologiyalara çıxış sosial və iqtisadi inkişafın əsas amillərindən biri hesab olunur. Rəqəmsal texnologiyaların yayılması təhsil, səhiyyə, dövlət xidmətləri və biznes sahələrində yeni imkanlar yaradır. 17-ci məqsəd çərçivəsində inkişaf etməkdə olan ölkələrin müasir texnologiyalardan istifadəsinin genişləndirilməsi, texniki imkanlarının gücləndirilməsi və elmi-tədqiqat fəaliyyətinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində əməkdaşlıq nəzərdə tutulur. İnformasiya-kommunikasiya texnologiyalarına çıxışın genişləndirilməsi də bu istiqamətin mühüm hissəsidir. Rəqəmsal bərabərsizliyin azaldılması insanların informasiya və xidmətlərdən daha geniş istifadə etməsinə şərait yaradır. Beynəlxalq ticarət və iqtisadi əməkdaşlıq Beynəlxalq ticarət ölkələr arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynayır. Açıq və ədalətli ticarət sistemi inkişaf etməkdə olan ölkələrin məhsul və xidmətlərini beynəlxalq bazarlara çıxarmasına imkan yarada bilər. Tərəfdaşlıq çərçivəsində inkişaf etməkdə olan ölkələrin ixrac imkanlarının artırılması, onların qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasının dəstəklənməsi və ticarət maneələrinin azaldılması əsas məsələlər sırasında yer alır. Məlumat və statistikanın əhəmiyyəti Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin icrasının qiymətləndirilməsi üçün etibarlı statistik məlumatlara ehtiyac vardır. Əhalinin gəlirləri, məşğulluq, təhsil, səhiyyə, yoxsulluq, enerji, ekologiya və digər sahələr üzrə məlumatların toplanması dövlət siyasətinin düzgün istiqamətləndirilməsinə kömək edir. Bu səbəbdən milli statistika sistemlərinin inkişaf etdirilməsi, məlumatların keyfiyyətinin yüksəldilməsi və müxtəlif ölkələr arasında məlumat mübadiləsinin yaxşılaşdırılması 17-ci məqsədin istiqamətlərindən biridir. Çoxsahəli tərəfdaşlıq Davamlı inkişaf məqsədlərinin həyata keçirilməsində yalnız dövlətlərin fəaliyyəti kifayət etmir. Özəl şirkətlər, universitetlər, elmi-tədqiqat müəssisələri, qeyri-hökumət təşkilatları və yerli icmalar da bu prosesdə iştirak edə bilərlər. Dövlət və özəl sektor arasında tərəfdaşlıq iri infrastruktur layihələrinin, enerji və nəqliyyat sistemlərinin, rəqəmsal xidmətlərin və digər layihələrin həyata keçirilməsində istifadə olunur. Vətəndaş cəmiyyəti isə sosial layihələrin hazırlanması, maarifləndirmə və ictimai nəzarət sahəsində iştirak edə bilər. Azərbaycanda tərəfdaşlıq Azərbaycan da Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin həyata keçirilməsi istiqamətində beynəlxalq və regional əməkdaşlıqda iştirak edir. Ölkədə davamlı inkişaf göstəricilərinin qiymətləndirilməsi, sosial-iqtisadi və ekoloji siyasətin məqsədlərlə əlaqələndirilməsi istiqamətində müxtəlif tədbirlər görülür. Dövlət qurumları ilə yanaşı, beynəlxalq təşkilatlar, özəl sektor, elmi müəssisələr və vətəndaş cəmiyyəti arasında əməkdaşlıq davamlı inkişaf layihələrinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır. Regional əməkdaşlıq da Azərbaycan üçün əhəmiyyətli istiqamətlərdən biridir. Nəqliyyat, enerji, su ehtiyatları, ətraf mühit və iqtisadi inkişaf sahələrində dövlətlərarası əməkdaşlıq davamlı inkişafın müxtəlif məqsədlərinə nail olunmasına töhfə verə bilər. Əhəmiyyəti Məqsədlər üçün tərəfdaşlıq digər Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin həyata keçirilməsi ilə birbaşa əlaqəlidir. Yoxsulluğun azaldılması, keyfiyyətli təhsilin təmin edilməsi, gender bərabərliyinin gücləndirilməsi, təmiz enerjiyə çıxışın genişləndirilməsi, iqlim dəyişmələri ilə mübarizə və digər məqsədlərin reallaşdırılması üçün beynəlxalq və yerli səviyyədə əməkdaşlıq tələb olunur. Tərəfdaşlığın əsas məqsədi ölkələrin mövcud resurs və imkanlarını birləşdirərək davamlı inkişaf üçün daha əlverişli şərait yaratmaqdır. Bu baxımdan 17-ci məqsəd 2030-cu ilədək Dayanıqlı İnkişaf Gündəliyinin digər məqsədlərini tamamlayan əsas istiqamətlərdən biri hesab olunur. İstinadlar 1. United Nations. Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. 2. United Nations. Sustainable Development Goal 17: Partnerships for the Goals. 3. United Nations Department of Economic and Social Affairs. The Sustainable Development Goals Report. 4. World Bank. Sustainable Development and Development Finance. 5. United Nations Development Programme. Sustainable Development Goals. 6. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi. Dayanıqlı inkişaf məqsədləri üzrə göstəricilər. 7. Azərbaycan Respublikası. Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri üzrə milli hesabatlar.
https://az.wikipedia.org/wiki/M%C9%99qs%C9%99dl%C9%99r_%C3%BC%C3%A7%C3%BCn_t%C9%99r%C9%99fda%C5%9Fl%C4%B1q
https://az.wikipedia.org/wiki/M%C9%99qs%C9%99dl%C9%99r_%C3%BC%C3%A7%C3%BCn_t%C9%99r%C9%99fda%C5%9Fl%C4%B1q
https://az.wikipedia.org/wiki/M%C9%99qs%C9%99dl%C9%99r_%C3%BC%C3%A7%C3%BCn_t%C9%99r%C9%99fda%C5%9Fl%C4%B1q
https://az.wikipedia.org/wiki/M%C9%99qs%C9%99dl%C9%99r_%C3%BC%C3%A7%C3%BCn_t%C9%99r%C9%99fda%C5%9Fl%C4%B1q
Tarix : 2 sentyabr 2026