• Wikisun
Layihə çərçivəsində Wikipedia platformasına əlavə olunan məqalə sayı
4
5
6
8
media-monitorinq

Media monitorinq

Media monitorinqi — kütləvi informasiya vasitələrində və rəqəmsal platformalarda yayımlanan məlumatların müntəzəm izlənilməsi, toplanması və təhlili prosesidir. Bu fəaliyyət müəyyən mövzu, hadisə, şəxs və ya təşkilat haqqında məlumatların mediada necə işıqlandırıldığını öyrənmək məqsədi daşıyır. Media monitorinqi çap mediasını, televiziya və radio yayımlarını, xəbər saytlarını və sosial şəbəkələri əhatə edə bilər. Monitorinq zamanı toplanan məlumatlar media məzmununun, informasiya axınlarının və ictimai müzakirələrin təhlilində istifadə olunur. Məqsədi və tətbiq sahələri Media monitorinqinin əsas məqsədi müəyyən mövzu və ya subyekt haqqında mediada yayımlanan məlumatları sistemli şəkildə izləmək və təhlil etməkdir. Bu proses informasiya axınındakı dəyişiklikləri, mövzuların işıqlandırılma intensivliyini və media məzmununun xüsusiyyətlərini öyrənməyə imkan verir. Media monitorinqindən jurnalistika, ictimaiyyətlə əlaqələr, kommunikasiya və sosial elmlər üzrə tədqiqatlarda istifadə olunur. Təşkilatlar bu üsul vasitəsilə öz fəaliyyətləri, məhsulları və xidmətləri haqqında mediada yayımlanan məlumatları izləyə, kommunikasiya fəaliyyətinin nəticələrini qiymətləndirə bilirlər. İctimaiyyətlə əlaqələrdə tətbiqi İctimaiyyətlə əlaqələr sahəsində media monitorinqi təşkilat və onun fəaliyyəti haqqında mediada yayımlanan məlumatların izlənilməsi üçün istifadə olunur. Bu proses ictimaiyyətin təşkilat haqqında məlumatları necə qəbul etdiyini öyrənməyə, kommunikasiya strategiyalarını qiymətləndirməyə və mümkün mənfi halları vaxtında müəyyənləşdirməyə kömək edir. Monitorinq zamanı aşağıdakı göstəricilər nəzərə alına bilər: təşkilat və ya mövzu haqqında media qeydlərinin sayı; məlumatların yayımlandığı media mənbələri; materialların müsbət, mənfi və ya neytral tonallığı; materialların auditoriyaya çatma göstəriciləri; media əhatəsinin zaman üzrə dəyişməsi. Toplanmış məlumatlar təhlil edilərək hesabatlar şəklində təqdim oluna bilər. Bu hesabatlardan kommunikasiya fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi və strategiyanın təkmilləşdirilməsi üçün istifadə edilir. Sosial media monitorinqi Sosial media monitorinqi sosial şəbəkələrdə yayımlanan paylaşımların, şərhlərin və müzakirələrin izlənilməsi və təhlilidir. Bu istiqamətdə aparılan tədqiqatlarda müəyyən mövzular üzrə istifadəçi reaksiyaları, məzmunun yayılması və müzakirələrin dinamikası araşdırılır. Sosial media monitorinqində istifadə olunan metodlardan biri sentiment analizidir. Bu metod mətnlərdə ifadə olunan münasibətlərin müsbət, mənfi və ya neytral kimi təsnifləşdirilməsinə əsaslanır. Elmi tədqiqatlarda sentiment analizi ilə yanaşı, məzmunun və tendensiyaların təhlili, eləcə də paylaşımların əhatə dairəsinin qiymətləndirilməsi metodlarından da istifadə olunur. Metodları və texnologiyaları Media monitorinqi əl ilə və ya avtomatlaşdırılmış sistemlər vasitəsilə həyata keçirilə bilər. Əl ilə aparılan monitorinqdə tədqiqatçılar və mütəxəssislər media mənbələrini müstəqil şəkildə izləyərək müvafiq məlumatları toplayırlar. Avtomatlaşdırılmış sistemlər isə müəyyən açar sözlər və meyarlar əsasında məlumatların axtarılması və toplanması prosesini sürətləndirir. Media monitorinqində tətbiq olunan əsas metodlara aşağıdakılar daxildir: Açar söz monitorinqi: Müəyyən söz və ifadələr üzrə media materiallarının axtarılması və qeydə alınması. Məzmun təhlili: Toplanmış media materiallarının mövzu və məzmun xüsusiyyətlərinə görə araşdırılması. Sentiment analizi: Mətnlərdə ifadə olunan münasibətlərin müsbət, mənfi və ya neytral istiqamətdə təsnifləşdirilməsi. Müqayisəli təhlil: Müxtəlif media mənbələrinin və ya müəyyən mövzuların işıqlandırılmasının müqayisəsi. Məlumatların vizuallaşdırılması: Monitorinq nəticələrinin qrafiklər, cədvəllər və statistik göstəricilər vasitəsilə təqdim edilməsi. Müasir onlayn media monitorinqində məlumatların avtomatlaşdırılmış toplanması, məzmunun təhlili və qiymətləndirilməsi metodlarından da istifadə olunur. Bu metodların tətbiqi monitorinqin məqsədindən, məlumatların xüsusiyyətlərindən və seçilmiş meyarlardan asılıdır. Azərbaycanda media monitorinqi Azərbaycanda onlayn media monitorinqi və media resurslarının qiymətləndirilməsi elmi tədqiqat mövzularından biridir. Bu sahədə aparılan araşdırmalarda onlayn media resurslarının məzmununun, texniki göstəricilərinin və qiymətləndirilməsi ilə bağlı yanaşmaların öyrənilməsi məsələlərinə yer verilir. Saadat Abdullayevanın 2025-ci ildə Problems of Information Society jurnalında dərc olunmuş tədqiqatında onlayn media monitorinqi və qiymətləndirilməsinə dair müxtəlif yanaşmalar müqayisə edilir, məlumatların təhlili və qiymətləndirilməsi metodları araşdırılır. İstinadlar ↑ 1 2 3 Milivojević, Snježana. Media Monitoring Manual (PDF). London: Media Diversity Institute. 2003. ↑ 1 2 3 4 5 6 Vüqar Əliyev və b. İctimaiyyətlə əlaqələrin əsasları (PDF). Bakı: İqtisadi İslahatların Təhlili və Kommunikasiya Mərkəzi və Bakı Dövlət Universiteti. 2025. 257–258. ↑ 1 2 3 4 5 Abdullayeva, Saadat. "Online media monitoring and evaluation: comparative approaches" (PDF). Problems of Information Society. 16 (2). 2025: 107–115. doi:10.25045/jpis.v16.i2.12. ↑ 1 2 3 Karafillakis, Emilie; Martin, Sam; Simas, Clarissa; Olsson, Kate; Takacs, Judit; Dada, Sara; Larson, Heidi Jane. "Methods for Social Media Monitoring Related to Vaccination: Systematic Scoping Review". JMIR Public Health and Surveillance. 7 (2). 2021: e17149. doi:10.2196/17149.


İstinadlar

Tarix : 17 noyabr 2026