• Wikisun
Layihə çərçivəsində Wikipedia platformasına əlavə olunan məqalə sayı
4
3
5
2
mavi-toxumyeyen

Mavi toxumyeyən

Mavi toxumyeyən ("Amaurospiza concolor") və ya Kabanis toxumyeyəni-"Cardinalidae" fəsiləsinə aid olan bir quş növü. Cənubi Meksika ilə Mərkəzi Amerikada rast gəlinir. Ekvador toxumyeyəni ("Amaurospiza aequatorialis") əvvəllər onun yarımnövü hesab edilirdi. Taksonomiya və sistematika Mavi toxumyeyən 1861-ci ildə alman ornitoloq Jan Kabanis tərəfindən Kosta Rikada toplanmış bir nümunə əsasında rəsmi şəkildə təsvir edilmişdir. Kabanis bu növü yeni "Amaurospiza" cinsinə daxil etmiş və "Amaurospiza concolor" binominal adını təqdim etmişdir. "Concolor" epiteti latın dilində "eynirəngli", "rəngcə oxşar" və ya "sadə" mənasını verir. Mavi toxumyeyən əvvəllər Ekvador toxumyeyəni ilə eyni növ hesab edilirdi. Əksər mənbələr indi Ekvador toxumyeyənini ayrı bir növ kimi qəbul edir. Bu, əsasən 2014 və 2023-cü illərdə nəşr edilən molekulyar filogenetik tədqiqatların nəticələrinə əsaslanır. Qarışıqlıq yaradan məqam odur ki, 2024-cü il yanvar ayına qədər "BirdLife International" mavi toxumyeyən üçün "A. moesta" elmi adını istifadə edir. "BirdLife" hesabatı indi mavi, Ekvador və qaralıq-mavi toxumyeyənləri əhatə edir. İki yarımnöv tanınır: -"A. c. relicta" (Griscom, 1934) – Cənub-qərbi Meksika. -"A. c. concolor" Cabanis, 1861 – Cənub Meksika, Beliz, Hondurasdan Panamaya qədər. Təsvir Mavi toxumyeyən 11,5–14 sm uzunluğunda və 12–15 qram çəkisindədir. Nominal erkək fərd tamamilə boz-mavi rəngdədir. Dişi fərdin üst hissələri darçını rəngində, alt hissələri isə qəhvəyi rəngdədir. "A. c. relicta" yarımnövünün erkək fərdi nominaldan daha boz (daha az mavi) rəngdədir və qara lələklərə malikdir; dişi fərd isə daha açıq darçını rəngindədir. Mahnı və çağırışlar müxtəlif şəkildə təsvir edilmişdir. Yayılma və yaşayış mühiti Nominal mavi toxumyeyən cənub Meksikanın Çiapas ştatından Mərkəzi Amerikaya, qərb və mərkəzi Panamaya qədər tapılır. "A. c. relicta" yarımnövü cənub-qərbi Meksikanın altı ştatında, Xalisko, Kolima, Morelos, Puebla, Querrero və Oaxakada rast gəlinir. Növ rütubətli dağ və ikinci dərəcəli meşələrin açıq ərazilərində və kənarlarında yaşayır. Ən çox bambuk olan ərazilərdə tapılır. Şimali Mərkəzi Amerikada 600–2,500 metr yüksəklikdə, Kosta Rikada isə 1,700–2,200 metr yüksəklikdə rast gəlinir. Qidalanma Mavi toxumyeyənin qidasına həşəratlar, toxumlar və bambuk zoğları daxildir. Çoxalma Mavi toxumyeyənin yalnız bir yuvası Meksikada tapılmışdır. Bu, incə bir budağın çəngəlində yerləşən qaba otlardan hazırlanmış və daha incə otlarla örtülmüş bir fincan idi. İki toxumyeyən yumurtası və bir qonaq parazit olan "Molothrus aeneus" yumurtası var idi. Status "Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı" (IUCN) mavi toxumyeyəni qiymətləndirməyib.


İstinadlar

Tarix : 14 fevral 2025


Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.