Mavi-boğazlı roller (Eurystomus gularis)-"Coraciidae" fəsiləsinə aid olan quş növü. Taksonomiya və sistematika Mavi-boğazlı roller 1819-cu ildə fransız ornitoloq Lui Pyer Viyyo tərəfindən hazırkı binominal adı olan "Eurystomus gularis" adı ilə təsvir edilmişdir. Növün epiteti olan "gularis" müasir latın dilində "boğazlı" mənasını verir. Viyyo təsvirini Parisdəki "Milli Təbiət Tarixi Muzeyi"ndə saxlanılan nümunəyə əsaslanaraq hazırlamışdır. O, səhvən bu nümunənin "Avstralaziya"dan toplandığını düşünmüşdür, lakin tip lokaliteti Seneqal kimi təyin edilmişdir. 2018-ci ildə dərc edilmiş molekulyar filogenetik araşdırma göstərdi ki, mavi-boğazlı roller, ən yaxın qohumu genişdimdikli roller (Eurystomus glaucurus) ilə yaxın əlaqəlidir. Yarımnövlər -"Eurystomus gularis gularis" -( Viyyo, 1819): Qvineyadan qərb Kameruna qədər tapılır. -"Eurystomus gularis neglectus" - (Noyman, 1908): Cənub-şərqi Nigeriya və cənub Kamerundan şimal Anqola və Uqandaya qədər tapılır. Təsvir Mavi-boğazlı roller yumru, böyük başlı və qalın boyunlu bir quşdur və tez-tez ağacların təpələrində görünür. Ümumilikdə tünd rəngli bir quşdur, əsasən şabalıdı-qəhvəyi rəngdədir, parlaq sarı dimdiyi, boğazında mavi ləkəsi, mavi quyruğu və bənövşəyi-mavi qanadları var. Cavan fərdlərin alt hissələrində mavi çalar var. Bu, kifayət qədər uzun qanadlı bir rakşədir və uçuş zamanı qırğıya bənzəyə bilər. Uzunluğu 25 sm-dir, erkəklərin çəkisi 82-117.5 qram, dişilərin çəkisi isə 88-108 qramdır. Yayılması və yaşayış mühiti Mavi-boğazlı roller qərbi Afrika tropik meşələrində, Qvineyadan Kameruna, cənubdan şimal Anqolaya və qərbdən cənub-şərqi Uqandaya qədər yayılmışdır. Həmçinin Bioko adasında da, tapılır. Mavi-boğazlı roller adətən ağacların təpələrində qalır və ilkin və ikinci dərəcəli yağış meşələri, plantasiyalar, qalereya meşələri və təmizlənmiş ərazilərdə qalmış meşə parçalarının üstündə ov edir. Onlar açıq əraziləri, çay kənarlarını və nəhəng ağacları üstün tuturlar. Davranış və ekologiya Mavi-boğazlı roller tək və ya cütlər halında ağacların təpələrində, çılpaq budaqlarda uzun müddət otura bilər və bəzən kəskin cırıltı səsləri çıxarır. Fəal olduqda havada həşəratları ovlayır və digər quş növlərindən ərazisini aqressiv şəkildə qoruyur. Günorta saatlarında quşlar kiçik qruplar halında toplanır, tez-tez genişdimdikli rollerlərlə qarışaraq yağışdan sonra ortaya çıxan qarışqa və termitlərlə qidalanır. rollerlər bu həşəratları uçuş zamanı ovlayır və akrobatik şəkildə təqib edərək yeyir. Bu fəaliyyət axşam qaranlığına qədər davam edir və bir rakşə 700-dən çox həşərat yeyə bilər, bu da təxminən 40 qram ağırlığında ola bilər. Mavi-boğazlı roller çoxalma dövründə əraziyə bağlı bir növdür və həm "courtship" (cütləşmə), həm də ərazi müdafiəsi zamanı səs-küylü hava təqibləri ilə müşahidə edilir. Yuva, adətən açıq ərazinin kənarında yerləşən ağacın gövdəsində, təxminən 10 metr yüksəklikdə olan daxili boşluqdur. 2-3 yumurta qoyulur. Yumurta qoyma müddəti Fildişi Sahilində fevral-mart, Qanada fevral-aprel, Nigeriyada aprel və sentyabr, Qabonda yanvar, Konqo Demokratik Respublikasında isə, aprel və oktyabr aylarında qeydə alınıb.
https://ebird.org/species/bltrol1
https://en.wikipedia.org/wiki/Blue-throated_roller
https://xeno-canto.org/species/eurystomus-gularis
https://birdsoftheworld.org/bow/species/bltrol1/cur/introduction
https://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-throated-roller-eurystomus-gularis
https://www.inaturalist.org/taxa/2285-Eurystomus-gularis
https://www.oiseaux.net/birds/blue-throated.roller.html
https://birds.fandom.com/wiki/Blue-throated_Roller
https://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?avibaseid=8FFDE282DE05C176
https://animalia.bio/blue-throated-roller
Tarix : 15 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
