Manila döyüşü (1945) - 3 fevral – 3 mart 1945 ABŞ, Filippin qüvvələri və Yaponiya İmperator Ordusu arasındabaş vermiş döyüş. Kontekst və əsas səbəblər Manila döyüşü İkinci Dünya Müharibəsinin Sakit okean teatrında ən qanlı şəhər döyüşlərindən biri olmuşdur. 1941-ci ilin dekabrında Yaponiyanın Filippinləri işğal etməsi ilə Manila onların nəzarətinə keçmişdi. Lakin 1944-cü ilin oktyabrında ABŞ qüvvələri general Duqlas Makarturun rəhbərliyi altında Filippin adalarına əks-hücum həyata keçirməyə başladılar. Manila strateji əhəmiyyətə malik olduğuna görə şəhərin azad edilməsi prioritet hədəflərdən biri idi. Hücum 3 fevral 1945-ci ildə ABŞ ordusu Luzon adasına çıxaraq Manilanın şimalına yaxınlaşdı. 6 fevralda ABŞ piyadaları və tankları şəhərə daxil olmağa başladı. Yapon qüvvələri Manila şəhərinin müdafiəsini təşkil etmək üçün möhkəmləndirilmiş binalar, barrikadalar və mina tələləri hazırlamışdı. Şəhər döyüşləri və dağıntılar Şəhər küçələrində ağır döyüşlər baş verdi. Yapon qüvvələri tədricən geri çəkilərək binaları və infrastruktur obyektlərini partladırdılar. Əhali arasında böyük itkilər yaşandı. Yapon ordusu mülki əhaliyə qarşı vəhşiliklər törədərək on minlərlə insanı qətlə yetirdi. ABŞ-ın artilleriya və hava hücumları Manilanın böyük hissəsinin məhv olmasına səbəb oldu. Nəticə 3 mart 1945-ci ildə ABŞ və Filippin qüvvələri Manilanı tam nəzarətə götürdülər. Şəhər tamamilə dağıdılmışdı – müharibədən əvvəl Asiyanın "incisi" olan Manila xarabalığa çevrildi. 100,000-dən çox mülki şəxs döyüşlər zamanı həlak oldu. Döyüşün əhəmiyyəti - Filippinlərin azad edilməsi: Manila azad edildikdən sonra Filippinlərdə Yaponiyanın nəzarəti böyük ölçüdə sona çatdı. - Savaş cinayətləri: Yaponiyanın törətdiyi qırğınlar müharibədən sonra beynəlxalq tribunalda mühakimə edildi. - ABŞ-ın Sakit okean strategiyası: Bu qələbə ABŞ-ın Yaponiyaya qarşı əks-hücumlarının sürətlənməsinə kömək etdi. Bu döyüş Asiyanın ən dağıdıcı şəhər döyüşlərindən biri kimi tarixdə qaldı və müharibənin insanlara vurduğu faciəli nəticələri göstərən əsas hadisələrdən biri oldu.
https://origins.osu.edu/milestones/february-2015-battle-manila
https://www.abmc.gov/news-events/news/february-2025-marks-80-years-battle-manila
https://pvao.gov.ph/events/battle-of-manila/
https://www.nationalww2museum.org/war/articles/liberation-of-philippines-cecilia-gaerlan
https://www.latimes.com/world-nation/story/2023-05-29/manila-was-ravaged-in-wwii-why-does-no-one-remember-this
https://www.hoover.org/research/not-so-distant-mirror-what-battle-manila-during-world-war-ii-suggests-about-urban-combat
https://mwi.westpoint.edu/fighting-for-the-pearl-of-the-orient-lessons-from-the-battle-of-manila/
Tarix : 8 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
