Li Yu (1611–1680) - Çində Ming və erkən Qing sülalələri dövründə, klassik Çin ədəbiyyatına mühüm töhfələr vermiş bir dramaturq, roman yazarı və şair. Erkən həyat və məlumat Li Yu Jiangsu əyalətinin Huaian şəhərində, Ming sülaləsinin son dövrlərində anadan olmuşdur. O, elmli bir ailədən gəlir və imperiya imtahanında "jinshi" (ali alim) adını almışdır. Lakin, təhsilinə və dövlət vəzifələrinə baxmayaraq, Li Yu dövlət idarələrində uğur qazana bilməmiş və bunun əvəzinə ədəbiyyata yönəlmişdir, həm yaradıcı, həm də maliyyə baxımından. Ədəbi karyera Li Yunun karyerası müxtəlif ədəbi janrlarda, o cümlədən dramaturgiya, şeir və nəsrdə çoxşaxəli olub. O, 30-dan çox pyes yazmış və bu pyeslərin əksəriyyəti ağıllı dialoqlar, inkişaf etmiş obrazlar və qadınların həyatını, kişilərin cəmiyyətdəki rolunu, həmçinin sevgi və əxlaq mövzularını araşdırır. Onun ən məşhur əsərlərindən bəziləri: -"Bənövşə Saçlı Qız" (Zi Kou): Ən məşhur pyeslərindən biri olan bu əsər sevgi, sədaqət və sosial normaların nəticələrini mövzu alır. -"Əbədi Gənclik Sarayı" (Changsheng Dian): Tang sülaləsindəki imperator Xuanzong və gözəl konkubini Yang Guifei arasındakı faciəvi sevgini izah edən tarixi pyes. -"Jinlinin Gözəli" (Jinling Mei): Sosial gözləntilərin mürəkkəb torunda, bir qurvətin həyatını və sevgi münasibətlərini təsvir edən məşhur bir roman. Bundan əlavə, Li Yu yaxşı bir şair və roman yazarı idi. Onun yazıları emosional dərinliyi və gündəlik həyatın canlı təsvirləri ilə seçilirdi. Fəlsəfə və mövzular Li Yunun əsərləri tez-tez qadınların qarşılaşdığı çətinliklər, cəmiyyətin məhdudlaşdırıcı normaları və insan münasibətlərinin mürəkkəbliyi mövzularını vurğulayır. Onun pyesləri, şəxsi istəklərlə sosial gözləntilər arasındakı gərginlik və bu gözləntiləri pozmağın nəticələri ilə məşğul olur. Onun bir çox əsəri Ming və Qing sülalələri arasındakı keçid dövrünü əks etdirir, bu dövr isə siyasi qeyri-sabitlik, dəyişən sosial strukturlar və ənənəvi Konfutsi düşüncələrinin yenidən təsdiq olunması ilə xarakterizə olunur. İrsi Li Yunun, Çində ədəbiyyata olan təsiri əhəmiyyətlidir, xüsusən də, "Chuanqi" draması sahəsində. Onun pyesləri, tez-tez faciə və komediyanın elementlərini birləşdirərək, sonrakı Çin teatr ənənələrinin inkişafında mühüm rol oynamışdır. Müasir dövrdə bəzi həmkarları ilə müqayisədə daha az tanınmasına baxmayaraq, onun əsərləri ədəbiyyat kanonunda mühüm yer tutur və insan emosiyalarının və sosial həyatın incə təhlili üçün bu gün də, öyrənilməkdədir.
https://en.wikipedia.org/wiki/Li_Yu_(1611%E2%80%931680)
https://www.jstor.org/stable/495056
https://www.metmuseum.org/art/collection/search/49125
https://sites.lsa.umich.edu/liweng/brief-intro-to-li-yu/
https://www.cuhk.edu.hk/rct/renditions/authors/liyu1611.html
https://www.jstor.org/stable/27098374
https://asianstudies.confex.com/asianstudies/2023/meetingapp.cgi/Paper/1935
Tarix : 27 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
