İqlim dəyişikliklərinə qarşı mübarizə atmosferdə istixana qazlarının miqdarının azaldılmasına, iqlim sistemində baş verən dəyişikliklərin təsirlərinin məhdudlaşdırılmasına və cəmiyyətin iqlim risklərinə uyğunlaşmasına yönəlmiş tədbirlər toplusudur. Bu istiqamətdə əsas məqsəd qlobal temperatur artımının qarşısını almaq, təbii ekosistemləri qorumaq və iqtisadi fəaliyyətin ətraf mühitə təsirini azaltmaqdır. Əsas istiqamətlər İqlim dəyişiklikləri ilə mübarizədə iki əsas yanaşma fərqləndirilir: iqlim dəyişikliklərinin təsirlərinin azaldılması (mitigasiya) və uyğunlaşma (adaptasiya). Mitigasiya istixana qazları emissiyalarının azaldılmasını, adaptasiya isə artıq müşahidə olunan və gələcəkdə gözlənilən iqlim təsirlərinə uyğun tədbirlərin görülməsini nəzərdə tutur. İstixana qazlarının emissiyalarının azaldılması Karbon qazı, metan və azot oksidi kimi istixana qazlarının emissiyalarının azal¬dılması iqlim siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Bunun üçün enerji istehsalında kömür, neft və təbii qazdan asılılığın azaldılması, daha təmiz texnologiyaların tətbiqi və enerji səmərəliliyinin artırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bərpa olunan enerji Günəş, külək, su və digər bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə enerji sektorunun karbon emissiyalarını azaltmağa imkan verir. Bərpa olunan enerji texnologiyalarının inkişafı həmçinin enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə və iqtisadiyyatın daha dayanıqlı qurulmasına kömək edir. Nəqliyyat sektorunda tədbirlər Nəqliyyat sektoru da istixana qazları emissiyalarının mühüm mənbələrindən biridir. İctimai nəqliyyatın inkişafı, elektrik nəqliyyat vasitələrinin istifadəsinin genişləndirilməsi, piyada və velosiped infrastrukturunun yaxşılaşdırılması emissiyaların azaldılması istiqamətində tətbiq olunan tədbirlər sırasındadır. Meşələrin və ekosistemlərin qorunması Meşələr atmosferdəki karbon qazının udulmasında mühüm rol oynayır. Meşələrin qırılmasının qarşısının alınması, yeni meşə sahələrinin salınması, torpaqların deqradasiyasının azaldılması və təbii ekosistemlərin qorunması iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizənin mühüm hissəsidir. İqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşma İqlim dəyişikliklərinin təsirləri artıq bir sıra ərazilərdə temperaturun yüksəlməsi, quraqlıq, su ehtiyatlarının azalması, daşqınlar və digər hadisələrlə özünü göstərir. Buna görə su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması, kənd təsərrüfatında iqlimə davamlı texnologiyaların tətbiqi, şəhərlərdə yaşıllıqların artırılması və erkən xəbərdarlıq sistemlərinin yaradılması uyğunlaşma tədbirlərinə daxildir. Beynəlxalq əməkdaşlıq İqlim dəyişiklikləri sərhəd tanımadığı üçün onunla mübarizə beynəlxalq əməkdaşlıq tələb edir. Bu sahədə mühüm sənədlərdən biri Paris sazişidir. Saziş qlobal temperatur artımının məhdudlaşdırılmasına və ölkələrin iqlim dəyişikliklərinin təsirlərinə uyğunlaşmasına yönəlmiş beynəlxalq çərçivə yaradır. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri sırasında 13-cü məqsəd iqlim dəyişiklikləri və onların təsirlərinə qarşı təcili tədbirlərin görülməsini nəzərdə tutur. Azərbaycanda iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə Azərbaycan da iqlim dəyişikliklərinin təsirlərinin azaldılması və uyğunlaşma istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirir. Bərpa olunan enerji potensialından istifadə, enerji səmərəliliyinin artırılması, su ehtiyatlarının qorunması, yaşıllıqların genişləndirilməsi və ekoloji texnologiyaların tətbiqi bu istiqamətlərdəndir. İqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə yalnız dövlət siyasəti ilə məhdudlaşmır. Müəssisələrin, yerli icmaların və ayrı-ayrı insanların enerji və su ehtiyatlarından səmərəli istifadə etməsi, tullantıların azaldılması və ekoloji cəhətdən daha məsuliyyətli istehlak davranışlarının formalaşdırılması da mühüm rol oynayır. İstinadlar 1. IPCC. Climate Change 2022: Mitigation of Climate Change. Intergovernmental Panel on Climate Change, 2022. 2. United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC). Paris Agreement. Paris, 2015. 3. United Nations. Sustainable Development Goals: Goal 13 – Climate Action. 4. World Meteorological Organization. State of the Global Climate. Geneva: WMO. 5. United Nations Environment Programme. Emissions Gap Report. Nairobi: UNEP. 6. International Energy Agency. Climate Change. Paris: IEA. 7. IPCC. Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Cambridge University Press, 2022. 8. United Nations Environment Programme. Adaptation Gap Report. Nairobi: UNEP.
https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0qlim_d%C9%99yi%C5%9Fiklikl%C9%99rin%C9%99_qar%C5%9F%C4%B1_m%C3%BCbariz%C9%99
https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0qlim_d%C9%99yi%C5%9Fiklikl%C9%99rin%C9%99_qar%C5%9F%C4%B1_m%C3%BCbariz%C9%99
https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0qlim_d%C9%99yi%C5%9Fiklikl%C9%99rin%C9%99_qar%C5%9F%C4%B1_m%C3%BCbariz%C9%99
https://az.wikipedia.org/wiki/%C4%B0qlim_d%C9%99yi%C5%9Fiklikl%C9%99rin%C9%99_qar%C5%9F%C4%B1_m%C3%BCbariz%C9%99
Tarix : 2 sentyabr 2026
