- Wikisun
Hesper (Axşam ulduzu). Joseph Noel Paton. Hesper (qədim yunan:Ἕσπερος — "axşam" mənasında) — yunan mifologiyasında axşam ulduzudur, yəni axşam vaxtı görünən Venera planetidir. Dan ilahəsi Eosun (Roma mifologiyasında Aurora) oğludur. O, Eosun digər oğlu Fosfor (Eosfor da adlanır; "Səhər Ulduzu") ilə ögey qardaşdır. Hesperin Roma mifologiyasındakı qarşılığı Vesperdir. Bir rəvayətə görə, Hesperin atası ölümlü Kefal, Fosforun atası isə ulduz tanrısı Astray olmuşdur. Digər mənbələr isə bildirir ki, Hesperus Atlantın qardaşı, yəni İapetin oğlu olmuşdur. Şəxsləndirmə Hesper, "axşam ulduzu"nun, yəni axşam vaxtı görünən Venera planetinin, şəxsləndirilməsidir. Onun adı bəzən qardaşının adı ilə qarışdırılır — həmin planetin "səhər ulduzu" kimi şəxsləndirilməsi olan Eosfor (yunanca Ἐωσφόρος — "dan gətirən" mənasında) və ya Fosfor (qədim yunan. Φωσφόρος — "işıq gətirən" mənasında, latın dilində tez-tez "Lusifer" kimi tərcümə olunur) — çünki hər ikisi eyni Venera planetinin şəxsləndirilməsidir. Yunan Septuagintasında "Heosforos", İyeronimin latın Vulqatasında isə "Lusifer" termini, ivrit dilindəki "Helel" (Venera, parlaq və işıqlı olan mənasında) sözünü tərcümə etmək üçün istifadə olunmuşdur — bu söz, İşaya kitabı 14:12-də ivrit dilində "Şaxarın (Dan) oğlu" kimi keçir. Hesper. William Etty, 1844. Nəsli Deyilənə görə, Eosfor/Hesper Keyiksin və Daedalionun atası olmuşdur. Bəzi mənbələrə görə, o, həmçinin Hesperidlərin də atası hesab olunur. Maurus Servius Honoratus, Vergilinin Ekloqalar əsərinə yazdığı şərhlərdə qeyd edir ki, Hesperus Fessaliyadakı Oyta dağında yaşamışdır və orada Dionis və Ariadnanın oğlu, gənc Himeneyi sevmişdir. Servius, Axşam Ulduzu ilə Səhər Ulduzu arasında heç bir fərq qoymur; hər ikisini Hesper və İda dağının Lusiferi adlandırır. Hesperin (Axşam ulduzunun) alleqorik təsviri. Anton Raphael Mengs. Dil fəlsəfəsində Dil fəlsəfəsində "Hesper Fosfordur" ifadəsi, xüsusi adların semantikası ilə bağlı məşhur bir cümlədir. Qotlob Freqe, mənasını və istinadını fərqləndirmək üçün "axşam ulduzu" (alman. der Abendstern) və "səhər ulduzu" (alman. der Morgenstern) terminlərindən istifadə etmişdir; sonrakı filosoflar isə, xüsusi adlardan istifadə etmək üçün nümunəni "Hesper Fosfordur" cümləsinə dəyişmişlər. Saul Kripke bu cümlədən istifadə edərək, zəruri bir şeyin (bu halda Hesper və Fosforun eyniliyinin) biliyinin, apriori bilinən deyil, empirik ola biləcəyini irəli sürmüşdür. Həmçinin baxın Venera Mifologiya Lusifer Aid Zefs İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Hesper
https://www.britannica.com/topic/Hesperus-Greco-Roman-mythology
https://www.greekmythology.com/Other_Gods/Minor_Gods/Hesperus/hesperus.html
https://www.ancestry.com/first-name-meaning/hesperus
https://rankinggods.com/greek/sky-deities/hesperus-vesperus/
https://www.theoi.com/Titan/AsterEosphoros.html
Tarix : 24 iyul 2026