Grönna (tələffüzⓘ) — İsveçin Yönçöpinq qraflığında yerləşən şəhərdir. 2023-cü ildə əhalisi 2.649 nəfər olub. Şəhərin əsası 1652-ci ildə qraf Per Brahe tərəfindən qoyulub. Grönna Smolenddə, Vettern gölünün şərq sahilində, Yönçöpinqdən təxminən 40 km şimalda yerləşir. Tarix və təhsil Şəhər Grönna dağının ətəyində yerləşir və dik küçələri, eləcə də köhnə taxta evləri ilə səciyyələnir. 1971-ci il yerli idarəetmə islahatına qədər Grönna və onun yaxın ətrafı ayrıca şəhər bələdiyyəsi təşkil edirdi. Həmin vaxtdan isə Yönçöpinq bələdiyyəsinin tərkibinə daxil edilib. Əhalisinin az olmasına baxmayaraq, Grönna tarixi səbəblərə görə hələ də tez-tez şəhər adlandırılır. Lakin Statistics Sweden yalnız əhalisi 10.000-dən çox olan yaşayış məntəqələrini şəhər hesab edir. Grönna qırmızı və ağ rəngli polkagris çubuq konfetləri ilə tanınır. İsveç dilində adı hərfi mənada "polka donuzu" deməkdir və bu konfet nanəli qaya konfeti kimi də tanınır. Onu ilk dəfə 1859-cu ildə dul qadın Amalia Eriksson hazırlayıb. Hazırda Grönna dağının ətəyindəki parkda Amalianın heykəlinə rast gəlmək olar. Şəhər turistlər arasında populyardır və Visinşö adasına bərə ilə gediş-gəliş üçün əlaqə məntəqəsidir. Balonçu Salomon August Andrée, Şimal qütbünə hava şarı ilə çatmaq cəhdi zamanı həlak olub və Grönnada anadan olub. Grenna Muzeyində bu ekspedisiyaya həsr olunmuş sərgi və ekspedisiya ilə bağlı əşyalar və fotoşəkillər kolleksiyası saxlanılır. Grönnada çoxsaylı mağazalar, kafelər və restoranlar yerləşir. Onlar şəhərə xoş ab-hava bəxş etməklə yanaşı, keyfiyyətli məhsullar da təqdim edirlər. Mat runt Grönna (Grönna ətrafında qida) təşəbbüsü çərçivəsində, xüsusilə may ayında Yüksəliş bayramının qeyd olunduğu həftəsonunda, çoxsaylı istehsalçı və şirkət turistləri və yerli sakinləri cəlb etmək, eləcə də bölgənin kulinariya xüsusiyyətlərini tanıtmaq məqsədilə öz təsərrüfatlarında və yerli mağazalarda müxtəlif tədbirlər təşkil edir. Pathway proqramı Yönçöpinq Universitetində "Pathway proqramı" üzrə təhsil alan tələbələr Grönnada yaşaya və təhsil ala bilərlər. Kampus Grönna şəhərin mərkəzində yerləşir. Campus Grönnanın tarixi həmin dövrdə milli internat məktəbi olan Grennaskolanın fəaliyyəti ilə başlayır. Daha sonra bu müəssisə Yönçöpinq Universitetinin kampusuna çevrilib. Campus Grönna bir neçə mərhələdən keçib. Bunlara Pathway proqramının mərkəzinə çevrilməsi və Yönçöpinq Universiteti ilə əməkdaşlığa başlaması daxildir. Bu dəyişikliklər təhsil proqramlarına da təsir edib. Pathway proqramları layihə və proqram koordinatoru vəzifəsində çalışan Karl Yohan Odehammer tərəfindən hazırlanıb. O, həmçinin proqram çərçivəsində bəzi fənləri tədris edir. Pathway proqramlarında təhsil alan tələbələrin əksəriyyəti beynəlxalq tələbələrdir və bu, mədəni baxımdan müxtəlif təhsil mühitinin formalaşmasına kömək edir. Pathway proqramları beynəlxalq tələbələr üçün universitetə hazırlıq, dil inkişafı və akademik uyğunlaşma imkanları yaratmaq məqsədilə hazırlanıb. Kampus Grönnada yayımlanan üç proqram bunlardır: Pathway Year General/English (60 ECTS krediti) — təhsil müddəti 35–38 həftədir. Pathway Semester General/English (30 ECTS krediti) — təhsil müddəti 16 həftədir. Pathway Intensive English — təhsil müddəti 4 həftədir. Pathway tələbələri Kampus Grönnanın əsasən Vulkanen, Postiljonen Norra və Postiljonen Södra ərazilərində yerləşən yaşayış binalarında qalırlar. Tələbələrə kampusun restoranında yarım pansiyon qidalanma xidməti göstərilir. Onların idman zalı və musiqi evi kimi imkanlardan da istifadə etmək hüququ var. Campus Grönnada keçirilən dərslərlə yanaşı, Pathway tələbələri hər çərşənbə günü Yönçöpinq Universitetində də dərslərdə iştirak edirlər. Bu, tələbələrin Yönçöpinq şəhəri və universitet binaları ilə tanış olmalarına, həmçinin digər proqramların tələbələri ilə görüşmələrinə imkan yaradır. Grönna ilə Yönçöpinq arasında nəqliyyat adətən Yönçöpinq länstrafik şirkətinin 121 və ya 122 nömrəli avtobusları ilə həyata keçirilir. Campus Grönna Yönçöpinq Universitetinin təhsil mühitinin bir hissəsidir və burada birgə layihələr, akademik təşəbbüslər və mədəni mübadilələr həyata keçirilir. Brahehus, Grönna Turizm Brahehus Brahehus İsveçin cənubunda, Grönna yaxınlığında, Vettern gölünün üzərindəki təpənin zirvəsində yerləşən tarixi abidədir. Buradan gölə və ətraf əraziyə mənzərə açılır və buna görə də turizm məkanı kimi tanınır. Tarixi əhəmiyyəti Brahehus qəsri XVII əsrin əvvəllərində həmin dövrdə İsveçdə nüfuzlu olan zadəgan Brahe ailəsi tərəfindən tikilib. Ailə geniş torpaq sahələrinə sahib idi və Brahehus onların hakimiyyətinin və sərvətinin simvolu kimi nəzərdə tutulmuşdu. Qəsrin tikintisinə 1638-ci ildə memar Karl Sederstremin rəhbərliyi ilə başlanılıb və bina İntibah üslubunda layihələndirilib. Lakin maliyyə çətinlikləri səbəbindən qəsr tamamlanmayıb və Per Brahe Kiçikin 1680-ci ildə ölümündən sonra layihə dayandırılıb. Yanğın nəticəsində dağıdılması 1708-ci ildə Brahehus yanğın nəticəsində dağılıb və xarabalığa çevrilib. Buna baxmayaraq, qəsrin iri və möhtəşəm divarlarının qalan hissələri bu gün də görünür və turistləri, eləcə də tarix həvəskarlarını cəlb edir. Brahehus xarabalıqları hazırda Brahehus Təbiət Qoruğunun bir hissəsidir. Ziyarətçilər qəsrin xarabalıqlarını gəzə, ətrafdakı təbiət cığırları ilə yürüş edə və Vettern gölünün mənzərəsini seyr edə bilərlər. Ərazidə gölə və kənd ərazisinə mənzərə açan müşahidə qülləsi də yerləşir. Brahe ailəsi ilə əlaqəsi Qəsrin adını daşıdığı Brahe ailəsi İsveç tarixində mühüm rol oynayıb. Ailənin ən məşhur üzvlərindən biri XVI əsrin sonlarında astronomiya sahəsinə mühüm töhfələr vermiş astronom Tixo Brahedir. Tixo Brahe Brahehusun tikintisi ilə birbaşa bağlı olmasa da, ailəsinin irsi qəsrin tarixi əhəmiyyətinin əsas xüsusiyyətlərindən biri olaraq qalır.[mənbə göstərilməlidir] Grönna Muzeyi Grönna Muzeyi İsveçin cənub hissəsində yerləşən kiçik Grönna şəhərindəki yerli muzeydir. Muzey əsasən bölgənin mədəni və tarixi irsinə həsr olunub. Burada ənənəvi sənətkarlıq, yerli tarix və folkloru əks etdirən geniş sərgilər təqdim olunur. Muzey İsveçin məşhur polkagris konfetinə həsr olunmuş kolleksiyası ilə xüsusilə tanınır. Burada bu konfetlərin yaranması və hazırlanması tarixi, eləcə də onun şəhərin simvoluna çevrilməsi ilə bağlı məlumatlar nümayiş etdirilir. Ziyarətçilər polkagrisin hazırlanma prosesi ilə tanış ola, həmçinin yerli ticarət, sənaye və regional ənənələrin tarixinə həsr olunmuş sərgilərə baxa bilərlər. Muzeyin ən diqqətçəkən bölmələrindən biri Andre ekspedisiyasına həsr olunmuş sərgidir. 1897-ci ildə isveçli aeronavt Salomon August Andrée və onun komandası hidrogenlə doldurulmuş hava şarı ilə Şimal qütbünə çatmağa cəhd edib. Uğursuz ekspedisiya faciə ilə nəticələnib, lakin bu hadisə İsveçin qütb tədqiqatları tarixinin mühüm hissəsidir. Muzeydə ekspedisiya ilə bağlı avadanlıqlar, tədqiqatçıların şəxsi əşyaları və sənədlər, eləcə də onların qalıqlarının onilliklər sonra aşkar edilməsi ilə bağlı materiallar saxlanılır. Daimi kolleksiyalarla yanaşı, Grönna Muzeyində bölgənin mədəni kimliyini daha ətraflı təqdim edən mövsümi tədbirlər, seminarlar və sərgilər də keçirilir. Muzey yerli sakinlər üçün mədəniyyət mərkəzi, bölgənin özünəməxsus tarixi ilə maraqlanan turistlər üçün isə maarifləndirici məkan rolunu oynayır. Grönna dağı Grönna dağı şəhərin üzərində yerləşir və 70 metr yüksəklikdədir. Ərazi istirahət və asudə vaxt keçirmək üçün nəzərdə tutulub. Burada idman və dağ velosipedi cığırları, yay aylarında manqal sahələri, tualetlər, mövsümi kafe və açıq hava muzeyi yerləşir. Mövsümi Kaffestugan kafesi yay aylarında fəaliyyət göstərir. Burada gözəl mənzərə ilə yanaşı, dostlarla fika etmək üçün geniş çeşiddə yeməklər təqdim olunur. Kafenin ən məşhur yeməyi krevet sendviçidir. Bundan əlavə, müxtəlif şirniyyat və sendviçlər də təqdim edilir. Yay gündönümü bayramı zamanı Grönna dağında ənənəvi isveç tədbiri keçirilir. Burada müxtəlif oyunlar, şokolad çarxı və lotereyalar təşkil olunur. Valpurqi gecəsi də dağda pikniklə qeyd edilir. Grönna dağındakı cığırdan təxminən 1,5 kilometr məsafədə növbəti yürüş məkanı olan Tégner qülləsi, həmçinin Skogstornet yerləşir. Hava şəraiti əlverişli olduqda, buradan Vettern gölünün ətrafındakı dörd əyaləti görmək mümkündür. Vettern gölü, Grönna Vettern gölü Vettern (isveçcə: '(Sjön) 'Vattern') İsveçin cənub hissəsində yerləşən mənzərəli şirin su gölüdür. Təmiz suları və sakit ətrafı ilə tanınan Vettern gölü qayıqla gəzinti, balıqçılıq və yürüş kimi açıq hava fəaliyyətləri ilə maraqlananlar üçün məşhur məkandır. Göl meşələri və vəhşi təbiəti ilə zəngin bir ərazidə yerləşir və təbiətsevərləri, eləcə də turistləri cəlb edir. Gölün həmçinin tarixi əhəmiyyəti var. Ətraf ərazilərdə erkən yaşayış məskənlərinin mövcudluğunu göstərən dəlillər aşkarlanıb. Göl yerli ekosistemdə mühüm rol oynayır və müxtəlif su canlılarının, o cümlədən bir neçə balıq növünün yaşayış mühitidir. Vettern gölünün ətrafında müxtəlif bitki növlərinə də rast gəlinir və bu ərazi yerli təbii mühitin mühüm hissəsidir. Vettern gölünə avtomobil yolu ilə getmək mümkündür. Yaxınlıqdakı şəhərlərdə ziyarətçilər üçün yaşayış yerləri mövcuddur. Gölə yerli sakinlər və səyyahlar baş çəkirlər. Campus Grönna Grönna limanı Yerli muzey Kilsə Amalia Erikssonın heykəli Grönna populyar mədəniyyətdə Niklas Strömstedt, Mamma Mia! müzikli üçün mahnı sözlərini isveç dilində yazarkən, Qlazqo şəhərinin adını Super Trouper mahnısının sözlərində müğənninin zəng etdiyi yer kimi "Grönna" ilə əvəz edib. İstinadlar Xarici keçidlər Vikisəyahətdə Grönna haqqında səyahət məlumatları var. Grenna Museum - Andréexpedition Polarcenter Länsstyrelsen Jönköping - Brahehus Visit Sweden - Brahehus
https://az.wikipedia.org/wiki/Gr%C3%B6nna
https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=az&pagename=Gr%C3%B6nna¶ms=58_1_21.212_N_14_27_55.980_E_scale:100000_type:city
https://maps.google.com/maps?ll=58.02255889,14.46555000&q=58.02255889,14.46555000&spn=0.1,0.1&t=h&hl=az
https://yandex.ru/maps/?ll=14.46555000,58.02255889&pt=14.46555000,58.02255889&spn=0.1,0.1&l=sat,skl
https://www.openstreetmap.org/?mlat=58.02255889&mlon=14.46555000&zoom=12
https://www.scb.se/en/finding-statistics/statistics-by-subject-area/environment/land-use/localities-and-urban-areas/pong/tables-and-graphs/localities--population-area-overlap-holiday-home-areas-coordinates/
https://www.citypopulation.de/en/sweden/jonkoping/j%C3%B6nk%C3%B6ping/0680TB106__gr%C3%A4nna/
Tarix : 1 oktyabr 2026
