Gənc qadının etüdü (həmçinin Gənc qadının portreti və ya Örtüklü qız kimi tanınır) — Niderlandın Qızıl dövrünün rəssamı Yan Vermeer tərəfindən 1665–1667-ci illər arasında çəkilmiş və hazırda Nyu-Yorkdakı Metropoliten muzeyində saxlanılan rəsm əsəridir. Rəsm Vermeerin daha məşhur Mirvari sırğalı qız əsəri ilə təxminən eyni dövrdə çəkilmiş və onunla demək olar ki, eyni ölçüdədir. Bu oxşarlıq, eləcə də rəng çalarları və kompozisiya baxımından yaxınlığı səbəbilə əsər bəzən Mirvari sırğalı qızın variantı və ya cüt əsəri hesab edilir. Hər iki əsərdə təsvir olunan qadınların qulağında mirvari sırğalar var, çiyinlərinə şərflər salınıb və onlar sadə qara fon qarşısında təsvir ediliblər. Bundan əlavə, hər iki əsərin yaradılmasında kamera-obskura kimi optik cihazdan və ya güzgüdən istifadə edildiyi irəli sürülüb, lakin bu fikir geniş şəkildə mübahisələndirilir. Bu ehtimal Hokni–Falko tezisində də öz əksini tapır. Təsviri Model sadə görünüşlü sifətə malikdir: gözləri bir-birindən aralı, sifəti yastı, burnu kiçik, dodaqları nazik, başı isə nisbətən iridir. İdealizə edilmiş gözəlliyin olmaması əsərin sifariş əsasında çəkildiyinə dair geniş yayılmış fikrə səbəb olmuşdur. Bununla belə, modelin Vermeerin qızı olması da mümkündür. Rəssamın canlı modeldən istifadə etdiyi ehtimal olunur, lakin Mirvari sırğalı qız əsərində olduğu kimi, bu əsəri də portret kimi deyil, troni kimi yaratmışdır. Troni niderlandca “sifət” və ya “ifadə” mənasını verən sözdür və XVII əsr Niderlandında qeyri-adi geyimləri, maraqlı sifət cizgilərini, şəxsiyyətə dair eyhamları və rəssamın ustalığını nümayiş etdirməsi ilə qiymətləndirilən rəsm növünü ifadə edir. Əsər tamaşaçıda gənc qadının düşüncələri, hissləri və xarakteri ilə bağlı maraq oyadır ki, bu da Vermeerin bir çox əsəri üçün səciyyəvi xüsusiyyətdir. Mirvari sırğalı qız və Gənc qadının portreti Vermeer üçün qeyri-adi əsərlərdir, çünki onların fonunda rəssamın əsərlərində adətən rast gəlinən zəngin interyer təsvirləri yoxdur. Bunun əvəzinə, qızların fiqurları tünd qara fonla əhatələnib. Bu təcridedici təsir onların həssaslığını və tamaşaçıya etibar etmək istəyini daha da gücləndirir. 1994-cü ildə Edvard A. Snou yazırdı ki, Gənc qadının portreti “gözəllik və mükəmməllik arzusunu qüsurlu olanın məhəbbətlə qəbul edilməsinə” çevirir. Mənşəyi və sərgilənməsi Ehtimal olunur ki, əsər 1674-cü ildən əvvəl Delftdə yaşamış Piter Klas van Reyvenə məxsus olub. Daha sonra 1681-ci ilədək onun dul arvadı, Delftdən olan Mariya de Knuijtin, 1682-ci ilədək isə onların qızı Maqdalena van Reyvenin mülkiyyətində olub. Daha sonra əsər 1695-ci ilədək Maqdalena van Reyvenin dul əri Yakob Dissiusa məxsus olub. Güman edilir ki, rəsm 16 may 1696-cı ildə keçirilmiş Dissius hərracında 38, 39 və ya 40 nömrəli lotlardan biri olub. Bundan sonra əsərin doktor Luxtmansa məxsus olduğu və onun tərəfindən Rotterdamda 20–22 aprel 1816-cı il tarixlərində keçirilmiş hərracda 92 nömrəli lot kimi satıldığı güman edilir. Əsər həmin vaxt cəmi 3 Niderland guldeninə — təxminən 30 qram gümüşün dəyərinə — satılmışdı. Brüsseldən olan şahzadə Ogüst Mari Raymond d'Aranberq 1829-cu ilə qədər əsərin sahibi olmuşdu. Rəsm 1833-cü ildən 1950-ci illərin əvvəllərinə qədər Brüsseldə və Meppen qəsrində onun ailəsinə məxsus olaraq qaldı. 1959-cu ildə (başqa mənbəyə görə 1955-ci ildə) əsər Nyu-Yorkdan olan cənab Çarlz Raytsman və xanım Ceyn Raytsman tərəfindən şahzadə d'Arenberqdən təxminən 125 000 funt sterlinq məbləğində olduğu təxmin edilən qiymətə şəxsi satış yolu ilə alındı. 1979-cu ildə Raytsmanlar əsəri kurator Teodor Russoya həsr olunmuş xatirə məqsədilə Metropoliten İncəsənət Muzeyinə bağışladılar. Həmçinin bax Yan Vermeer Mirvari sırğalı qız İstinadlar Mənbələr Bonafoux, Pascal. Vermeer. New York: Konecky & Konecky. 1992. ISBN 1-56852-308-4. Liedtke, Walter. A View of Delft: Vermeer and his Contemporaries. Yale University Press. 2001. ISBN 0-300-09053-6. Liedtke, Walter; Plomp, Michiel C.; Rüger, Axel. Vermeer and the Delft School. Yale University Press. 2001. ISBN 0-87099-973-7. Liedtke, Walter. Dutch Paintings in the Metropolitan Museum of Art, Volumes 1-2. Metropolitan Museum of Art. 2007. ISBN 978-1-58839-273-2. Snow, Edward. A study of Vermeer. University of California Press. 1994. ISBN 0-520-07132-8. Wheelock, Arthur K. Vermeer: The Complete Works. New York: Harry N. Abrams. 1997. ISBN 0-8109-2751-9. Əlavə ədəbiyyat Liedtke, Walter A. Vermeer and the Delft School. Metropoliten muzeyi. 2001. ISBN 978-0-87099-973-4. Xarici keçidlər Gənc qadının etüdü — Metropoliten muzeyinin saytında Yohannes Vermeerin Südçü qız əsəri, Metropoliten muzeyi tərəfindən hazırlanmış və tam şəkildə PDF formatında təqdim olunan sərgi kataloqu; burada Gənc qadının portreti haqqında material da yer alır (9 nömrəli kataloq əsəri) 1979–1980-ci illərin diqqətəlayiq əldəetmələri, Metropoliten muzeyi tərəfindən rəqəmsallaşdırılmış və tam şəkildə PDF formatında təqdim olunan nəşr; burada Gənc qadının portreti haqqında material da yer alır (41–42-ci səhifələr)
https://az.wikipedia.org/wiki/G%C9%99nc_qad%C4%B1n%C4%B1n_et%C3%BCd%C3%BC
https://www.metmuseum.org/art/collection/search/437879
https://web.archive.org/web/20210505022635/https://www.metmuseum.org/art/collection/search/437879
http://girl-with-a-pearl-earring.20m.com/Girl_with_a_Pearl%20Earring_Pendant.htm
https://web.archive.org/web/20101124071214/http://girl-with-a-pearl-earring.20m.com/Girl_with_a_Pearl%20Earring_Pendant.htm
http://booksandjournals.brillonline.com/content/journals/10.1163/1573382054088141
//doi.org/10.1163%2F1573382054088141
Tarix : 10 sentyabr 2026
