Yunan mifologiyasında Evrilox (/jəˈrɪləkəs/; qədim yunanca: Εὐρύλοχος, Eurúlokhos) Homerin Odisseya əsərində Troya müharibəsindən sonra İtakaya qayıdarkən Odisseyin gəmisində ikinci rəhbər kimi çıxış edir. O, Odisseyin hakimiyyətinə qarşı çıxan və müxtəlif problemlər yaradan xoşagəlməz və qorxaq bir şəxs kimi təsvir olunur. Ailəsi Evrilox İtaka yaxınlığındakı Same adasından idi. O, Odisseyin bacısı Ktimene ilə evli idi. Mifologiya Odisseyin dəstəsinin donuzlara çevrilməsi. E.ə. təxminən 480–460-cı illərə aid, Eretriyadan tapılmış qırmızı fiqurlu lekif. Odissey və Evrilox da daxil olmaqla onun 12 nəfərlik dəstəsi Siciliya limanına gəldikdə Siklop Polifem onları ələ keçirərək əsir saxladı. İtakalı kral və daha altı nəfərlə — Likaon, Amfial, Alkimos, Amfidamas və Antiloxla birlikdə Evrilox canavarın altı yoldaşını öldürməsindən sağ çıxdı. Gəmi Kirke adlı ilahə-sehrbazın məskəni olan Eyaya çatdıqda, Evrilox və Odissey adanı araşdırmaq üçün 22 nəfərlik dəstəyə rəhbərlik etmək məqsədilə püşk atdılar. Püşk Evriloxa düşdü. Dəstə tüstü sütunu gördükdən sonra Evrilox onları tüstünün gəldiyi istiqamətə apardı. Onlar ətrafında vəhşi, lakin sehrin təsiri altında zərərsiz heyvanların dolaşdığı bir saraya yaxınlaşdılar. Sarayın içində Kirke mahnı oxuyurdu və Politesin başçılığı ilə hamı içəri qaçdı. Yalnız Evrilox onun hiyləsindən şübhələnərək içəri girmədi. Kirke dəstənin qalan üzvlərini donuzlara çevirdikdə Evrilox qaçaraq Odisseyə və gəmidə qalan adamlara xəbər verdi. Bununla da Odisseyin onları xilas etməyə cəhd göstərməsinə imkan yarandı. Odissey adamlarını xilas etmək üçün getdikdə Evrilox ona yol göstərməkdən imtina etdi və adamları talelərinin ümidinə buraxaraq qaçmağı tövsiyə etdi. Odissey adamları xilas edərək Kirkedən qayıtdıqda Evrilox onu təhqir etdi. Odissey onu öldürməyi düşündü, lakin ekipaj üzvləri onları ayırdılar. Onlar barışdıqdan sonra Kirke Odisseyə evə qayıtmaq üçün məsləhət almaq məqsədilə görücü Tiresinin yanına getməyi tövsiyə etdi. Tiresi Odisseyə Heliosun mal-qarasına toxunmamağı tapşırdı. Lakin Evrilox ac və üsyankar heyəti tanrının mal-qarasından bir qismini öldürüb yeməyə razı saldı. Cəza olaraq Odisseyin gəmisi məhv edildi və Evrilox da daxil olmaqla bütün heyət Zevsin göndərdiyi fırtınada öldü. Yalnız Odissey sağ qaldı. Populyar mədəniyyətdə 2026-cı ildə Kristofer Nolanın rejissorluğu ilə çəkilmiş The Odyssey filmində Evrilox obrazını Himesh Patel canlandırır. Filmdə Evriloxun rolu əsasən ilkin poemadakı obrazına uyğun qurulub, lakin bəzi kiçik fərqlər mövcuddur. Məsələn, Kirke Odisseyin digər adamları ilə birlikdə Evriloxu da donuza çevirir. Həmçinin bax Odisseya Odissey Helios Qeydlər İstinadlar Apollodor, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F. B. A., F. R. S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Onlayn versiya: Perseus Digital Library. Yunan mətni. Homer, Odisseya, A. T. Murray tərəfindən ingilis dilinə tərcümə, iki cilddə. Cambridge, MA: Harvard University Press; London: William Heinemann Ltd. 1919. ISBN 978-0674995611. Onlayn versiya: Perseus Digital Library. Yunan mətni. Pavsanias, Description of Greece, W. H. S. Jones, Litt. D. və H. A. Ormerod, M. A. tərəfindən ingilis dilinə tərcümə, dörd cilddə. Cambridge, MA: Harvard University Press; London: William Heinemann Ltd. 1918. ISBN 0-674-99328-4. Onlayn versiya: Perseus Digital Library. Pavsanias, Graeciae Descriptio. 3 cilddə. Leipzig: Teubner. 1903. Yunan mətni. Tzetzes, İoann, Allegories of the Odyssey, Adam J. Goldwyn və Dimitra Kokkini tərəfindən tərcümə. Dumbarton Oaks Medieval Library, Harvard University Press, 2015. ISBN 978-0-674-96785-4

İstinadlar

https://az.wikipedia.org/wiki/Evrilox

http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-eng1:10.178-10.207

http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-eng1:10.208-10.260

http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-eng1:10.261-10.301

http://data.perseus.org/citations/urn:cts:greekLit:tlg0012.tlg002.perseus-eng1:10.428-10.474

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0022

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.01.0021

Tarix : 7 sentyabr 2026