Qədim yunan qırmızıfiqurlu vazasında Evmey (Eumaios) və Odisseyin təsviri. Evmey (qədim yunan. Εὔμαιος Eumaios, "yaxşı axtaran" mənasında) — Yunan mifologiyasında Odisseyin köləsi, donuz çobanı və dostudur. Atası Ktesius, Ormenusun oğlu, Kikladlar arxipelaqındakı Sira (indiki Siros) adlı adanın kralı olmuşdur. Mifologiya Evmey hələ balaca bir uşaq ikən, finikiyalı bir dənizçi onun dayəsi olan bir qulu ələ almış, dayə isə qaçmalarına kömək müqabilində uşağı digər xəzinələrlə birgə gətirməyə razı olmuşdur. Dayə dəniz səyahəti zamanı Artemida tərəfindən öldürülmüş, lakin dənizçilər İtakaya qədər davam etmiş, orada Odisseyin atası Laert onu kölə kimi satın almışdır. Bundan sonra Evmey, Odissey və onun bacısı Ktimena ilə birgə böyümüş və onların anası Antikleya tərəfindən demək olar Ktimena ilə bərabər tutularaq böyüdülmüşdür. Homerin Odisseyasında Evmey, Troya müharibəsində vuruşduqdan sonra İtakaya qayıdan Odisseyin ilk qarşılaşdığı şəxsdir. Onun "vəhşi heyvanlar kimi qəddar" dörd iti var, bunlar donuzlarını qoruyur. Evmey köhnə ağasını tanımasa da (Odissey qiyafə dəyişmiş vəziyyətdədir) və şübhələri olsa da, ona yaxşı davranır, sadəcə bir yoxsul hesab etdiyi bu adama yemək və sığınacaq təklif edir. Özünü izah etməyə vadar edildikdə, Odissey təhrif olunmuş bir hekayə uydurur və Evmeyi, özünün Laertin deyil, Kastorun oğlu olduğuna inandıraraq aldadır. Donuz çobanı, Odisseyin nəhayət evə doğru yolda olduğuna dair əminliyi qəbul etməkdən imtina edir, baxmayaraq ki, onu hər kəsdən çox sevir (bu da onu xüsusilə Penelopanın namizədlərinə qarşı acılaşdırır). Evmey, Odisseyin yoxluğu dövründə belə iddiaların tez-tez təkrarlanması, əlavə olaraq isə əvvəllər Etoliyadan gələn bir sələfçi tərəfindən aldadılmış olması səbəbindən, artıq belə sözlərə öyrəşmişdir. O, xəbərdarlıq edərək bildirir ki, ürəyini yalanlarla razı salmağa və ya sakitləşdirməyə çalışmasın; onu buna görə deyil, qonaqları qoruyan Zevsdən qorxduğu və ona yazığı gəldiyi üçün hörmət edib qonaq edəcəkdir. Allahdan qorxan, şübhəli və vicdanlı Evmey, ehtimal ki, ədəbiyyatda günümüzə çatan ən qədim sarkazm nümunəsini nümayiş etdirir: Odissey, uduzarsa özünü bir uçurumdan atmasını təklif edən bir razılaşma təklif etdikdə, Evmey cavab olaraq bildirir ki, əgər onu əvvəlcə öz sığınacağına apararaq qonaq etsə, sonra isə öldürüb əziz canını əlindən alsaydı, bu, özü üçün nə qədər "fəzilətli" olardı və insanlar arasında indi də, gələcəkdə də nə qədər yaxşı reputasiya qazanardı — bundan sonra isə şən halda gedib Kronosun oğlu Zevsə dua edə bilərdi. Evmey, qonaqlara və tanrılara (xüsusilə Hermesə) verdiyi təqdimlərdə səxavətlidir və o qədər ədalətlidir ki, yemək verdiyi hər kəs arasında yeməkləri bərabər bölməyə çalışır. "Tanrı verəcək, tanrı da alacaq, öz istəyinə görə, çünki o hər şeyi edə bilər" aforizmi onun fəlsəfəsini kifayət qədər əks etdirir. Ağasının uzun müddət yoxluğu dövründə Evmey, öz azsaylı resurslarına baxmayaraq, Tafiyalılardan bir xidmətçi — Mesaulius — əldə edir. Mesaulius, Odisseyin İtakaya qayıtdıqdan sonrakı ilk şam yeməyi zamanı, Evmeyin daxmasında, sahibi və onun həmkar çobanları ilə birgə, ofisiant kimi xidmət edir. Evmey, həmçinin, Pilos və Spartaya səyahətindən qayıdan Odisseyin oğlu Telemaxı da qarşılayır. Telemax qayıtdıqda, Afinanın ona tapşırdığı kimi, qayığından düşər-düşməz Evmeyi ziyarət edir. Evmeyin daxmasında qiyafə dəyişmiş Odissey də var. Evmey, Telemaxı bir ata kimi qarşılayır, Telemax yoxkən çəkdiyi dərin narahatlığı və onun indi təhlükəsiz qayıtmasından duyduğu rahatlığı ifadə edir. Homer, Telemax və Evmey arasındakı ata-oğul münasibətini vurğulamaq üçün hətta bir bənzətmədən istifadə edərək bildirir ki, sevgi dolu bir ata öz yeganə, çox sevilən və çox həsrətini çəkdiyi oğlunu, on illik uzun bir səyahətdən uzaq bir diyardan qayıtdıqdan sonra necə qucaqlayırsa, Evmey də Telemaxı elə qarşılayır. Odissey, Evmey və Telemaxın yanında oturarkən, izləyicilər bu münasibətin xüsusilə fərqinə varır. Namizədlərin qətlə yetirilməsi zamanı, Evmey, digər xidmətçi Filoytius ilə birgə, Telemax və Odisseyə kömək edir. Mədəniyyətdə 12972 Eumaios adlı Yupiter asteroidi onun şərəfinə adlandırılmışdır. Həmçinin baxın Odissey Zefs Yunan mifologiyası Mifologiya Mədəniyyət İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/Evmey
https://www.greekmythology.com/Myths/Mortals/Eumaeus/eumaeus.html
https://www.jstor.org/stable/3296810
https://campuspress.yale.edu/modernismlab/eumaeus/
https://study.com/academy/lesson/who-is-eumaeus-in-the-odyssey.html
https://latinfromscratch.com/classical-culture/wanderings-odysseus-witt-younghusband/meeting-odysseus-telemachus/
https://studyclixtest.blob.core.windows.net/cms/media/questionResources/419a9738-aeda-42c2-adfb-25e2c308f30e.pdf
Tarix : 23 iyul 2026
