• Wikisun
Layihə çərçivəsində Wikipedia platformasına əlavə olunan məqalə sayı
4
5
6
8
eksjo

Eksjö

Eksyo — İsveçin Yönçöpinq qraflığında yerləşən yaşayış məntəqəsi və Eksyo bələdiyyəsinin inzibati mərkəzidir. 2010-cu ildə əhalisi 9.701 nəfər idi. Tarixi Eksyo şəhəri böyük ehtimalla Orta əsrlər dövründə, regional məclisin fəaliyyət göstərdiyi mərkəz kimi yaranmışdır. Şəhərin adı ilk dəfə 22 aprel 1345-ci ildə mülk satışı ilə bağlı məhkəmə protokolunda "Ekesiö" formasında qeyd edilmişdir. 1403-cü ildə Pomeraniyalı Erik tərəfindən şəhərə şəhər nizamnaməsi verilmişdir. XVI əsrdə Eksyo Smoland əyalətindəki altı İsveç şəhərindən biri idi. Digər şəhərlər Yönçöpinq, Kalmar, Vestervik, Vekşö və Vimmerbi idi. 1524-cü ildə Qustav Vasanın tacqoyma mərasimindən sonra partizan lideri Nils Dake üsyana rəhbərlik etdi. Dake əraziyə nəzarəti ələ keçirdi və yerli sakinlər, o cümlədən Eksyo sakinləri onu dəstəklədilər. Dake kral ordusu tərəfindən öldürüldükdən sonra onun bədəninin hissələri yeni üsyan cəhdlərinin qarşısını almaq məqsədilə Eksyo da daxil olmaqla ictimai yerlərdə nümayiş etdirildi. Bu hadisə Qustav Vasanın 1544-cü ildə Eksyonun şəhər nizamnaməsini ləğv etmək qərarına gəlməsinə də təsir göstərmiş ola bilər. Bu dövrü yad edən bir sıra abidələr və xalq muzeyləri əyalətin müxtəlif yerlərində, Eksyo bələdiyyəsində və Dakenin yaşadığı sıx Smoland meşələrində yerləşir. 2015-ci ilin avqustunda "Köhnə Eksyoda yanğın" baş vermişdir. Köçürülməsi Şimal yeddiillik müharibəsi, zamanı Rantsaunun ordusu Esteryötlandı talan etdikdən sonra, İsveçlilərin qarşısını almaq cəhdlərindən yayınaraq yaxınlarda donmuş Sommen gölünü keçdi və Eksyoya çatdı. Rantsau Eksyoya çatdıqda şəhər 1568-ci ildə tamamilə yandırıldı və daha sonra bir qədər fərqli ərazidə yenidən salındı. Yenidənqurma işlərinə niderlandlı Arendt de Roy rəhbərlik etdi. Təxminən 1700-cü ildə Eksyo, Suecia Antiqua et Hodierna əsərində İnkişaf Şəhər öküz ticarətinin mərkəzinə çevrilsə də, heç vaxt böyük iqtisadi inkişaf əldə etmədi və şəhərdən kənarda yerləşən çöl sahəsi Smoland alayının toplanış məntəqəsinə çevrilənədək ,kiçik yaşayış məntəqəsi olaraq qaldı. Daha sonra şəhər hərbi obyektlərin mərkəzi olaraq qalmaqda davam etdi. Burada cənubi İsveçdə fəaliyyət göstərən mühəndis batalyonu və Smoland husarları yerləşdirildi. Bu səbəbdən şəhərdə iri sənaye müəssisələri yaranmadı.} Görməli yerlər İsveçin bir çox şəhəri kimi Eksyo da XIX əsrdə yanğından zərər çəkmişdir. 1856-cı ildə şəhərin yarısı yanğın nəticəsində məhv olmuşdur. Lakin ilkin taxta şəhərin şimal hissəsi salamat qalmışdır. Buradakı bəzi binalar şəhərin 1568-ci ildə yenidən qurulması dövrünə aiddir. Ümumilikdə 56 bina tarixi abidə kimi qeydiyyata alınmışdır. 2015-ci ilin avqustunda baş verən və bir nəfərin ölümü ilə nəticələnən yanğın XVII əsrə aid təxminən 17 binanı məhv etmişdir. Beynəlxalq əlaqələr Qardaş şəhərlər Eksyonun aşağıdakı şəhərlərlə qardaş şəhər əlaqələri var:  Polşa Barlinek, Polşa  Almaniya Şneverdingen, Almaniya  Almaniya Noyzes, Almaniya  Danimarka Eroskebinq, Danimarka İstinadlar Vikisəyahətdə Eksjö haqqında səyahət məlumatları var.


İstinadlar

Tarix : 1 oktyabr 2026