Əjdaha dişləri — Yunan mifologiyasında əsasən Finikiya şahzadəsi Kadmosun əfsanəsində və Yasonun Qızıl yun axtarışında mühüm rol oynayan mifoloji əşyalar. Hər iki əfsanədə əjdahalar iştirak edir. Onların dişləri torpağa əkildikdən sonra tam silahlanmış döyüşçülərə çevrilirdi. Mifologiya Kadmos və Spartoylar Savadlılığı və sivilizasiyanı gətirən Kadmos, Aresin bulağını qoruyan müqəddəs əjdahanı öldürdü. Bibliotekaya görə, Afina Kadmosa əjdahanın dişlərinin yarısını verdi və onları əkməyi məsləhət gördü. Kadmos dişləri torpağa səpdikdə, şırımlardan Spartoylar (qədim yunanca: Σπαρτοί, hərfi mənası “əkilmişlər”, σπείρω, speírō, “əkmək” sözündən) adlanan vəhşi silahlı döyüşçülər peyda oldular. Kadmos onlardan qorxduğu üçün onların arasına bir daş atdı. Döyüşçülər daşın onlardan biri tərəfindən atıldığını düşündülər və bir-biri ilə vuruşmağa başladılar. Nəticədə yalnız beş nəfər sağ qaldı: Exion (gələcəkdə Penteyin atası), Udey, Xtoniy, Hiperanor və Pelorus. Bu beş nəfər Kadmosa Fiv şəhərinin əsasını qoymağa kömək etdi. Lakin Kadmos əjdahanı öldürdüyünə görə cəza olaraq səkkiz il Aresə qul kimi xidmət etməli oldu. Səkkizinci ilin sonunda ona Afrodita və Aresin qızı Harmoniya həyat yoldaşı olaraq verildi. Lakin Hellanik yazır ki, yalnız beş Spartoy torpaqdan çıxmışdı və onların bir-biri ilə döyüşməsini qeyd etmir. Onun versiyasına görə, Kadmosu öldürmək istəyən Aresin qəzəbindən onu xilas etmək üçün Zevs müdaxilə etməli olmuşdu. Exion daha sonra Kadmusun qızı Aqava ilə evləndi və onların oğlu Pentey Kadmusdan sonra Fivanın kralı oldu. Bir mənbəyə görə, Spartoyların bütün nəslinin bədənində əjdahaya bənzər bir nişanə var idi. Kral Kreon bu nişanədən gizli şəkildə, onun xəbəri olmadan böyüdülmüş nəvəsi Maeonu tanımaq üçün istifadə etdi. Yason Oxşar şəkildə, Kolxida kralı Eet Yasona Qızıl yunu əldə etmək üçün Afinadan aldığı əjdaha dişlərini əkməyi tapşırdı. Eetin qızı Medeya Yasona torpaqdan çıxacaq döyüşçülərin arasına bir daş atmağı məsləhət gördü. Döyüşçülər bir-biri ilə vuruşmağa və bir-birlərini öldürməyə başladılar. Nəticədə Yason istisna olmaqla onların heç biri sağ qalmadı. Müasir istinadlar Kadmos və Yason haqqında klassik əfsanələr “əjdaha dişləri əkmək” ifadəsinin yaranmasına səbəb olmuşdur. Bu ifadə mübahisələri və qarşıdurmaları qızışdıran bir iş görməyi məcazi mənada ifadə etmək üçün işlədilir. İsveç dilində bu mif draksådd (“əjdaha toxumu”) idiomunun mənbəyidir. Bu ifadə pozucu fikirlərin yayılması və ya daha geniş mənada ağır nəticələrə səbəb olan hərəkətlər anlamında işlədilir. Con Milton Areopagitika əsərində bu mifə istinad edir: “Çünki kitablar tamamilə cansız şeylər deyil, ... onları yaradan canlı zəkanın ən saf təsirini və mahiyyətini bir qabda qoruyub saxlayırlar. Bilirəm ki, onlar həmin əfsanəvi əjdaha dişləri kimi canlı və güclü şəkildə məhsuldardırlar; hər tərəfə səpildikdə silahlı döyüşçülərin cücərməsinə səbəb ola bilərlər.” Qalereya Əjdaha dişləri mifinin incəsənətdə təsvirləri Kadmus əjdaha dişlərini əkərkən, Peter Paul Rubensin emalatxanası, XVII əsr Kadmus əjdaha dişlərini əkir və onlar silahlı döyüşçülərə çevrilirlər, Hendrik Qoltzius, 1615 Yason və Qızıl yun 11: Yason torpağı şumlayır və əjdaha dişlərini əkir, Leonard Tiri, təxminən 1500–təxminən 1550 Həmçinin bax Yunan mifologiyası Əjdaha Kadmos Ədəbiyyat Apollodorus. The Library. Sir James George Frazer tərəfindən ingilis dilinə tərcümə. 2 cild. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann Ltd., 1921. ISBN 0-674-99135-4. Perseus Digital Library-də onlayn versiyası. Yunan dilində mətn də həmin saytda mövcuddur. Gantz, Timothy. Early Greek Myth: A Guide to Literary and Artistic Sources. 2 cild. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1996. ISBN 978-0-8018-5360-9 (cild 1); ISBN 978-0-8018-5362-3 (cild 2). Pausanias. Description of Greece. W. H. S. Jones və H. A. Ormerod tərəfindən ingilis dilinə tərcümə. 4 cild. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press; London: William Heinemann Ltd., 1918. ISBN 0-674-99328-4. Perseus Digital Library-də onlayn versiyası. Pausanias. Graeciae Descriptio. 3 cild. Leipzig: Teubner, 1903. Yunan dilində mətn Perseus Digital Library-də mövcuddur. Smith, William. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. London, 1873. “Sparti” maddəsi. İstinadlar
https://az.wikipedia.org/wiki/%C6%8Fjdaha_di%C5%9Fl%C9%99ri
https://www.ebsco.com/research-starters/religion-and-philosophy/cadmus-sowing-dragons-teeth
https://web.archive.org/web/20260817220108/https://www.ebsco.com/research-starters/religion-and-philosophy/cadmus-sowing-dragons-teeth
https://www.theoi.com/Gigante/Spartoi.html
https://web.archive.org/web/20260818103116/https://www.theoi.com/Gigante/Spartoi.html
https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Apollod.+3.4
https://web.archive.org/web/20211231142415/https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Apollod.+3.4
Tarix : 7 sentyabr 2026
