Dona İzabel de Porçelin portreti — ispan rəssamı Fransisko Qoya tərəfindən təxminən 1805-ci ildə çəkilmiş, kətan üzərində yağlı boya ilə işlənmiş portretdir. Əsərdə İzabel Lobo Velasko de Porçel təsvir olunub. O, təxminən 1780-ci ildə Rondada anadan olub və Antonio Porçelin ikinci həyat yoldaşı idi. İzabelin həyat yoldaşı ondan 25 yaş böyük idi və onlar İzabelin 20 yaşı olarkən tanış olmuşdular. Antonio Porçel liberal görüşləri ilə tanınırdı və Manuel de Qodoyun yaxın çevrəsində idi. Qodoy isə Qaspar Melçor de Xovelyanosun dostu idi. Xovelyanosun vasitəsilə Porçel Qoya ilə tanış olmuşdu. Qeyd olunur ki, bu portret rəssamın ona göstərilən qonaqpərvərliyə cavab olaraq verdiyi hədiyyə olub. Antonio Porçelin Qoya tərəfindən çəkilmiş portreti də mövcud idi. Lakin həmin əsər daha böyük ölçüdə olduğundan İzabelin portreti ilə cüt təşkil etmirdi. Antonio Porçelin portreti 1953-cü ildə Buenos-Ayresdəki Jockey Club binasının iğtişaş zamanı dağıdılması nəticəsində baş vermiş yanğında məhv olub. Yarımfiqurlu portretdə gənc qadın ənənəvi ispan geyimində — ağ köynək və qara mantilya ilə təsvir edilib. Geyimi maxa üslubuna xas olsa da, parçaların zənginliyi və qadının kübar görünüşü tabloya aristokratik zəriflik verir. Həmin dövrdə imkanlı və dəbli ispanlar çox vaxt şəhərin aşağı təbəqəsinə mənsub dəbdəbəli kişilərin və onların qadın həmkarlarının geyim üslubunu mənimsəyirdilər. Qoyanın məşhur geyimli La Maxa əsəri də bu meylin nümunəsidir. Qadının qollarını belinə qoyaraq inamlı şəkildə dayanması diqqəti cəlb edir. Onun gözləri və saçları açıq-qəhvəyi, dərisi isə solğundur. Bədəni bir qədər sola çevrilib, başı isə əks istiqamətə yönəldilərək kompozisiyada tarazlıq yaradıb. Qoya kompozisiyaya əlavə əşyalar daxil etmədən realistik və dərin təsir əldə edib. Əsərin özünəməxsus xüsusiyyətlərindən biri qadının tamaşaçıya deyil, onun sol tərəfinə baxmasıdır. Bu, Qoyanın portretlərinin əksəriyyətində rast gəlinən yanaşmadan fərqlənir. Tablo 1967-ci ildə BBC tərəfindən ekranlaşdırılan Forsaytlar sülaləsi serialının bir neçə bölümündə istifadə olunub. Son dövrlərdə bəzi alimlər əsərin Qoyaya aidliyi ilə bağlı şübhələr irəli sürüblər. Həmçinin bax Qızıl buzova sitayiş Müqəddəs Georgi və əjdaha Vendramin ailəsinin portreti Madonna çəmənlikdə Müqəddəs Sebastianın şəhidliyi Qeydlər Ədəbiyyat Valeriano Bozal, Francisco de Goya, vida y obra (2 cilddə), Madrid, Tf., 2005. ISBN 84-96209-39-3. Naycel Qlendinninq, Francisco de Goya, Madrid, Cuadernos de Historia 16, «El arte y sus creadores», № 30, 1993, s. 139. Nil MakLaren, Allan Braham tərəfindən yenidən işlənmiş, The Spanish School, National Gallery Catalogues, 1970, National Gallery, London. ISBN 0-947645-46-2
https://az.wikipedia.org/wiki/Donna_%C4%B0zabel_de_Por%C3%A7elin_portreti
https://www.nationalgallery.org.uk/about-us/press-and-media/press-releases/francisco-de-goyas-portrait-of-dona-isabel-de-porcel-a-question-of-attribution
https://az.wikipedia.org/wiki/Donna_%C4%B0zabel_de_Por%C3%A7elin_portreti
https://az.wikipedia.org/wiki/Donna_%C4%B0zabel_de_Por%C3%A7elin_portreti
Tarix : 9 sentyabr 2026
