Dəbilqəbaşlı gekon (Tarentola chazaliae) - Phyllodactylidae fəsiləsinə aid olan bir kərtənkələ növü. Bu növ Afrikanın şimal-qərb sahillərinə məxsusdur və Mavritaniya, Mərakeş və Qərbi Saxarada tapılır. Bu gekonun yaşadığı mühit qumlu və qayalıq səhralardır, sahilə yaxın yüksək rütubətli ərazilərdə seyrək bitki örtüyü ilə xarakterizə olunur. Təsvir Yetkin dəbilqəbaşlı gekonun burundan kloakaya qədər olan uzunluğu (SVL) 7.5 sm (3.0 düym), ümumi uzunluğu isə təxminən 11 sm (4.3 düym) -dir. Başı kiçik qranulyasiyalarla örtülüdür və başın arxa hissəsindəki tuberkullar böyümüş və dəbilqə forması almışdır. Barmaqları yastı və spatula şəklindədir. Arxa tərəfi açıq bozdan tünd qəhvəyiyə qədər dəyişə bilər, ya bircə rəngli, ya da açıq və ya tünd ləkələrlə örtülü ola bilər. Alt tərəfi açıq rənglidir. Ekologiya T. chazaliae əsasən gecə fəal olan bir növdür. Əksər kərtənkələlər gündüz fəal olur və onurğalılar üçün tipik olan retina çubuq strukturlarını itirərək yalnız konlara malik olur, lakin bu gekon gözlərini daha da inkişaf etdirərək gecə vaxtı bir dərəcəyə qədər rəngli görmə qabiliyyətinə malikdir. Gekon müxtəlif dalğa uzunluqlarında işığı ayırd edə bilən çoxfokuslu optik sistem inkişaf etdirmişdir. Bu gekonun gözbəbəkləri gecə vaxtı dairəvi, gündüz isə hər gözdə bir cüt iynə deşiyi ölçüsündə olur. Bu dəyişikliyin dəqiq funksiyası aydın deyil, lakin təklif edilir ki, iynə deşiyi şəklindəki gözbəbəkləri kərtənkələ günəşdə istiləşərkən potensial yırtıcılar üçün daha az görünən ola bilər. Dəbilqəbaşlı gekonlar çox zəif işıqda rəngləri görə bilən ilk məlum onurğalılardır və onların gecə rəngli görmə qabiliyyəti insanlardan 350 dəfə daha yaxşıdır. Etimologiya Növün xüsusi adı olan chazaliae, Fransız təbiətşünası Raymond Comte de Dalmasın (1862–1930) məxsusu olan Chazalie yaxtasının şərəfinə verilmişdir. Ümumi ad olan dəbilqəbaşlı gekon isə başın arxa hissəsindəki bəzi pulcuqların yaratdığı dəbilqə formasına istinad edir. Qorunma statusu Dəbilqəbaşlı gekonun nisbətən məhdud yayılma sahəsi var və ev heyvanı ticarəti üçün toplanır. Populyasiya trendi aşağı doğru gedir, çünki yaşayış mühiti, xüsusilə Mərakeşdə sahil inkişafı səbəbindən pozulur. Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə İttifaqı (IUCN) onun qorunma statusunu "zəif" kimi qiymətləndirib.
https://animalia.bio/helmethead-gecko
https://www.inaturalist.org/taxa/146464-Tarentola-chazaliae
https://www.reptiles.swelluk.com/helmethead-gecko-tarentola-chazaliae
https://www.exotic-pets.co.uk/helmeted-gecko.html
https://www.inaturalist.org/guide_taxa/748765
https://reptile-database.reptarium.cz/species?genus=Tarentola&species=chazaliae
https://en.wikipedia.org/wiki/Helmethead_gecko
Tarix : 22 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
