Daniel Ellsberg - Amerikalı iqtisadçı, hərbi analitik və müharibə əleyhinə fəal şəxsdir, ən çox Pentagon Sənədlərini 1971-ci ildə sızdırmaqla tanınır. Bu sənədlər ABŞ-ın Vyetnamda siyasi və hərbi müdaxiləsi ilə bağlı hökumət gizli məlumatlarını ortaya qoymuşdur. Onun bu hərəkəti onu Vyetnam müharibəsinə qarşı hərəkət edənlərin əsas fiqurlarından birinə çevirmiş, həmçinin hökumət şəffaflığı və gücün sərhədləri haqqında geniş ictimai müzakirələrə səbəb olmuşdur. Erkən dövrü və təhsili Daniel Ellsberg 1931-ci ildə Şikago, İllinoysda anadan olmuşdur. O, Harvard Universitetində iqtisadiyyat təhsili almış və RAND Korporasiyasında hərbi və müdafiə strategiyası analizi ilə məşğul olmuşdur. Onun akademik və peşəkar karyerası, hökumət qərarlarının necə qəbul edildiyini anlamağa və sonradan jurnalist olaraq ifşa etdiyi məsələlərə dair fikirlərini formalaşdırmağa kömək etmişdir. Karyera və pentagon sənədləri Ellsberg ABŞ Müdafiə Nazirliyində və RAND Korporasiyasında hərbi analitik olaraq çalışmış və burada gizli hökumət sənədlərinə çıxış əldə etmişdir. 1971-ci ildə Ellsberg Pentagon Sənədlərini sızdırmağa qərar verdi. Bu sənədlər ABŞ hökumətinin Vyetnam müharibəsindəki iştirakını və ictimaiyyətə gizlədilən məlumatları ortaya qoymuşdur. Pentagon Sənədləri ilə bağlı yaşanan hadisələr ABŞ tarixində mühüm hüquqi dövrə səbəb olmuş və geniş ictimai narazılığa, eləcə də müharibəyə qarşı artan əhval-ruhiyyəyə səbəb olmuşdur. Sonrakı həyatı və aktivizm Ellsberg, ifşa etdiyi sənədlərdən sonra tanınmış müharibə əleyhinə fəal şəxsə çevrilmiş, nüvə silahlarının azaldılması və hökumət şəffaflığının artması uğrunda mübarizə aparmışdır. O, hökumət gizliliyinə və hərbi müdaxilələrə qarşı mübarizəni davam etdirmiş, həmçinin müxtəlif sülh və insan hüquqları təşkilatlarında fəal olmuşdur.
https://www.britannica.com/biography/Daniel-Ellsberg
https://www.biography.com/activist/daniel-ellsberg
https://rightlivelihood.org/the-change-makers/find-a-laureate/daniel-ellsberg/
https://www.nytimes.com/2023/06/16/us/daniel-ellsberg-dead.html
https://www.loc.gov/exhibitions/drawing-justice-courtroom-illustrations/about-this-exhibition/crime-corruption-and-cover-ups/daniel-ellsberg-and-the-pentagon-papers/
https://www.armscontrol.org/act/2023-07/arms-control-today/daniel-ellsberg-1931-2023
https://en.wikipedia.org/wiki/Daniel_Ellsberg
Tarix : 12 mart 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
