Bismark dəniz döyüşü (1943) – İkinci Dünya Müharibəsi zamanı, 2-4 mart 1943-cü il tarixlərində baş vermiş mühüm dəniz-hava döyüşü. Bu döyüş Sakit okean cəbhəsində, Yeni Qvineya sahillərində, Bismark dənizində baş tutmuşdur. ABŞ və Avstraliya hava qüvvələri bir tərəfdə, Yaponiya İmperator Donanması isə digər tərəfdə yer almışdır. Döyüşün səbəbi və gedişatı Yaponiya, Yeni Qvineyanın Lae şəhərinə qoşun və hərbi sursat göndərmək üçün "Operation 81" adlı bir konvoy təşkil etmişdi. Konvoy 8 nəqliyyat gəmisi və 8 müşayiətçi esminesdən ibarət idi. Lakin ABŞ və Avstraliya kəşfiyyatı bu hərəkəti aşkar etdi və buna cavab olaraq hava hücumları planlaşdırıldı. 2 mart – ABŞ və Avstraliya bombardmançı və torpedo təyyarələri Yaponiya donanmasına hücum etdi. 3 mart – Müttəfiq qüvvələr kütləvi hava hücumları həyata keçirərək, demək olar ki, bütün Yapon konvoyunu məhv etdilər. 4 mart – Qalan yapon dənizçiləri və əsgərləri sahilə çıxmağa çalışdı, lakin müttəfiqlər onları da hava hücumları ilə hədəfə aldılar. Nəticə və əhəmiyyəti Yaponiyanın məğlubiyyəti: Yapon konvoyu tamamilə darmadağın edildi. 8 nəqliyyat gəmisi və 4 esmines batırıldı, 3 mindən çox Yapon əsgəri öldü. Müttəfiqlərin üstünlüyü: Müttəfiqlər cəmi 13 təyyarə itirdi. Strateji nəticə: Yaponiya Yeni Qvineyaya hərbi qüvvə və sursat çatdırmaq imkanını itirdi. Bu, müharibənin gedişatında mühüm dönüş nöqtəsi oldu. Bu döyüş, hava gücünün dəniz müharibəsindəki üstünlüyünü sübut etdi və Yaponiyanın Sakit okeanda müdafiəyə keçməsinə səbəb oldu.

İstinadlar

https://www.airforce.gov.au/about-us/history/our-journey/battle-bismarck-sea

https://www.history.navy.mil/content/history/museums/nmusn/explore/photography/wwii/wwii-pacific/south-southwestern-pacific/papau-new-guinea-42-43/bismarck-sea.html

https://www.airandspaceforces.com/article/0896bismarck/

https://www.battleforaustralia.asn.au/BABismarkSea.php

https://www.dva.gov.au/newsroom/vetaffairs/vetaffairs-vol-39-no2-august-2023/pivotal-battle-bismarck-sea

https://www.britannica.com/topic/Battle-of-the-Bismarck-Sea

Tarix : 8 fevral 2025

Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.