Badacoz döyüşü - 14 avqust 1936-cı ildə İspaniya Vətəndaş Müharibəsinin ilk aylarında baş vermiş mühüm hərbi qarşıdurmalardan biri. Bu döyüş nəticəsində milliyyətçi qüvvələr (frankistlər) şəhəri respublikaçılardan ələ keçirdilər və döyüşdən sonra minlərlə insanın edam edildiyi "Badacoz qətliamı" baş verdi. Tarixi kontekst İspaniya Vətəndaş Müharibəsi 1936-cı ilin iyul ayında general Fransisko Frankonun başçılığı ilə sağçı milliyyətçi qüvvələrin solçu Respublika hökumətinə qarşı qiyam qaldırması ilə başladı. Müharibənin ilk mərhələsində Frankonun ordusu əsasən Şimali Afrikada yerləşən İspaniya Xarici Legionu və Mərakeşli regulerlərdən ibarət idi. Bu qüvvələr Cənubi İspaniyadan başlayaraq Madrid istiqamətində irəliləyirdilər. Badacoz şəhəri isə Portuqaliya sərhədində yerləşdiyi üçün strateji əhəmiyyətə malik idi və Respublikaçıların nəzarətində idi. Döyüşün gedişatı - Badacozun müdafiəsi Badacoz şəhəri döyüş zamanı Respublikaçı qüvvələrin nəzarətində idi. Müdafiə polkovnik İldefonso Puigdendolasın rəhbərliyi altında təşkil olunmuşdu. Onun qüvvələri əsasən 6000 nəfərlik Respublikaçı milis və nizami ordu hissələrindən, az sayda top və pulemyotlardan və aviasiya bölməsindən ibarət idi. Şəhərin əsas müdafiə xətti Badacoz qəsrində və qala divarları boyunca qurulmuşdu. Milliyyətçi qüvvələrin hücumu Milliyyətçi qüvvələrin əsas hissəsi general Xuan Yagüe komandanlığı altında idi və təxminən 3,000 nəfərlik peşəkar qoşun (İspaniya Xarici Legionu və Mərakeşli regulerlər) Badacoz şəhərinə hücum etdi. Artilleriya və hava hücumları: Döyüşdən əvvəl milliyyətçilər şəhəri artilleriya və təyyarələrlə bombalamağa başladılar. Quru Hücumu: 14 avqust səhəri Yagüenin qüvvələri şəhərin darvazalarına və qala divarlarına bir neçə istiqamətdən hücum etdilər. Şiddətli döyüşlər: Şəhərin küçələrində ağır döyüşlər getdi. Respublikaçılar topçular və pulemyotlarla güclü müqavimət göstərdilər. Respublikaçıların Geri Çəkilməsi: Günün sonunda milliyyətçi qüvvələr şəhəri ələ keçirdilər, sağ qalan respublikaçı döyüşçülərin bir qismi Portuqaliyaya qaçmağa çalışdı, lakin Portuqaliya polisi onları geri qaytardı. Badacoz Qətliamı (15-16 avqust 1936) Şəhərin ələ keçirilməsindən sonra minlərlə respublikaçı əsgər və dinc sakin edam edildi. Qətliamın təfərrüatları Şəhər meydanlarında və arenalarda edamlar həyata keçirildi. Bəzi mənbələrə görə, təxminən 500 – 4,000 nəfər güllələndi. Frankist qüvvələr sağ qalan döyüşçüləri, həmçinin respublikaçılara simpatiya bəsləyən mülki əhalini edam etdilər. Mətbuat nümayəndələri və xarici jurnalistlər hadisəni izlədilər və bu qətliam beynəlxalq ictimaiyyətdə böyük səs-küyə səbəb oldu. Döyüşün strateji əhəmiyyəti Frankonun ordusu Badacozu ələ keçirməklə cənub və şimal cəbhələrini birləşdirdi. Respublikaçılar Portuqaliya ilə olan əlaqəsini itirdi. Psixoloji və taktiki nəticələr Frankonun qüvvələri böyük qələbə qazandı və bu, Madridə doğru irəliləməyə imkan yaratdı. Qətliam milliyyətçilərin amansız müharibə strategiyasını nümayiş etdirdi və digər şəhərlərdə respublikaçıların müqavimətini zəiflətməyə təsir etdi. Beynəlxalq reaksiyalar Fransa, Britaniya və ABŞ mətbuatı Badacoz qətliamını geniş şəkildə işıqlandırdı. Frankist qüvvələrin qəddarlığı dünya ictimaiyyətində şok effekti yaratdı.
https://carolineangus.com/2016/08/14/this-week-in-spanish-history-extra-battle-of-badajoz-14-august-1936/
https://www.british-cemetery-elvas.org/en/battles-e-regiments/badajoz
https://www.britannica.com/event/Siege-of-Badajoz-1812
https://warwick.ac.uk/services/library/mrc/archives_online/digital/scw/timeline2/
Tarix : 8 fevral 2025
Əksi qeyd olunmayıbsa, bu məzmun CC BY-SA 4.0 çərçivəsində yayımlanır.
